İstihdamın ana motoru hazır giyim
İstanbul'u moda merkezi, Anadolu'yu ise üretim üssü yapma projelerine teşvikli yatırımlarla hız verdiklerini ifade ederek, "Hazır giyim endüstrisi 10 yılda 15 milyar TL'lik teşvikli yatırımla 386 bin yeni istihdam yarattı. Bu yıl hazır giyim ihracatında ilk kez 19 milyar doları aşacağız" dedi.
26.09.2021 11:19:00
RECEP BAHAR / DETAY HABER
Tekstil ve hazır giyim sektörü Türkiye'de ana istihdam alanı olmaya devam ediyor ancak sektör özellikle İstanbul'da kalifiye hatta vasıfsız eleman sıkıntısı yaşıyor. Katma değerli üretimi, ülkeye her yıl kazandırdığı ortalama 16 milyar dolarlık net döviz getirisi ve istihdama katkısı ile Türkiye'nin stratejik sektörleri arasında yer alan hazır giyim endüstrisi, bölgesel teşviklerin amacına uygun kullanımında da fark yarattı. 10 yılda 15.2 milyar TL'lik teşvikli yatırımla 386 bin kişilik yeni istihdam yaratan sektör, bu yıl 19 milyar doların üzerinde ihracatla yeni bir rekora hazırlanıyor.
Devlet teşvikleri işe yarıyor
İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Başkanı Mustafa Gültepe, hazır giyimde atağa kalkan kayısı diyarı Malatya'da düzenlediği basın toplantısında, teşvikli yatırımların 6.8 milyar TL'lik bölümünün 5. ve 6. bölgelere yapıldığını bildirdi. Gültepe, "Sektörün Anadolu'da en çok teşvikli yatırım yaptığı iller sıralamasında 1.6 milyar TL ile Batman ilk sırada yer alıyor. Batman'ı 934 milyon TL ile Malatya ve 823 milyon TL ile Diyarbakır izliyor" dedi. Malatya'daki hazır giyim fabrikalarını da ziyaret eden Gültepe, Türkiye'yi moda endüstrisinde halen bulunduğu beşinci sıradan çıkarıp ilk üçe sokmayı hedeflediklerini hatırlattı. Bu hedef doğrultusunda İstanbul'u moda merkezi, Anadolu'yu üretim üssü yapmak için kolları sıvadıklarını bildiren Gültepe, şunları söyledi: "Devletimizin 2012'de başlattığı bölgesel teşvik uygulamasının da pozitif etkisi ile firmalarımız son 10 yılda Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde çok önemli yatırımlara imza attılar. Özellikle 5. ve 6. bölgelere yaptığımız yatırımlarda uzun süreli iş birliği yaptığımız yabancı partnerlerimizin teşvikinin de altını çizmem gerekiyor. Verilere baktığımızda 2012'den bu yana sektörün toplamda 15.2 milyar TL'lik teşvikli yatırım yaptığı görülüyor. 15.2 milyar TL'lik yatırımda dünyanın en önemli moda merkezlerinden biri yapmak istediğimiz İstanbul yaklaşık 3.3 milyar TL ile ilk sırada yer alıyor. İstanbul merkezli 408 firmamız bu teşviklerle dijitalleşme, tasarım, AR-GE kapasitelerini geliştirdi. Teşviklerle 6. Bölge'de 4.8 milyar TL, 5. Bölge'de ise 2.1 milyar TL olmak üzere 6.9 milyar TL'lik yatırım yaptık. Teşvikli yatırımlarla sağlanan 386 bin kişilik istihdam kapasitesinin 294 binini bu bölgelerde ülkemize kazandırdık."
İlk sırada Batman yer alıyor
Anadolu'da hazır giyim firmalarımızın en çok teşvikli yatırım yaptığı iller sıralamasında Batman'ın başı çektiğini söyleyen Gültepe, "Bunda İstanbul'a yatırım yapan Batmanlı iş adamlarının etkisi oldu. Memleketlerine yatırım yaptılar. Batman'da 434 firmamız tarafından 1.6 milyar TL'lik yatırıma imza atıldı. Batman'ı 934 milyon TL ile Malatya ve 823 milyon TL ile Diyarbakır izliyor. Bu teşviklerle biz aynı zamanda sektörümüzün ve ülkemizin geleceğine yatırım yapıyoruz. Birçoğu küresel markalara üretim yapan fabrikalarla katma değerli ihracat kapasitemizi arttırıyoruz. Teşviklerin yanı sıra sektörümüzün hızı ve uyum kapasitesi sayesinde pandeminin ilk döneminde uluslararası bir krize dönüşen maske ve koruyucu giysi üretiminde Türkiye'yi küresel bir oyuncu oldu. Firmalarımız geçen yıl sadece birkaç ayda 3 milyar TL'nin üzerinde teşvikli yatırımla maske ve koruyucu giysi üretiminde Türkiye'yi dünyanın en büyük ikinci ülkesi yapmayı başardılar" şeklinde konuştu.
