Milli para
Milli para iktisat literatürüne kazandırdığımız yepyeni bir tanımdır.
16.03.2026 00:10:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi
Milli para iktisat literatürüne kazandırdığımız yepyeni bir tanımdır.
Milli para; milletlerin ürettikleri katma değer ve sahip oldukları kaynaklar karşılığı basılan paradır.
Merkez bankalarının kasalarında faizle alınarak tutulan 'hard currency' karşılığı basılan para yerli para olarak gözükse de, milli para ile uzaktan yakından bir alakası yoktur.
Bir paranın milli para olup olmadığı, üzerinde yerli para yazmasıyla anlaşılmaz. Burada önemli olan paranın ne karşılığı basıldığıdır.
Bretton Woods'a kadar dünyada hakim olan anlayışta ülkeler kendi kasalarındaki altın kadar para basıyorlardı. O tarihten sonra ülkeler faizle alıp kasalarına koydukları 'hard currency' karşılığı para basmaya başladılar.
Bugün ülkemizde de olduğu üzere tedavülde olan TL kasamızda bulunan 'dolar veya euro' karşılığı bastığımız paradır.
Her ne kadar üzerinde TL de yazsa gerçekte piyasamızda dolaşan para 'hard currency' karşılığı olduğu için, tarifini yaptığımız milli para değildir.
Ülkeler kendi paralarını basmak için kasalarında tuttukları 'hard currency'ye (rezerv para) faiz ödemek zorundadırlar.
Ekonomiler büyüdükçe piyasa paraya ihtiyaç duymakta, piyasaların ihtiyacı karşılığında arttırılan emisyon için faizle borç alınmakta ve büyüdükçe borçlanan ekonomiler borç sarmalı içerisinde kalmaktadırlar. Bu yönüyle milli olmayan paralar ülkeri borç batağına sokup batmasına sebep olmaktadır.
Bir paranın milli para olabilmesi için onun üzerinde yerli rakamların yazması yetmez. Paranın o ülkenin sahip olduğu kaynaklar ve insanının emeği karşılığı, katma değeri karşılığı basılmış olması gerekir.
Milli paralarla ticaret tezimiz başta BRICS ülkeleri olmak üzere tüm dünyada kabul görmüş ve dünya ticaretinde çığır açmıştır.
Milli paralarla dış ticaretin olabilmesi için iki ülkenin de kendi milli paraları ile alışveriş yapmaları gerektiği aşikârdır. Ancak unutmayalım ki milli paralarla ticaret modelimizin hayata geçmesi için öncelikle ülkelerin milli paralarını devreye koymaları gerekmektedir.
Dolar karşılığı basılan yerli para milli para değildir. Böyle bir para ile yapılan dış ticaret te milli paralarla ticaret değildir." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)
Milli para; milletlerin ürettikleri katma değer ve sahip oldukları kaynaklar karşılığı basılan paradır.
Merkez bankalarının kasalarında faizle alınarak tutulan 'hard currency' karşılığı basılan para yerli para olarak gözükse de, milli para ile uzaktan yakından bir alakası yoktur.
Bir paranın milli para olup olmadığı, üzerinde yerli para yazmasıyla anlaşılmaz. Burada önemli olan paranın ne karşılığı basıldığıdır.
Bretton Woods'a kadar dünyada hakim olan anlayışta ülkeler kendi kasalarındaki altın kadar para basıyorlardı. O tarihten sonra ülkeler faizle alıp kasalarına koydukları 'hard currency' karşılığı para basmaya başladılar.
Bugün ülkemizde de olduğu üzere tedavülde olan TL kasamızda bulunan 'dolar veya euro' karşılığı bastığımız paradır.
Her ne kadar üzerinde TL de yazsa gerçekte piyasamızda dolaşan para 'hard currency' karşılığı olduğu için, tarifini yaptığımız milli para değildir.
Ülkeler kendi paralarını basmak için kasalarında tuttukları 'hard currency'ye (rezerv para) faiz ödemek zorundadırlar.
Ekonomiler büyüdükçe piyasa paraya ihtiyaç duymakta, piyasaların ihtiyacı karşılığında arttırılan emisyon için faizle borç alınmakta ve büyüdükçe borçlanan ekonomiler borç sarmalı içerisinde kalmaktadırlar. Bu yönüyle milli olmayan paralar ülkeri borç batağına sokup batmasına sebep olmaktadır.
Bir paranın milli para olabilmesi için onun üzerinde yerli rakamların yazması yetmez. Paranın o ülkenin sahip olduğu kaynaklar ve insanının emeği karşılığı, katma değeri karşılığı basılmış olması gerekir.
Milli paralarla ticaret tezimiz başta BRICS ülkeleri olmak üzere tüm dünyada kabul görmüş ve dünya ticaretinde çığır açmıştır.
Milli paralarla dış ticaretin olabilmesi için iki ülkenin de kendi milli paraları ile alışveriş yapmaları gerektiği aşikârdır. Ancak unutmayalım ki milli paralarla ticaret modelimizin hayata geçmesi için öncelikle ülkelerin milli paralarını devreye koymaları gerekmektedir.
Dolar karşılığı basılan yerli para milli para değildir. Böyle bir para ile yapılan dış ticaret te milli paralarla ticaret değildir." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)
