Kürtçe yayım yasağı kalkıyor!
14.06.2001 00:00:00
Partilerarası Uzlaşma Komisyonu, Avrupa Birliği'ne tam üyelik için şart koşulan 51 maddelik Anayasa değişikliği paketinin 32 maddesi konusunda uzlaşmaya vardı. Uzlaşmaya göre, Kürtçe yayım yasağı kalkacak. Savaş, yakın savaş ve terör suçları dışında ölüm cezası verilemeyecek. Cumhurbaşkanının yetkileri ve görev süresi konusundaki düzenlemeler de liderlere sorulacak.
Partilerarası Uzlaşma Komisyonu, 51 maddelik Anayasa değişiklik taslağını görüşerek sonuca bağladı. Komisyon Anayasa'nın 30 maddesinin değiştirilmesi konusunda uzlaşma sağlarken, bazı düzenlemelerin liderlere sorulmasına, bazı düzenlemelerin de ertelenmesine karar verdi.
Uzlaşılan maddeler
Değiştirilmesi konusunda uzlaşma sağlanan Anayasa maddelerinden bazıları şunlar:
17. madde
-Genel müsadere cezasıyla savaş, yakın savaş, terör suçu halleri dışında ölüm cezası verilemeyecek.
21. madde
-Konuta girme, arama yapmak ve eşyaya el koymada yazılı emir şartı getiriliyor.
Kürtçe radyo ve TV yayını serbest
26. madde
-Anayasa'nın "Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti" ni düzenleyen 26. maddesinden "Düşüncelerin açıklanması ve yayılmasında kanunla yasaklanmış olan herhangi bir dil kullanılamaz" fıkrası çıkarıldı. Ancak bu maddedeki özgürlükler, Anayasa'nın Başlangıç ve Temel maddelerinin değiştirilmesi yönünde kullanılamayacak.
Komisyonda, yakalanan ya da tutuklanan kişilerin hakim önüne çıkarılması süreleri Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ndeki esaslar doğrultusunda düzenlendi. Ancak daha önce kabul edilen toplu suçlardaki 4 günlük gözaltı süresi, 7 güne çıkartıldı.
67. madde
-Seçime bir yıl kala seçim kanunlarında değişiklik yapılması halinde bu değişiklikler seçimden sonra yürürlüğe girecek.
83. madde
-Milletvekili dokunulmazlığı sınırlandırılacak. Dokunulmazlık fezlekeleri 3 ay içinde sonuçlandırılacak ve oylamalar gizli yapılacak.
Kıyak emeklilik de geçti
86. madde
-Milletvekillerinin özlük haklarına ilişkin düzenleme yapılacak. Dolayısıyla milletvekillerine kıyak emeklilik hakkı verilecek.
87. madde
-Cumhurbaşkanına kanunlara kısmi veto yetkisi veriyor.
100. madde
-Bakan ve başbakanlar hakkındaki soruşturma açılması yönündeki oylamalar gizli yapılacak. Soruşturma komisyonu raporu, Meclis Genel Kurulu'nda 7 gün içinde görüşülecek.
Liderlere götürülecek maddeler
Partilerarası Uzlaşma Komisyonu'nun, liderlere götürülmesine karar verdiği düzenlemeler ise şunlar:
-Kamu çalışanlarına toplu sözleşme, grev ve lokavt hakkına ilişkin Anayasa'nın 53 ve 54'üncü maddelerinin değiştirilmesi,
-Cumhurbaşkanının yetkileri ve görev süresi konusundaki düzenlemeler,
-Milli Güvenlik Kurulu'nun yapısıyla ilgili düzenleme.
Değişiklik, MGK bünyesine başbakan yardımcıları, Maliye ve Adalet bakanlarının da katılmasını ve kurul kararlarının "Tavsiye" niteliğinde olduğunun vurgulanmasını öngörüyordu.
Parti kapatmada uzlaşılamadı
Bu arada Anayasa'nın, siyasi partilerin kapatılmasıyla ilgili 69. maddesinde uzlaşma sağlanamadı. Partilerin kapatılmasını zorlaştıran düzenlemeler 4 parti temsilcisince kabul edildi.
