‘Korku ve kaygılarınızı kontrol edin’
Düzce Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Numan Konuk, “Bazı bilim çevrelerinde gerekliliği ve olumlu etkileri tartışılsa da pandeminin yayılmasını önlemek maksadıyla acil koşullar altında alınan okulları kapatma tedbiri; çocukların hem bedensel hem ruhsal, hem de sosyal hayatlarına tesirleri olduğu açıktır” dedi
05.09.2020 05:04:00
Düzce Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Numan Konuk, koronavirüs sürecinin çocuklara etkisi üzerinde durarak, başlaması planlanan yüz yüze eğitim dönemi öncesi ailelere önemli tavsiyelerde bulundu.
Koronavirüsün tüm dünya çapında eğitim hayatını da olumsuz etkilediğine dikkat çekerek açıklamasına başlayan Prof. Dr. Konuk, "180 ülkedeki okul çağı çocuklarının yüzde 90'ı yaklaşık bir buçuk milyar okul çağı çocuk, pandemi nedeni ile okullarının kapatılması gerçeği ile yüz yüze gelmiştir. Bazı bilim çevrelerinde gerekliliği ve olumlu etkileri tartışılsa da pandeminin yayılmasını önlemek maksadı ile acil koşullar altında alınan okulları kapatma tedbiri; çocukların hem bedensel hem ruhsal, hem de sosyal hayatlarına tesirleri olduğu açıktır. Çocukların zihinsel, duygusal ve sosyal yeteneklerinin gelişiminde gerileme olabileceği gibi özel bazı ruh sağlığı bozuklukların sıklığında artışlar olabileceği öngörülmekle beraber, bilimsel açıdan elde henüz olumsuz gelişimi doğrulayan veriler eksiktir" şeklinde konuştu
'Mücadele enerjisi iktisatlı kullanılmalı'
Stres teorisyenlerinden Selye'nin genel adaptasyon teorisindeki üç aşamalı stres kaynağına işaret ederek açıklamasını sürdüren Prof. Dr. Konuk, "Alarm safhasında; stresli tehlikeli duruma karşı, gerek kaçmak gerekse savaşmak için gerekli bedensel tepkiler için adrenalin başta olmak üzere hormonal değişiklerle vücut tehdide karşı hazırlıklı hale gelir. Direnç safhasında ilk şok atlatıldıktan sonra beden genel savunma mekanizmalarını harekete geçirir. Tehlikenin uzaması halinde yorgunluk konsantrasyon kaybı sinirlilik gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Tükenme safhasında ise yorgunluk tükenme depresyon kaygı ve stres toleransında azalmanın olduğu dönemdir" dedi.
Koronavirüsün ilk kez karşılaşılan bir hastalık olması nedeniyle stres açısından özgün değil, nonspesifik bir stres faktörü olduğunu söyleyen Prof. Dr. Konuk, "Dolayısıyla anılan aşamalar hem erişkinler hem çocuklar için geçerlidir. Zaman içinde alarm dönemi direnç dönemine o da tükenme dönemine evrilecektir. Hayatın dinamizmi başkaca potansiyel stres ve tehditleri de göz önüne alınarak, bu adaptasyon sürecinin uzun soluklu da olabileceği düşünülerek çocukların mücadele enerjisinin iktisatlı kullanılması elzemdir. Bugün alınan okulların yeniden açılması kararı bilimsel gereklilikler çerçevesinde yarın tekrar kapatılması ya da yeni usullerle yeniden şekillendirilmesi kararı verildiği de her durum değişikliğine yeniden uyum gerekeceğinden bu mücadele enerjisi düzenli kullanılmalıdır" ifadelerini kullandı.
