Karadeniz'de 'Kolbastı' tartışması

Yöresel figürlerin Karadeniz müziği eşliğinde kıvrak hareketlerle oynandığı Trabzon yöresine özgü Kolbastı oyununda Giresun müziklerinin kullanılmasına tepki geldi.

 

Yaklaşık 80 yıllık geçmişi bulunan ve Trabzon yöresine özgü bir oyun olan Kolbastı oyununda Giresun yöresine ait müziklerin de kullanılması, Giresun'daki bazı dernekler tarafından 'müzik hırsızlığı' olarak değerlendirildi. Giresun Turizm ve Tanıtma Derneği Başkanı Asaf Zeki Kitapçı, Trabzon Kolbastı oyununda Giresun türkülerinin kullanılmasına karşı olduklarını belirterek bunun Giresunlular kadar Trabzonluları da rahatsız etmesi gerektiğini dile getirirken, Giresun Müzik Dostları Derneği Başkanı Mehmet Yüksel ise Trabzon Kolbastı'nda Giresun türküsünün kullanılmasından dolayı özür beklediklerini ifade etti.

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Beden Eğitimi Bölüm Başkanı ve aynı zamanda da Kolbastı oyunu sanat yönetmeni olan Yard. Doç. Dr. Engin Erşen Trabzon'a ait olan Kolbastı oyununda yöreye özgü müziklerin de kullanılmasından duyulan rahatsızlığa bir anlam veremediğini söyledi. Erşen, Giresun'dan bir grubun da Kolbastı oynamasına ise karşı çıktı. Giresun Turizm ve Tanıtma Derneği Başkanı Asaf Zeki Kitapçı, Trabzon Kolbastı oyununda Giresun türküsünün kullanılarak oynanmasını şiddetle kınadıklarını vurgulayarak bunun müziklerin dejenere edilmesi anlamına geldiğini öne sürdü. Giresun Folklor Kültür Sanat Derneği (GİFSAD) Başkanı Mustafa Öztürk ise Dere Boyu Kavaklar türküsünün Kolbastı müziğinde kullanılmasıyla ilgili olarak müzikle uğraşan bilim adamlarının Giresun'a davet edilmesini ve yapılacak araştırmayla tartışmaya son noktanın konulmasını istedi.

Giresun Müzik Dostları Derneği Başkanı Mehmet Yüksel de Trabzon Kolbastı oyununda Giresun türküsünün kullanılmasından dolayı özür beklediklerini kaydederek şunları söyledi:  "Trabzonlular, türkümüzü kullanma noktasında bizden izin almalıdır. Türkümüz, kültür hırsızlığı sonucu çalınmıştır. Müziğimiz, kültür hırsızlığı yaparak çalındığı için de Trabzonlular bizden özür dilemelidir."

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Beden Eğitimi Bölüm Başkanı ve Kolbastı oyunu Sanat Yönetmeni Yard. Doç. Dr. Engin Erşen ise Giresunluların tepkisine bir anlam veremediğini belirtti.  Kolbastı oyununun 70-80 yıl öncesine dayandığını ve Karadeniz oyunlarıyla yeniden gündeme gelerek Türkiye'yi dalga dalga sardığını belirten Erşen, "Kolbastı oyunu Trabzon'un Faroz mahallesinde kumsalda doğmuştur. Kolbastı, yöre insanının değişen ve kökleşen doğa serüvenleriyle ilgili hareketlerindeki dilin adıdır. Bu, martının havalanması, balığın sıçraması, denizin dalgalanması, temelin karabasan titremesi gibi figürleri içerir. Kolbastı, son derece hareketlidir ve enerjinindansıdır. Hareketi ve enerjiyi içinde barındırır. Estetikle duygunun harmanlandığı bir Trabzon klasiğidir, bir sevdasının eseridir, kültürel bir mirastır, zenginliktir" dedi.

Kolbastı şahsıma aitGiresun'dan bir grubun da Kolbastı oynamasını doğru bulmayan Erşen, Kolbastı oyunun patentinin kendilerinde olduğunu hatırlatarak konuşmasını şöyle sürdürdü: "Türk Patent Enstitüsü'ne başvurduk ve Kolbastı'yı Karadeniz Uşakları (Hoptek) adı altında markalaştırdık. Şimdi birileri çıkar Artvin kolbastısı, Samsun kolbastısı, Giresun kolbastısı diyemez. Çünkü patenti şahsıma aittir. Bunu almak kolay değil, 6 ay askıda kaldığında kimse itiraz etmedi. Ama Giresun'dan bir grubun kolbastı oynaması çok yanlış bir olay. Buna tepki gösteririz. Çünkü bu dansın orijinini bilmek lazım. Siz bunun orijinini ortaya koymadıktan sonra bu iş bir yere kadardır. Evet ortamı olabilir, ama uluslar arası bir ortama getirip de bunu pazarlayamazsınız. Çünkü bizim oynadığımız dansın bir felsefesi vardır, estetik derinliği vardır. Bunun estetik derinliği de Faroz'dur ve benim hazırlamış olduğum eski ve yeni tekniklerin harmanlanmasıyla ortaya çıkan oyundur."