39 bin liralık teşvikle bir kişi istihdam ediliyor
Mustafa Gültepe, hazır giyim sektörünün bölgesel teşviklerle özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde istihdama da önemli bir katkı sunduğunun altını çizdi. Teşvikleri en az birim maliyetle istihdama dönüştürmede de öncü olduklarını anlatan Gültepe, şöyle devam etti: "Firmalarımız 10 yılda 15.2 milyar TL'lik teşvikli yatırımla 386 bin kişilik yeni istihdam yarattı. Bir başka ifade ile kullandığımız ortalama her 39.3 bin TL karşılığında bir insanımız için iş fırsatı yarattık. İstanbul'daki 3.2 milyar TL'lik yatırım doğrudan üretim yerine dijitalleşme, tasarım ve AR-GE için yapıldığı için ortalama yükseliyor. Örneğin Batman'da 1 milyar 616 milyon TL'lik yatırımla 70 bin 209 istihdam yarattık. Bu kentimizde her 23 bin TL'lik teşvikli yatırımla bir kişiye istihdam sağladığımız görülüyor. Aslında firmalarımız sadece makine harcamasını üstlendiğinde 10 bin dolarlık yatırımla 15 kişiye, bir başka ifade ile bugünün kur değeri üzerinden yaklaşık 6 bin TL ile bir insanımıza iş sağlayabiliyor."
Avrupa alıcılar Türkiye'ye döndü
Pandemi sürecinde tedarik zincirinin de değiştiğini hatırlatan Mustafa Gültepe, Avrupalı markaların ihtiyaçlarını Çin ya da Güneydoğu Asya ülkeleri yerine yakın coğrafyalardan karşılama arayışının Türkiye için önemli bir fırsat olduğunu vurguladı. ABD'li markalardan da Türkiye'ye giderek artan bir ilgi olduğunu hatırlatan Gültepe, sözlerini şöyle sürdürdü: "İhracatçı firmalarımız yüzde 80-85 kapasite ile çalışıyorlar. Kapasitemiz yılbaşına kadar dolu olduğu için bazı siparişleri geri çevirmek zorunda kalıyoruz. Sektör olarak 8 ayda 12 milyar 868 milyon dolar ihracat gerçekleştirdik. Eğer bir aksilik olmazsa bu yıl 19 milyar doları geçerek rekor bir ihracata imza atacağız. Çok uzak olmayan bir tarihte de 33 milyar dolarlık hedefimizi yakalayacağımıza inanıyorum. Çünkü küresel tedarik zincirindeki değişimin de etkisiyle önümüzdeki yıllarda Avrupa ve ABD'li markaların Türkiye'ye ilgisinin daha da artacağını öngörüyoruz. Bu nedenle Anadolu'da üretim kapasiteleri yüksek, güneş enerjisi ile çalışan çevre dostu yeşil fabrikalarımızın sayısını hızla arttırmamız gerekiyor."
Kamu fabrikaları tekstilcilere verilsin
Tersine Göç Projesi ile bölgede kamuya ait olan ve halen atıl duran binaların uygun koşullarda hazır giyim şirketlerine tahsis edilmesini talep ettiklerini dile getiren İHKİB Başkanı Mustafa Gültepe, "Bu talebimize olumlu cevap alabilirsek atıl duran yüzlerce binayı birer üretim ve istihdam merkezine dönüştürebiliriz. Finansman kaynaklarımızı arazi ve bina için harcamazsak bir kişilik istihdamın maliyetini 6 bin TL'ye düşürebiliriz. Firmalarımızın kasasında kalacak parayı da katma değerli üretimimizi arttıracak yatırımlar için kullanabiliriz" diye konuştu. Öte yandan Gültepe, "5'inci ve 6'ncı bölgelerde özel ihtisas bölgesi uygulamalarına benzer kümelenmeler oluşturulmalı. İstihdam desteği etkinliği arttırılırken kadın istihdamına daha çok teşvik sağlanmalı" dedi.
Sektörde maaşlar artıyor
İHKİB Başkanı Mustafa Gültepe, Yeni Mesaj'a yaptığı açıklamada, sektörde özellikle İstanbul'da kalifiye istihdam sorunu yaşandığını dile getirerek, "İstanbul'da makinecilerin yaş ortalaması 40'ı geçti. Bu durum elbette ücretlerde de artışa yol açıyor. Sektör asgari ücretin en az 200 TL üstünde aylık maaş veriyor. Yılbaşında asgari ücret düzenlemesi yapılacak. Muhtemelen asgari ücret yüzde 20 oranında artacak. Bu da sektörü epey zorlayacak" dedi. Sektör çalışanları içinde iş değiştirme oranının yüzde 50'ye ulaştığını kaydeden Gültepe, yeni neslin hazır giyime mesafeli olmasının gelecek açısından sorun olduğunu dile getirdi. Döviz kurlarına da değinen Gültepe, "Rekabetçi kuru her daim savunuyoruz. Döviz kurları enflasyonun üstünde artarsa, dünya ile rekabette elimiz rahatlar, bu yaklaşım ihracatı destekler" diye konuştu.
