Karadeniz’in stratejik kapısı: Araklı
Trabzon’un doğusunda, Karadere Vadisi’nin denize açıldığı noktada yer alan Araklı, derin tarihi geçmişi ve bozulmamış doğasıyla bölgenin en dikkat çekici merkezlerinden biri olmaya devam ediyor
13.03.2026 00:10:00
Abdülkadir Gündoğdu
Abdülkadir Gündoğdu
Trabzon'un doğusunda, Karadere Vadisi'nin denize açıldığı noktada yer alan Araklı, derin tarihi geçmişi ve bozulmamış doğasıyla bölgenin en dikkat çekici merkezlerinden biri olmaya devam ediyor.
Kuruluş ve Tarihçe
Araklı'nın yerleşim geçmişi antik çağlara kadar uzanmaktadır. İsminin, bölgedeki kalelerin yoğunluğu nedeniyle "ara kaleler" anlamına gelen "Arakale" kelimesinden türediği bilinmektedir.
İlçenin ilk yerleşim merkezi, bugün liman mevkii yakınlarında bulunan Konakönü bölgesidir. Uzun yıllar Sürmene ilçesine bağlı bir nahiye olarak kalan Araklı, 1953 yılında bu ilçeden ayrılarak müstakil bir ilçe statüsü kazanmıştır.
Birinci Dünya Savaşı sırasında, 1916 yılında Rus işgaline uğrayan bölge, 25 Şubat 1918 tarihinde Türk birlikleri tarafından tekrar özgürlüğüne kavuşturulmuştur.
Tarihi Yapılar
İlçenin dört bir yanı, stratejik önemini kanıtlayan savunma yapılarıyla çevrilidir.
Kalecik Kalesi: Denize hakim bir kayalık üzerinde yer alan ve Cenevizliler tarafından da kullanıldığı bilinen kale, ilçenin sembol yapılarından biridir.
Canayer Kalesi: Roma döneminden kalma bu yapı, bölgedeki askeri mimarinin önemli örneklerindendir.
Konakönü Evleri: Geleneksel Karadeniz mimarisini yansıtan tarihi konaklar, bölgenin sivil mimari mirasını oluşturmaktadır.
Tarihi Camiler: İlçe merkezinde 1907-1908 yıllarında inşa edilen çok kubbeli cami, Osmanlı son dönemi mimari özelliklerini ve estetik mihrap süslemelerini günümüze taşımaktadır.
Doğal Güzellikler
Araklı, sahilden iç kesimlere doğru yükselen vadi yapısıyla her mevsim farklı bir güzellik sunar.
Pazarcık Yaylası: Çam ormanlarıyla kaplı olan bu bölge, Turizm Bakanlığı tarafından turizm merkezi ilan edilmiştir. Girişindeki Pazarcık Mağarası görülmeye değer noktalardandır.
Turnalı (Os) Şelalesi: Karadere Vadisi içerisinde yer alan şelale, doğa yürüyüşü ve fotoğraf meraklıları için ideal bir rota sunar.
Turup Mevkii: "Atatürk Orman Çiftliği" olarak da bilinen ve fidan dikim çalışmalarıyla zenginleştirilen bu bölge, Karadeniz'i panoramik olarak görebileceğiniz bir doğa harikasıdır.
Yaylalar: Yeşilyurt, Yılantaş ve Ağaçbaşı yaylaları, zengin otsu bitki çeşitliliği ve kuş gözlem alanlarıyla eko-turizm potansiyeli taşımaktadır.
Araklı Mutfağı
İlçenin mutfak kültürü, Karadeniz'in genel yapısını yansıtsa da bazı yerel dokunuşlarla ayrışır.
Tenekede Mısır Ekmeği: Karadere Vadisi'ne özgü, taş fırınlarda yaklaşık 15 saat odun ateşinde pişirilen bu ekmek, bölgenin en meşhur lezzetidir.
Aho Peynirli Kuymak: Klasik kuymağın aksine, Araklı'nın yüksek kesimlerinde üretilen özel "Aho peyniri" ile hazırlanan versiyonu oldukça popülerdir.
