Kul Yusuf Kümbeti: Akkoyunlu döneminin mimari estetiğini yansıtan bir kültür mirası
Kul Yusuf Kümbeti, Iğdır'ın Çakırtaş köyünde yer alan ve 15. yüzyıl Akkoyunlu mimarisinin nadide örneklerinden biri olarak günümüze ulaşan anıtsal bir türbedir
17.01.2026 00:30:00 / Güncelleme: 17.01.2026 01:05:23
Hasan Gündoğdu
Hasan Gündoğdu





Hem mimari yapısı hem de taşıdığı tarihî anlamla bölgenin kültürel mirasında önemli bir yer tutar.


Konum ve tarihî arka plan
Kul Yusuf Kümbeti, Iğdır il merkezine yaklaşık 11 km uzaklıktaki Çakırtaş (eski adıyla Ararat) köyünde yer alır. Yapı, Akkoyunlu beylerinden Elbeyi Emir Yusuf tarafından, genç yaşta vefat eden oğlu Muhammed adına Hicri 890 (Miladi 1485) yılında inşa ettirilmiştir.

Mimari özellikleri
Kümbet, Selçuklu ve Akkoyunlu mimarisinin izlerini taşıyan iki katlı anıtsal bir yapıdır:
Zemin kat, kare planlı olup tonoz örtülüdür. Bu bölüm cenazelik olarak kullanılmıştır ve günümüzde büyük ölçüde toprak altında kalmıştır.
Üst kat, kare plan üzerine oturtulmuş ve dıştan sekizgen, içten dairesel bir formdadır. Bu kat ziyaretgâh olarak düzenlenmiştir.
Çatı kısmı, konik biçimde yükselir ve kırmızı tüf taşından yapılmıştır. Bu taş, bölgeye özgü olup yapıya karakteristik bir görünüm kazandırır.
Doğu ve batı cephelerinde kemerli pencereler yer alır; bu açıklıklar iç mekâna ışık sağlar. Giriş kapısı üzerinde yer alan kitabe, Arapça sülüs hatla yazılmıştır ve yapım tarihini belgelemektedir.


Günümüzdeki durumu
Kümbet, tamamen yok olmuş bir mezarlığın ortasında yer alır. Taş kaplamalarının bir kısmı tahrip olmuş, arka cephesinde ise bir delik açılmıştır.
Yapı, özel mülkiyete ait olup herhangi bir restorasyon geçirmemiştir. Koruma derecesi "Anıtsal 1" olarak belirlenmiş, ancak bakım ve onarım ihtiyacı devam etmektedir.

Kültürel ve sanatsal değeri
Kul Yusuf Kümbeti, Akkoyunlu döneminin taş işçiliği ve türbe mimarisi açısından önemli bir örneğidir. Selçuklu etkisinin sürdüğü bu dönemde, kümbet mimarisi hem anıtsallık hem de sembolik anlamlar taşır. Yapının sekizgen planı ve konik çatısı, İslam mimarisinde cennet tasvirine gönderme yapar.
Ziyaret için bilgiler
Iğdır merkezden Çakırtaş köyüne kara yolu ile ulaşım mümkündür. Yapı dışarıdan görülebilir, ancak iç mekâna erişim sınırlı olabilir.
Bölgeye yapılacak kültürel gezilerde, Iğdır'daki diğer tarihi yapılarla birlikte ziyaret edilmesi önerilir.
Kul Yusuf Kümbeti, sadece bir mezar yapısı değil; aynı zamanda Akkoyunlu döneminin mimari estetiğini ve tarihî hafızasını yansıtan bir kültür mirasıdır. Iğdır'ın sessiz tanıklarından biri olan bu yapı, Anadolu'nun çok katmanlı tarihine ışık tutar.


















































































