Küresel ısınma emsalsiz boyutta

A. SAFA TERZİ / İSTANBUL

Yapılan bir araştırmaya göre 20. yüzyılın son döneminde sıcaklıklar son 2 bin yılda görülmemiş bir hızla yükseliş kaydetti. Son 2 bin yıla ait bölgesel sıcaklık trendlerine ilişkin ayrıntılı bir araştırmaya dayanan makale, küresel sıcaklıklardaki dalgalanmalar konusunda detaylı bir analiz sunuyor. 

Araştırma sonuçları insan faaliyetlerinin küresel ısınma üzerinde doğrudan etkisi olduğu yönündeki argümanı destekleyici nitelikte. Nature dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, modern insanlık tarihinin hiçbir evresinde sıcaklıklar, fosil yakıt tüketimine dayalı ekonomilerin geliştiği, üretim ve tüketimin emsali görülmemiş bir şekilde arttığı 20. yüzyıldaki gibi hızlı bir yükseliş sergilemedi. 

Küçük buzul çağı mı?

Araştırma, Kuzey Avrupa'da yaşanan ve 'Küçük Buzul Çağı' olarak adlandırılan dönemdekine benzer olağandışı iklim değişikliklerinin yaşanmasının mümkün olduğunu belirtiyor. Ancak söz konusu dönemde küresel sıcaklık dalgalanmaların bölgesel olarak meydana geldiğine ve birbirinden farklı zamanlarda yaşandığına dikkat çekiliyor.
Oysa son araştırmalar, içinde bulunduğumuz yüzyılda sıcaklıkların tüm dünyada ve aynı zamanda yükseliş gösterdiğini ortaya koyuyor. Bölgesel sıcaklık trendlerinin değişimini inceleyen araştırmacılar, gezegenin yakın zamandaki iklim geçmişinin kapsamlı bir çizelgesini hazırlamak için modern sıcaklık ölçümlerinden, ağaç halkalarından, çökeltilerden ve mercan resiflerinden elde edilen yaklaşık 700 sıcaklık göstergesini içeren verileri kullandı.
Elde edilen verileri yorumlayan Columbia Üniversitesi Lamont-Doherty Dünya Gözlemevi'nden araştırmacı Nathan Steiger, geçmişteki sıcaklık değişiminin bölgesel olduğunu ifade ediyor.
Steiger, "Yaşadığımız sıcaklık çağı ise küresel bir dönem. Dünyanın yüzde 98'inde endüstri devrimi sonrası yaşanan bir ısınma ile karşı karşıyayız. Bu durum, son 2 bin yılda gerçekleşen iklim değişikliklerinden farklılık gösteriyor" dedi.

Felaketler artıyor

Ekstrem hava olaylarındaki çarpıcı yükselişle insan etkisi arasındaki bağlantıyı doğrulayan 120 yıllık veriyi inceleyen başka bir araştırma da iklim değişikliği kasırga, tropik fırtına ve sel felaketlerinin sayısını artırıyor.
Çalışmanın bir parçası olarak bilim insanları son 20 yıl içinde Kuzey Karolina'da gerçekleşen üç hava olayını değerlendirdi: Floyd, Matthew ve Florence kasırgaları.
Bunun sonucunda üç kasırganın bu kadar kısa bir zaman aralığında rastgele oluşma olasılığının sadece yüzde iki olduğunu hesapladılar. Akademik bilim yayını Scientific Reports'da yayımlanan çalışmanın başyazarı Profesör Hans Paerl, "Kuzey Karolina dünyada tropikal siklonlardan en çok etkilenen bölgelerden biri. İtinayla tutulan kayıtlarımız son 20 yılda yağış vakalarının standardın dışında olduğunu gösteriyor" dedi.