Ailelerin vesayeti altındalar
Okul çağı çocukların yaş ve eğitim düzeylerine göre; anlayış kabiliyetleri, soyutlama yetenekleri ve icra edebilme kapasitelerinin farklılıklar gösterdiğine vurgu yapan Konuk, "İlkokul okul öncesi ya da orta öğretim öğrencilerinin bu konudaki ihtiyaçları farklı farklıdır. Elbette aileler pandemi sürecine ve bu süreçte yapılan düzenlemelere öncelikle kendilerini adapte etmek daha sonra çocuklarına yönelmek durumundadırlar. Okul çağı çocukları ailelerin vesayeti altındadır. Tıpkı uçaktaki bir tehlike ile karşılaşıldığında şahsın çocuklarından önce kendini öncelemesi gibi. Aksi durumda kendisinden sorumlu yegane bakım kaynağını da yitiren çocuğun eğitiminin planlanması ihtiyacı da dahil pek çok ihtiyacı karşılıksız kalacaktır" şeklinde konuştu.
Ülkemizdeki eğitim sisteminin pandemi olmadan önce de değişik yaş gurubundaki okul çocuklarının uyum kapasiteleri, stres karşısında zorlanma ve baş etme becerileri konusunda hem teorik hem pratik olarak ciddi bir tecrübeye sahip olduğunu ifade eden Prof. Dr. Konuk, "Bu anlamda eğitimci profesyonellerimiz olan öğretmenlerimizin yönlendirmeleri, öğrencilerin can kulağı ile dinlemesi ve yapıcı olunması hem ebeveynler hem öğrenciler için daha faydalı sonuçlar doğuracaktır" dedi.
'Daha soğukkanlı davranılması uygun olur'
Bu süreçte korku ve kaygı duyan çocuklara yaklaşım ile ilgili de bilgiler paylaşan Prof. Dr. Konuk, "Zorlama hiçbir koşulda doğru değildir. Ancak olağan zamanlarda bile okul fobisi ayrılık anksiyetesi gibi ruh sağlığı problemleri varlığında çocukların okula gitmelerini temin etmek zorlayıcı bir mesele olabilmekte. Şimdi üstüne salgınla ilgili hem de değişken düzenlemelerin varlığında daha soğukkanlı davranılması uygun olur. Sabırlı ve temkinli olunması ve bu durumların uzun yıllar sürebileceği göz önüne alınarak büyük beklentilere girilmemesi de yatıştırıcı ve faydalı bir yaklaşım olarak zikredilebilir" dedi. İHA
Koronavirüsün tüm dünya çapında eğitim hayatını da olumsuz etkilediğine dikkat çekerek açıklamasına başlayan Prof. Dr. Konuk, "180 ülkedeki okul çağı çocuklarının yüzde 90'ı yaklaşık bir buçuk milyar okul çağı çocuk, pandemi nedeni ile okullarının kapatılması gerçeği ile yüz yüze gelmiştir. Bazı bilim çevrelerinde gerekliliği ve olumlu etkileri tartışılsa da pandeminin yayılmasını önlemek maksadı ile acil koşullar altında alınan okulları kapatma tedbiri; çocukların hem bedensel hem ruhsal, hem de sosyal hayatlarına tesirleri olduğu açıktır. Çocukların zihinsel, duygusal ve sosyal yeteneklerinin gelişiminde gerileme olabileceği gibi özel bazı ruh sağlığı bozuklukların sıklığında artışlar olabileceği öngörülmekle beraber, bilimsel açıdan elde henüz olumsuz gelişimi doğrulayan veriler eksiktir" şeklinde konuştu
'Mücadele enerjisi iktisatlı kullanılmalı'
Stres teorisyenlerinden Selye'nin genel adaptasyon teorisindeki üç aşamalı stres kaynağına işaret ederek açıklamasını sürdüren Prof. Dr. Konuk, "Alarm safhasında; stresli tehlikeli duruma karşı, gerek kaçmak gerekse savaşmak için gerekli bedensel tepkiler için adrenalin başta olmak üzere hormonal değişiklerle vücut tehdide karşı hazırlıklı hale gelir. Direnç safhasında ilk şok atlatıldıktan sonra beden genel savunma mekanizmalarını harekete geçirir. Tehlikenin uzaması halinde yorgunluk konsantrasyon kaybı sinirlilik gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Tükenme safhasında ise yorgunluk tükenme depresyon kaygı ve stres toleransında azalmanın olduğu dönemdir" dedi.
