KKTC sahillerini plastik atığa boğdular

 

EYÜP KABİL / DETAY HABER

 

KKTC'de bulunan Yakın Doğu Üniversitesi araştırmacıları iki yıldır sürdürdükleri Denizsel Atık Bilimsel Araştırma Projesi'ni tamamlayarak sonuçlarını açıkladı. Projenin sonuçları Akdeniz'in merkezinde yer alan Kıbrıs sahillerinin denize kıyısı olan komşu ülkelerden gelen atıklarla büyük bir risk altında olduğunu gösterdi. Yakın Doğu Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Özge Özden, Öğretim Görevlisi Sinem Yıldırım, Yakın Doğu Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Wayne Fuller ve Exeter Üniversitesi Biyolojik Bilimler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Brendan Godley tarafından, KKTC'deki kıyısal deniz çöpü birikimi ile ilgili yürüttükleri proje, Yakın Doğu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Fonu tarafından finanse edildi. Farklı uzmanlık alanlarından bilim insanlarının 2 yıllık saha çalışmasıyla tamamladığı projenin sonuçları yüksek tirajlı bilimsel dergilerden Marine Pollution Bulletin'de (Deniz Kirliliği Bülteni) yayınlandı. 

 

Sahil yok olacak

 

Deniz kaplumbağalarının en önemli üreme merkezlerinden biri olan ve özellikle yeşil deniz kaplumbağalarının Akdeniz'deki üçüncü büyük üreme alanı olan Karpaz Yarımadası'nda bulunan Ronnas Sahili yok olma tehlikesi ile yüz yüze. Ronnas Sahili'nde iki yıl boyunca yapılan çalışma sonucunda, 250 metrekarelik alandan ayda ortalama 1114 parça ve 11.9 kilogram atık toplandı. Akdeniz'e kıyısı olan Lübnan, Suriye, İsrail ve Mısır kaynaklı olan bu atıklar Ronnas Sahili için büyük bir tehdit yaratıyor. 

 

Atıkların kaynağı belli

 

Atıkların kaynağının da araştırıldığı projede Ocak 2018 ve Ocak 2019 tarihleri arasında tespit edilen atıkların birçoğunun Lübnan, diğerlerinin ise Suriye, İsrail ve Mısır kaynaklı olduğu tespit edildi. Prof. Dr. Özge Özden, komşu ülkelerden KKTC kıyılarına ulaşan atıkların büyük bir bölümünün plastik materyallerden oluştuğu bilgisini verdi. Prof. Dr. Özden, "Deterjan şişeleri, şampuan şişeleri, yiyecek ve içecek kapları" gibi farklı atıklar tespit ettiklerini belirtti. Tüm dünyada plastik atıkların denize ulaşması deniz canlılarının yaşamını tehlikeye atarak ekosistemi tehdit ediyor. Özden, plastik atıkların başta balinalar, deniz kaplumbağaları, yunuslar, balık türleri, su kuşları olmak üzere pek çok deniz hayvanının yaşamını tehdit ettiğini dile getirdi. Tüm dünyada en önemli çevre problemlerinin evsel atıklar olduğunu dile getiren Prof. Dr. Özden, plastik, metal, cam içerikli pek çok atık için geri dönüşüm projeleri geliştirilerek doğadaki birikiminin azaltılması gerektiğini vurguladı.

 

Yüzde 96'sı plastik

 

Prof. Dr. Özge Özden proje kapsamında KKTC'nin sekiz farklı sahilinde belirlenen 250 metrekarelik alandan her ay düzenli olarak çapı 2.5 santimetreden küçük olan tüm denizsel atıkları topladıklarını söyledi. Toplamda ise 59 bin 556 parça atık toplandı. Farklı atık çeşitleri içerisinde plastik içerikli atıkların oranının ise yüzde 96 olduğu saptandı. Proje sırasında plastik torbalar, plastik parçalar, yiyecek içecek kapları ve şişe kapakları hem ağırlık, hem de adet bakımından en çok karşılaşılan atıklar oldu.