Ancak Fazilet Partili Mustafa Kamalak, liderlerin eylemleri ve tavırlarından ötürü partilerin kapatılmayacağının da belirtilmesini istedi. Bu öneri de diğer partilerce kabul edilmedi.
Partilerarası Uzlaşma Komisyonu, 51 maddelik Anayasa değişiklik taslağını görüşerek sonuca bağladı. Komisyon Anayasa'nın 30 maddesinin değiştirilmesi konusunda uzlaşma sağlarken, bazı düzenlemelerin liderlere sorulmasına, bazı düzenlemelerin de ertelenmesine karar verdi.
Uzlaşılan maddeler
Değiştirilmesi konusunda uzlaşma sağlanan Anayasa maddelerinden bazıları şunlar:
17. madde
-Genel müsadere cezasıyla savaş, yakın savaş, terör suçu halleri dışında ölüm cezası verilemeyecek.
21. madde
-Konuta girme, arama yapmak ve eşyaya el koymada yazılı emir şartı getiriliyor.
Kürtçe radyo ve TV yayını serbest
26. madde
-Anayasa'nın "Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti" ni düzenleyen 26. maddesinden "Düşüncelerin açıklanması ve yayılmasında kanunla yasaklanmış olan herhangi bir dil kullanılamaz" fıkrası çıkarıldı. Ancak bu maddedeki özgürlükler, Anayasa'nın Başlangıç ve Temel maddelerinin değiştirilmesi yönünde kullanılamayacak.
Komisyonda, yakalanan ya da tutuklanan kişilerin hakim önüne çıkarılması süreleri Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ndeki esaslar doğrultusunda düzenlendi. Ancak daha önce kabul edilen toplu suçlardaki 4 günlük gözaltı süresi, 7 güne çıkartıldı.
67. madde
-Seçime bir yıl kala seçim kanunlarında değişiklik yapılması halinde bu değişiklikler seçimden sonra yürürlüğe girecek.
83. madde
-Milletvekili dokunulmazlığı sınırlandırılacak. Dokunulmazlık fezlekeleri 3 ay içinde sonuçlandırılacak ve oylamalar gizli yapılacak.
Kıyak emeklilik de geçti
86. madde
-Milletvekillerinin özlük haklarına ilişkin düzenleme yapılacak. Dolayısıyla milletvekillerine kıyak emeklilik hakkı verilecek.
87. madde
-Cumhurbaşkanına kanunlara kısmi veto yetkisi veriyor.
100. madde
-Bakan ve başbakanlar hakkındaki soruşturma açılması yönündeki oylamalar gizli yapılacak. Soruşturma komisyonu raporu, Meclis Genel Kurulu'nda 7 gün içinde görüşülecek.
Liderlere götürülecek maddeler
Partilerarası Uzlaşma Komisyonu'nun, liderlere götürülmesine karar verdiği düzenlemeler ise şunlar:
-Kamu çalışanlarına toplu sözleşme, grev ve lokavt hakkına ilişkin Anayasa'nın 53 ve 54'üncü maddelerinin değiştirilmesi,
-Cumhurbaşkanının yetkileri ve görev süresi konusundaki düzenlemeler,
-Milli Güvenlik Kurulu'nun yapısıyla ilgili düzenleme.
Değişiklik, MGK bünyesine başbakan yardımcıları, Maliye ve Adalet bakanlarının da katılmasını ve kurul kararlarının "Tavsiye" niteliğinde olduğunun vurgulanmasını öngörüyordu.
Parti kapatmada uzlaşılamadı
Bu arada Anayasa'nın, siyasi partilerin kapatılmasıyla ilgili 69. maddesinde uzlaşma sağlanamadı. Partilerin kapatılmasını zorlaştıran düzenlemeler 4 parti temsilcisince kabul edildi.
Ancak Fazilet Partili Mustafa Kamalak, liderlerin eylemleri ve tavırlarından ötürü partilerin kapatılmayacağının da belirtilmesini istedi. Bu öneri de diğer partilerce kabul edilmedi.
