Küresel dijital reform!
Dünya genelinde çocukların ve gençlerin ruh sağlığını, veri güvenliğini ve fiziksel gelişimini korumak amacıyla peş peşe radikal sosyal medya yasakları yürürlüğe girmektedir
08.06.2026 21:05:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi
Dünya genelinde çocukların ve gençlerin ruh sağlığını, veri güvenliğini ve fiziksel gelişimini korumak amacıyla peş peşe radikal sosyal medya yasakları yürürlüğe girmektedir.
Başta Avustralya, Maldivler ve Malezya olmak üzere pek çok ülke, yasal düzenlemelerle teknoloji devlerine milyarlarca dolarlık cezalar öngören yaş sınırları ve katı kimlik doğrulama sistemleri getirmektedir.
Çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlamaları uygulayan ülkeler, yürürlükteki yaş sınırları ve bu kararların arkasındaki temel gerekçeler şunlardır:
Avustralya: Dünyanın İlk Kapsamlı Küresel Modeli
Avustralya, Aralık 2025'te yasalaştırdığı kararla dünya çapında çocuklara yönelik en katı dijital bariyeri kuran ilk ülke olmuştur.
Yaş Sınırı: 16 yaş altındaki çocukların TikTok, Instagram, Snapchat, Facebook ve X (Twitter) gibi platformları kullanması yasaktır.
Hükümet bu kararı, sosyal medyanın çocukların ruh sağlığı üzerindeki tahribatını engellemek, anksiyete ve depresyon vakalarını azaltmak ve çocukları siber zorbalıktan uzak tutmak amacıyla almıştır. Kurallara uymayan teknoloji şirketlerine 49,5 milyon Avustralya dolarına kadar ağır para cezaları kesilmektedir.
Güneydoğu Asya: Malezya, Maldivler ve Endonezya
Asya kıtasında da çocukların kontrolsüz sosyal medya kullanımına karşı adeta bir kısıtlama dalgası başlamıştır.
Maldivler ve Malezya 16 yaş altındaki çocukların hesap açmasını ve platformlara erişmesini engellemiştir. Endonezya da benzer adımlarla bölgede kısıtlamaları başlatan öncü ülkeler arasına katılmıştır.
Ülke liderleri, dijitalleşmeye karşı olmadıklarını ancak çocukların güvenliğini sağlamanın ve manipülatif algoritmaların etkilerini azaltmanın ulusal bir elzem olduğunu vurgulamaktadır.
Çin: Katı "Çocuk Modu" ve Süre Kısıtlaması
Dünyanın en sıkı dijital denetim mekanizmalarından birine sahip olan Çin, tamamen yasaklamak yerine katı süre ve içerik filtreleme modeli uygulamaktadır.
18 yaşından küçük tüm çocukları kapsamaktadır. 16-17 yaşındakiler günde en fazla 2 saat, 8-15 yaşındakiler 1 saat, 8 yaşından küçükler ise günde yalnızca 40 dakika internete erişebilmektedir.
Çocukların fiziksel gelişimini (özellikle göz sağlığı ve hareketsiz yaşamı engellemek) ve zihinsel gelişimini desteklemek ana sebeptir. Çocuklar sadece sistem tarafından onaylanmış eğitsel ve güvenli içerikleri görebilmektedir.
Avrupa Birliği ve İngiltere: Yasal Hazırlıklar
Avrupa genelinde de çocukların korunmasına yönelik mevzuat çalışmaları hız kazanmıştır.
Avrupa Parlamentosu, AB genelinde sosyal medya ve yapay zeka uygulamalarına 16 yaş sınırı getirilmesi çağrısı yapan geniş kapsamlı kararı kabul etmiştir. İngiltere, Slovenya ve İspanya da 15 ila 16 yaş altı çocukları kapsayan ulusal yasa tasarılarını parlamento gündemine taşımıştır.
Gençlerin konsantrasyon yeteneğine zarar veren, bağımlılığı artıran "sonsuz kaydırma" gibi manipülatif stratejileri engellemek ve siber platformlarda nefret söylemine karşı çocukları korumak hedeflenmektedir.
