İthalata neşter şart oldu
Ticaret Bakanı Mehmet Muş, dış ticaret verilerini TİM Başkanı Mustafa Gültepe ile birlikte 2 Temmuz'da Erzurum'da açıkladı. Verilere göre Türkiye, geçen ay hem ihracatta, hem de ithalatta rekor kırdı. Sadece ihracattaki rekoru öne çıkartmak, ithalata gözleri kapatmak Türkiye'yi bir yere taşımaz. İthalata esaslı neşter şart.
04.07.2022 00:10:00





RECEP BAHAR / ANALİZ
Ticaret Bakanlığı'nın Cumartesi sabah saatlerinde paylaştığı dış ticaret veri bülteni aslında yoruma gerek duymayacak kadar net bilgiler sunuyor. 2022 yılı Haziran ayında Haziran 2021'e göre ihracat yüzde 18.5 oranında artışla 23 milyar 395 milyon dolar, ithalat yüzde 39.6 oranında artışla 31 milyar 555 milyon dolar oldu. 2022 yılı Ocak-Haziran döneminde ise geçen yılın aynı dönemine göre ihracat yüzde 20 oranında artışla 125 milyar 864 milyon dolar, ithalat yüzde 40.6 oranında artışla 177 milyar 230 milyon dolar olarak gerçekleşti. Geçen yıl Ocak-Haziran döneminde 21 milyar 180 milyon dolar olan dış ticaret açığı, bu yıl aynı dönemde 51 milyar 367 milyon dolara yükseldi. Bunun 6 aylık dönemler baz alındığında Cumhuriyet tarihi rekoru olduğunu vurgulayalım. Haziran'daki 31 milyar 555 milyon dolarlık ithalat da aylık bazda Cumhuriyet tarihi rekoru... Bir önceki rekor 30 milyar 948 milyon dolarla Mart 2022'ye aitti... İhracatta rekor kırılması önemli ancak ithalattaki katmerli rekorları görmemek olmaz!
İthalat artmadı, fiyatlar arttı
Ticaret Bakanı Mehmet Muş, Erzurum'da dış ticaret verilerini açıklarken yaptığı konuşmada, dünyada artan enerji fiyatlarının ithalat rakamlarındaki yansımalarının devam ettiğini savunarak, "Enerji ithalatımız, 2022 Ocak-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 155 artarak 47.8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Toplam ithalat artışımızın yaklaşık yüzde 57'si enerji ithalatından kaynaklanmıştır" ifadelerini kullandı. Muş, ithalat artışında enerji başta olmak üzere emtia fiyatlarındaki yükselişin etkisinin açıkça görüldüğüne dikkati çekerek, "Nitekim 2022 Ocak-Mayıs döneminde küresel enerji fiyatları, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 83 artış göstermiştir. Aslında miktarsal olarak enerjide azalış varken rakamsal olarak ciddi bir artışla karşı karşıyayız. Yani Türkiye ithalat miktarını artırmamıştır. Artan, ithal enerjinin fiyatıdır. Bugün karşı karşıya olduğumuz enerji kaynaklı dış ticaret açığı da tüm dünyada artan enerji fiyatlarının bir sonucudur" şeklinde konuştu.
İhracat ve ithalat hormonlu!
Bu ifadelerden şu sonucu çıkarmak mümkün: Artan fiyatlar ithalatı yükseltiyor. Ancak şöyle bir sonucu daha çıkarmak mümkün: Artan fiyatlar ihracatı da yükseltiyor. O zaman hormonlu ihracat ve ithalat söz konusu. Lakin artan ihracatla birlikte ithalatın patlaması, dış ticaret açığının rekor kırması, Türkiye ekonomisinin belini büküyor, döviz kurları sınır tanımıyor. Sonuçta sürekli ihracatı artırmaya odaklanan Türkiye, ithalatı da masaya yatırmalı, ithalatı mümkün mertebe düşürmek için gerekli önlemleri almalı.
İthalat rekortmenleri de açıklansın
Daha da önemlisi Türkiye'de en çok ihracat yapan şirketler hep açıklanır ve bunlara ödüller de verilir. İthalat tarafında ise liste hiç yayınlanmaz. Biz gazeteciler olarak bazılarını tahmin ederiz ancak listeye ulaşmak mümkün değildir. Oysa Türkiye'nin en çok ithalat yapan 1000 şirketi de kamuoyu ile paylaşılmalı. Milyar dolar seviyesinde ithalat yapan birkaç şirketi burada verelim: TÜPRAŞ, THY (uçak ithalatı), BOTAŞ, Ford Otomotiv, Toyota, Oyak Renault, Doğuş Otomotiv, Petkim, Tofaş, Kardemir… Bu 10 şirketin ithalatının yıllık 100 milyar doları aştığını rahatlıkla söyleyebiliriz.




























































































