Lübnan'da yaşamak gerçekten çile

Lübnanlıların elektrik kesintilerine çare olarak kullandığı jeneratörler ciddi hava kirliliğine ve kanser gibi hastalıkların artmasına neden oluyor. Lübnan'da uzun yıllardır yetersiz altyapı ve son 3 yıldır da derin ekonomik kriz nedeniyle saatler süren elektrik kesintileri yaşanıyor. Hükümet halka en fazla 4 saat elektrik sağlarken, günün geri kalan bölümünde özel jeneratörler devreye giriyor. Lübnanlılar temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için aylık yüksek ücretler ödeyerek jeneratör kullanmak zorunda. Ancak ülkede özellikle son 2 yıldır günlük jeneratör kullanımı neredeyse 7 katına çıkmış durumda. Ülkede binlerce jeneratör günde 20 saat boyunca çalışıyor!

Halk sağlığı için tehlikeli

Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta bulunan Amerikan Üniversitesi bünyesindeki Doğa Koruma Merkezi Direktörü Dr. Nejat Avn Saliba, ülkede artan jeneratör kullanımının halkın sağlığını ciddi şekilde tehdit ettiğini söyledi. Jeneratörlerin çevreye etkilerine dair daha önce yaptıkları çalışmalara atıfta bulunan Saliba, şu bilgileri verdi: "Jeneratörlerin havayı nasıl ve ne kadar kirlettiği üzerine yaklaşık 10 yıldır çalışmalar yürütüyoruz. Jeneratörler günlük 2-3 saat çalışırken havayı kirletme oranı yüzde 38 civarındaydı. Bu da bir insanın günlük 1-2 adet sigara içmesi demek. Şu anda ise jeneratörler 10 ila 15 saat çalışıyor. Bu da hava kirliliğinin önceye oranla en az 3-4 kat arttığını gösteriyor." Başta Beyrut olmak üzere ülke genelinde havanın çok kirli olduğuna dikkati çeken Saliba, "Hepimiz potansiyel kanser hastasıyız. Jeneratörlerin nereye konulacağı hakkında yasa var ancak uygulanıyor mu bilmiyorum. Jeneratörlerin emisyon salmaması için filtre kullanılması gerekiyor. Yasalara göre tüm büyük jeneratörlerin filtre ile çalıştırılması zorunlu" diye konuştu. Doğa Koruma Merkezinin Kasım 2021'de yayımladığı raporda, Beyrut'ta jeneratörlerin saldığı emisyon oranının yüzde 300 yükseldiği, buna paralel olarak kanserli hasta sayısının da yıllık 550 civarında artacağı ifade ediliyor.

Çok mazot yakılıyor!

Lübnan Jeneratörler Birliği Başkanı Abdo Saad, normal ülkelerde insan ve çevre sağlığına öncelik verildiğini ancak Lübnan'da halkın ilk talebinin elektrik olduğunu söyledi. Saad, "Lübnan'da 7 bine yakın elektrik üreten jeneratör var. Jeneratörler ortalama 22 saat elektrik üretmek için çalışıyor ve günlük ortalama 3.5-4 milyon litre mazot yakılıyor" dedi. 


Lübnan'daki elektrik krizi büyük

Lübnan'daki kronik elektrik krizi yeni bir sorun değil ancak 2019'da patlak veren ekonomik kriz nedeniyle daha da büyüdü. Hükümet, Merkez Bankasına ait rezervlerinin erimesi nedeniyle elektrik üreten santrallere yakıt temin edemez duruma geldi. Ülkedeki elektrik üretim alternatiflerinin kısıtlı olması, bu sektörde yıllarca yaşanan yolsuzluklar ve mevcut santrallerin altyapısının güçlendirilmemesi nedeniyle söz konusu santrallerdeki elektrik üretimi sadece 4 saat civarında. Beyrut yönetimi, Eylül 2021'de, ülkedeki enerji krizine çözüm bulmak için Ürdün'den elektrik ve Mısır'dan da gaz ithalatı için girişimler başlatmıştı.