Türkiye'de 15 yaş altına sosyal medya yasağı Meclis gündeminde
Türkiye de sosyal medyanın zararlı etkilerini ortadan kaldırmakla ilgili yasal ve idari hazırlıklara devam ediliyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın açıklamalarına göre, sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunmama yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesini de içeren torba yasa taslağının ise ay sonunda Meclis'te ilgili komisyona sevk edilmesi bekleniyor.
Başta Avustralya, Maldivler ve Malezya olmak üzere pek çok ülke, yasal düzenlemelerle teknoloji devlerine milyarlarca dolarlık cezalar öngören yaş sınırları ve katı kimlik doğrulama sistemleri getirmektedir.
Çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlamaları uygulayan ülkeler, yürürlükteki yaş sınırları ve bu kararların arkasındaki temel gerekçeler şunlardır:
Avustralya: Dünyanın İlk Kapsamlı Küresel Modeli
Avustralya, Aralık 2025'te yasalaştırdığı kararla dünya çapında çocuklara yönelik en katı dijital bariyeri kuran ilk ülke olmuştur.
Yaş Sınırı: 16 yaş altındaki çocukların TikTok, Instagram, Snapchat, Facebook ve X (Twitter) gibi platformları kullanması yasaktır.
Hükümet bu kararı, sosyal medyanın çocukların ruh sağlığı üzerindeki tahribatını engellemek, anksiyete ve depresyon vakalarını azaltmak ve çocukları siber zorbalıktan uzak tutmak amacıyla almıştır. Kurallara uymayan teknoloji şirketlerine 49,5 milyon Avustralya dolarına kadar ağır para cezaları kesilmektedir.
Güneydoğu Asya: Malezya, Maldivler ve Endonezya
Asya kıtasında da çocukların kontrolsüz sosyal medya kullanımına karşı adeta bir kısıtlama dalgası başlamıştır.
Maldivler ve Malezya 16 yaş altındaki çocukların hesap açmasını ve platformlara erişmesini engellemiştir. Endonezya da benzer adımlarla bölgede kısıtlamaları başlatan öncü ülkeler arasına katılmıştır.
Ülke liderleri, dijitalleşmeye karşı olmadıklarını ancak çocukların güvenliğini sağlamanın ve manipülatif algoritmaların etkilerini azaltmanın ulusal bir elzem olduğunu vurgulamaktadır.
Çin: Katı "Çocuk Modu" ve Süre Kısıtlaması
Dünyanın en sıkı dijital denetim mekanizmalarından birine sahip olan Çin, tamamen yasaklamak yerine katı süre ve içerik filtreleme modeli uygulamaktadır.
18 yaşından küçük tüm çocukları kapsamaktadır. 16-17 yaşındakiler günde en fazla 2 saat, 8-15 yaşındakiler 1 saat, 8 yaşından küçükler ise günde yalnızca 40 dakika internete erişebilmektedir.
Çocukların fiziksel gelişimini (özellikle göz sağlığı ve hareketsiz yaşamı engellemek) ve zihinsel gelişimini desteklemek ana sebeptir. Çocuklar sadece sistem tarafından onaylanmış eğitsel ve güvenli içerikleri görebilmektedir.
Avrupa Birliği ve İngiltere: Yasal Hazırlıklar
Avrupa genelinde de çocukların korunmasına yönelik mevzuat çalışmaları hız kazanmıştır.
Avrupa Parlamentosu, AB genelinde sosyal medya ve yapay zeka uygulamalarına 16 yaş sınırı getirilmesi çağrısı yapan geniş kapsamlı kararı kabul etmiştir. İngiltere, Slovenya ve İspanya da 15 ila 16 yaş altı çocukları kapsayan ulusal yasa tasarılarını parlamento gündemine taşımıştır.
Gençlerin konsantrasyon yeteneğine zarar veren, bağımlılığı artıran "sonsuz kaydırma" gibi manipülatif stratejileri engellemek ve siber platformlarda nefret söylemine karşı çocukları korumak hedeflenmektedir.
Türkiye'de 15 yaş altına sosyal medya yasağı Meclis gündeminde
Türkiye de sosyal medyanın zararlı etkilerini ortadan kaldırmakla ilgili yasal ve idari hazırlıklara devam ediliyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın açıklamalarına göre, sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunmama yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesini de içeren torba yasa taslağının ise ay sonunda Meclis'te ilgili komisyona sevk edilmesi bekleniyor.