Koronavirüsün ilk kez karşılaşılan bir hastalık olması nedeniyle stres açısından özgün değil, nonspesifik bir stres faktörü olduğunu söyleyen Prof. Dr. Konuk, "Dolayısıyla anılan aşamalar hem erişkinler hem çocuklar için geçerlidir. Zaman içinde alarm dönemi direnç dönemine o da tükenme dönemine evrilecektir. Hayatın dinamizmi başkaca potansiyel stres ve tehditleri de göz önüne alınarak, bu adaptasyon sürecinin uzun soluklu da olabileceği düşünülerek çocukların mücadele enerjisinin iktisatlı kullanılması elzemdir. Bugün alınan okulların yeniden açılması kararı bilimsel gereklilikler çerçevesinde yarın tekrar kapatılması ya da yeni usullerle yeniden şekillendirilmesi kararı verildiği de her durum değişikliğine yeniden uyum gerekeceğinden bu mücadele enerjisi düzenli kullanılmalıdır" ifadelerini kullandı.
Ailelerin vesayeti altındalar
Okul çağı çocukların yaş ve eğitim düzeylerine göre; anlayış kabiliyetleri, soyutlama yetenekleri ve icra edebilme kapasitelerinin farklılıklar gösterdiğine vurgu yapan Konuk, "İlkokul okul öncesi ya da orta öğretim öğrencilerinin bu konudaki ihtiyaçları farklı farklıdır. Elbette aileler pandemi sürecine ve bu süreçte yapılan düzenlemelere öncelikle kendilerini adapte etmek daha sonra çocuklarına yönelmek durumundadırlar. Okul çağı çocukları ailelerin vesayeti altındadır. Tıpkı uçaktaki bir tehlike ile karşılaşıldığında şahsın çocuklarından önce kendini öncelemesi gibi. Aksi durumda kendisinden sorumlu yegane bakım kaynağını da yitiren çocuğun eğitiminin planlanması ihtiyacı da dahil pek çok ihtiyacı karşılıksız kalacaktır" şeklinde konuştu.
Ülkemizdeki eğitim sisteminin pandemi olmadan önce de değişik yaş gurubundaki okul çocuklarının uyum kapasiteleri, stres karşısında zorlanma ve baş etme becerileri konusunda hem teorik hem pratik olarak ciddi bir tecrübeye sahip olduğunu ifade eden Prof. Dr. Konuk, "Bu anlamda eğitimci profesyonellerimiz olan öğretmenlerimizin yönlendirmeleri, öğrencilerin can kulağı ile dinlemesi ve yapıcı olunması hem ebeveynler hem öğrenciler için daha faydalı sonuçlar doğuracaktır" dedi.
'Daha soğukkanlı davranılması uygun olur'
Bu süreçte korku ve kaygı duyan çocuklara yaklaşım ile ilgili de bilgiler paylaşan Prof. Dr. Konuk, "Zorlama hiçbir koşulda doğru değildir. Ancak olağan zamanlarda bile okul fobisi ayrılık anksiyetesi gibi ruh sağlığı problemleri varlığında çocukların okula gitmelerini temin etmek zorlayıcı bir mesele olabilmekte. Şimdi üstüne salgınla ilgili hem de değişken düzenlemelerin varlığında daha soğukkanlı davranılması uygun olur. Sabırlı ve temkinli olunması ve bu durumların uzun yıllar sürebileceği göz önüne alınarak büyük beklentilere girilmemesi de yatıştırıcı ve faydalı bir yaklaşım olarak zikredilebilir" dedi. İHA
