Kimi bebek katiline, kimi de insanlığa umut oluyor

Yaşadığımız günleri böyle özetleyebiliriz. Ülkemizin sorunları belli. İnsanımızın serzenişleri ortada. Ortaya çıkan sosyo-ekonomik yıkım malum.

Ama milletin oyu ile TBMM'ye gidenler, milletin sorunlarını bıraktı, bebek katiline umut olmak için toplantı üstüne toplantı, açıklama üstüne açıklama, plan üstüne plan yapıyorlar.

Bir başkaları ise hem insanımıza hem de insanlığı umut olmak için bütün varlıkları ile sahadalar.

Bağımsız Türkiye Partisi'nden bahsediyor. Hüseyin Baş'tan bahsediyor. Babası Prof. Dr. Haydar Baş'ın insanımıza ve insanlığı sunduğu umudu canlı tutmak için Viyana'daydı. 11. Milli Ekonomi Modeli kongresi gerçekleştirildi. İnsan ve ekonomiye dair her şey konuşuldu.

Bu kongrenin amacı, hedefi neydi? Haydar Baş ortaya koyduğu şey neydi? Kongrede ne konuşuldu gibi soruların temel cevabını 'Uluslararası Bağımsız Ekonomi Model Birliği Rovshan Guliev Açılış konuşmasında özetledi. İşte o konuşma:

"Saygıdeğer kongre katılımcıları, değerli akademisyenler, kıymetli meslektaşlar; Bugün burada yalnızca bir bilimsel toplantının parçası değiliz. Bugün aslında insanlığın geleceğine dair bir tercihin eşiğindeyiz.

Çünkü artık hepimiz şunu görüyoruz: Dünya büyüyor, ama insan küçülüyor. Sistemler güçleniyor, ama toplumlar kırılganlaşıyor. Servet artıyor, ama huzur azalıyor.

Bu tablo tesadüf değildir. Milli Ekonomi Modelin yazarı Prof. Dr. Haydar Baş'ın belirttiği gibi kapitalizm zaten kendini tüketmiştir.

Oluşumunun ilk dönemlerinde kapitalizm, insanlığın sosyo-ekonomik gelişimine büyük katkı sağlamıştır: Üretici güçleri serbest bırakmış, pazar ve endüstri yaratmış, refahta tarihsel bir artış sağlamıştır.

Ama bu günlerde kapitalizm fren haline gelmiştir:

Mülkiyet ve kar, kamu verimliliğinden daha önemli olmuştur; Teknoloji iş birliği, ama sistem rekabet gerektirir; Krizler, eşitsizlikler ve durgunluklar sistematiktir.

Bu tablo, insanı merkeze almayan bir iktisat aklının doğal sonucudur.

İşte tam bu noktada Prof. Dr. Haydar Baş'ın geliştirdiği Milli Ekonomi Modeli, yalnızca bir ekonomik alternatif değil; insanı yeniden merkeze alan ahlaki bir itiraz olarak karşımıza çıkmaktadır.

Sayın Baş'ın modern dünyanın kader sorunlarına ilişkin görüşlerini kısaca dikkatinize sunmak istiyorum.

Ekonominin Unuttuğu Soru: İnsan Kimdir?

Modem iktisat, uzun yıllardır insanı 'rasyonel tüketiciye' indirgemiştir. İnsan; üretim faktörü, maliyet kalemi, tüketim birimi olarak tanımlanmıştır.

Haydar Baş ise çok temel, ama devrimci bir soru sorar: İnsan sadece tüketen bir varlık mıdır, yoksa onurlu bir yaşam hakkına sahip bir özne midir?

Milli Ekonomi Modeli'nin çıkış noktası tam da burasıdır. MEM, ekonomiyi, insanın hizmetine verir. İnsanı, ekonominin nesnesi olmaktan çıkarır, öznesi haline getirir.

Bu nedenle MEM, teknik bir büyüme modeli değil; insan merkezli bir refah anlayışıdır.

MEM kıtlık mitini reddediyor

Modern ekonomi bilimi iki varsayıma dayanmaktadır: kaynaklar sınırlıdır, ihtiyaçlar sonsuzdur. Bu yüzden eşitsizlik kaçınılmazdır.