Deniz Ürünleri: Sahil ilçesi olmanın avantajıyla hamsili pilav, hamsi kuşu ve hamsi çitlemesi sofraların vazgeçilmezidir.
Yöresel Otlar: Kara lahana yemeği ve sarmasının yanı sıra, bölgede yetişen yabani otlarla yapılan kavurmalar mutfağın sağlıklı yanını temsil eder.
Kuruluş ve Tarihçe
Araklı'nın yerleşim geçmişi antik çağlara kadar uzanmaktadır. İsminin, bölgedeki kalelerin yoğunluğu nedeniyle "ara kaleler" anlamına gelen "Arakale" kelimesinden türediği bilinmektedir.
İlçenin ilk yerleşim merkezi, bugün liman mevkii yakınlarında bulunan Konakönü bölgesidir. Uzun yıllar Sürmene ilçesine bağlı bir nahiye olarak kalan Araklı, 1953 yılında bu ilçeden ayrılarak müstakil bir ilçe statüsü kazanmıştır.
Birinci Dünya Savaşı sırasında, 1916 yılında Rus işgaline uğrayan bölge, 25 Şubat 1918 tarihinde Türk birlikleri tarafından tekrar özgürlüğüne kavuşturulmuştur.
Tarihi Yapılar
İlçenin dört bir yanı, stratejik önemini kanıtlayan savunma yapılarıyla çevrilidir.
Kalecik Kalesi: Denize hakim bir kayalık üzerinde yer alan ve Cenevizliler tarafından da kullanıldığı bilinen kale, ilçenin sembol yapılarından biridir.
Canayer Kalesi: Roma döneminden kalma bu yapı, bölgedeki askeri mimarinin önemli örneklerindendir.
Konakönü Evleri: Geleneksel Karadeniz mimarisini yansıtan tarihi konaklar, bölgenin sivil mimari mirasını oluşturmaktadır.
Tarihi Camiler: İlçe merkezinde 1907-1908 yıllarında inşa edilen çok kubbeli cami, Osmanlı son dönemi mimari özelliklerini ve estetik mihrap süslemelerini günümüze taşımaktadır.
Doğal Güzellikler
Araklı, sahilden iç kesimlere doğru yükselen vadi yapısıyla her mevsim farklı bir güzellik sunar.
Pazarcık Yaylası: Çam ormanlarıyla kaplı olan bu bölge, Turizm Bakanlığı tarafından turizm merkezi ilan edilmiştir. Girişindeki Pazarcık Mağarası görülmeye değer noktalardandır.
Turnalı (Os) Şelalesi: Karadere Vadisi içerisinde yer alan şelale, doğa yürüyüşü ve fotoğraf meraklıları için ideal bir rota sunar.
Turup Mevkii: "Atatürk Orman Çiftliği" olarak da bilinen ve fidan dikim çalışmalarıyla zenginleştirilen bu bölge, Karadeniz'i panoramik olarak görebileceğiniz bir doğa harikasıdır.
Yaylalar: Yeşilyurt, Yılantaş ve Ağaçbaşı yaylaları, zengin otsu bitki çeşitliliği ve kuş gözlem alanlarıyla eko-turizm potansiyeli taşımaktadır.
Araklı Mutfağı
İlçenin mutfak kültürü, Karadeniz'in genel yapısını yansıtsa da bazı yerel dokunuşlarla ayrışır.
Tenekede Mısır Ekmeği: Karadere Vadisi'ne özgü, taş fırınlarda yaklaşık 15 saat odun ateşinde pişirilen bu ekmek, bölgenin en meşhur lezzetidir.
Aho Peynirli Kuymak: Klasik kuymağın aksine, Araklı'nın yüksek kesimlerinde üretilen özel "Aho peyniri" ile hazırlanan versiyonu oldukça popülerdir.
Deniz Ürünleri: Sahil ilçesi olmanın avantajıyla hamsili pilav, hamsi kuşu ve hamsi çitlemesi sofraların vazgeçilmezidir.
Yöresel Otlar: Kara lahana yemeği ve sarmasının yanı sıra, bölgede yetişen yabani otlarla yapılan kavurmalar mutfağın sağlıklı yanını temsil eder.