Haydar Baş bu anlatıyı reddeder. Ve bugün bilimsel veriler, onun haklılığını teyit etmektedir. Dünya gıdada, suda, enerjide insanlığa yetecek imkâna sahiptir.

Sorun üretimde değil, paylaşımdadır. Sorun kıtlıkta değil, adaletsiz tahsistedir. MEM bu noktada radikal ama sahici bir çözüm önerir: Kaynaklar insan içindir; insan kaynaklar için değildir.

Sayın Baş devleti de insan prizmasından görüyor

Bugün birçok teori devleti 'yük' olarak görür. Piyasa kutsanır, devlet geri çekilir. Bunun sonucu gelir uçurumları, sosyal tabakalaşmanın kademeli olarak güçlenmesi, siyasi kırılganlıktır.

Haydar Baş'ın yaklaşımı nettir: Devlet, piyasanın seyircisi değil; toplumun hamisidir.

Milli Ekonomi Modeli'nde devleti: Parasal egemenliğe sahiptir, üretimi teşvik eder, gelir dağılımını dengeler, sosyal refahı garanti altına alır.

Bu, otoriter bir devlet anlayışı değil; sorumlu, üretici ve adalet merkezli bir devlet anlayışıdır.

Faiz, borç ve bağımlılık döngüsü

MEM'in en cesur yönlerinden biri, faizli sistem eleştirisidir. Haydar Baş'a göre faiz sadece ekonomik bir araç değil; toplumsal çözülmenin hızlandırıcısıdır.

Borçlanan devlet, bağımsız karar veremez. Borçlanan toplum, geleceğini ipotek altına alır.

Milli Ekonomi Modeli bu zinciri kırmayı hedefler. Borçla büyümek yerine, üretimle kalkınmayı esas alır. Bu yönüyle MEM, ekonomik bağımsızlığın teorik değil, uygulanabilir bir çerçevesini sunar.

Teknoloji, yapay zekâ ve insan onuru

Bugün yapay zekâ, otomasyon ve dijitalleşme çağındayız. Ama şu soruyu sormak zorundayız: Bu dönüşüm insanı özgürleştiriyor mu, yoksa işlevsizleştiriyor mu?

Haydar Baş'ın vizyonunda teknoloji, insanı dışlayan değil, insanı yücelten bir araçtır.

MEM çerçevesinde insan, makinenin rakibi değil, yaratıcılığın, bilimin ve düşüncenin taşıyıcısıdır.

Bu, teknolojiyi ahlaki bir zemine oturtan nadir iktisadi yaklaşımlardan biridir.

Zorluklar gerçek, ama alternatif daha kötü

Elbette bu modelin uygulanması kolay değildir. Siyasi irade ister. Kurumsal cesaret ister. Toplumsal bilinç ister.

Ama şunu sormak zorundayız: Mevcut sistemin maliyeti daha mı düşük?

Bugün dünyada trilyonlar silaha harcanırken, yoksulluk "kaçınılmaz" diye sunuluyorsa, burada sorun modeldedir.

Değerli katılımcılar, Milli Ekonomi Model sadece bir iktisat teorisi değil, bir adalet çağrısıdır, bir insanlık teklifidir.

Haydar Baş, bize şunu hatırlatmıştır: Ekonomi ahlaktan koparsa, büyüme anlamını yitirir. Refah paylaşılmıyorsa, zenginlik toplumu kurtarmaz.

Bugün MEM'i konuşmak, geçmişi savunmak değil, geleceği inşa etmektir.

Ve artık açıkça söyleyebiliriz: kapitalizm sonrası dünyada, insan merkezli yeni bir iktisat dili gereklidir.

Milli Ekonomi Modeli bu dilin en tutarlı adaylarından biridir. Bu dili geliştirmek, derinleştirmek ve hayata taşımak ise biz akademisyenlerin, araştırmacıların ve düşünen insanların tarihi sorumluluğudur.

Hepinize saygılarımı sunuyorum ve kongremizin çalışmalarında başarılar dilerim."