Nabucco! Hayır mı, şer mi?

Rusya'ya olan doğal gaz bağımlılığında son yıllarda sürekli sıkıntı yaşayan Avrupa, Nabucco projesinin gerçekleştirilmesinde hayli ısrarcı.ABD tarafının ise bu projeye verdiği destek, Avrupalıların soğuk çilesine son vermek için değil şüphesiz. Amerikalılar da doğal gaz elde etikleri yüksek kazancı Rusların elinden almak istiyorlar. Bundan dolayıdır ki, Rusya hariç bölgedeki bütün ülkeler Nabucco projesine destek veriyorlar.Macaristan'ın başkentinde Nabucco zirvesi bugün toplanıyor. Zirve'ye Nabucco Konsorsiyumu üyesi Türkiye, Almanya, Avusturya, Bulgaristan, Romanya ve Macaristan'ın üst düzey yetkilileri katılacak. Türkiye'yi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler temsil ediyor. Zirveye Nabucco'ya üye ülkeler haricinde AB, ABD, Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Irak, Mısır ve Gürcistan da katılacak. En büyük doğal gaz üreticilerinden Rusya ve İran ise zirveye davet edilmedi.2013 yılında tamamlanması beklenen 3 bin 300 kilometre uzunluğunda Nabucco boru hattıyla yılda 31 milyar metreküp doğal gaz taşınacak. Bu gazın yarıya yakınının Türkiye'den geçeceği söyleniyor. Boru hattının Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Avusturya ve Almanya'dan geçmesi öngörülüyor. Rusya'nın Nabucco projesine karşı olmadığını açıklaması, Nabucco'nun asla başarılamayacak bir proje olduğunu düşündüğü için yapılmış bir açıklama bence. Rusya'dan zirveyle ilgili olarak yapılan açıklamada, "Nabucco projesinin hayata geçmesi durumunda önceden düşünülmemiş ve aniden alınmış kararlara iyi bir örnek olacağı" söylendi.Bu bence çok önemli bir vurgu.Rusya gibi elindeki kozları kaybetmemek için her şeyi göze alan bir devi rahatsız edecek böylesi bir proje, acelece karar verilip, hızla hayata geçirilebilir mi?Neredeyse imkânsız gibi bir şey bu.Bu projeye Rusya taş koyar. Dışlanan İran taş koyar. Hadi bir şekilde projeyi bitirdiler diyelim. Ya sonrası? O boru hattının güvenlik içinde çalışması gerekir. Bunlar çok zor şeyler.3 bin 300 km uzunluğunda bir projeyi hesapta olmayan bir engel çıkmasa bile 4 yılda bitirmek çok zor bir olay. Dolayısıyla Rus tarafında bu rahatlık var. Bir de doğal gaz OPEC'i kurmak için Rusya'nın başlattığı girişim yol almaya başladı. Bu da hangi alternatif hattı kurursanız kurun Rus gazına az ya da çok bağımlı olacaksınız demektir. Avrupa'nın bundan kaçması imkânsız gibi bir şey. Bir de "Gaz krizinin gerçek galibi Türkiye olacak" aldatmacası ortaya atıldı.Bence Türkiye'nin galip olacağı bir aldatmacadan başka bir şey değil. Çünkü Türkiye, üzerinden geçecek boru hatlarında ne kadar söz sahibi olabilir ki?Bugünkü mantıkla hiçbir söz söyleyemez Türkiye. Çünkü çevresinde gerçekleşen hiçbir olaya karşı bir politika geliştiremeyen Türkiye, Ukrayna'nın yaptığını bile yapamaz. Elinde olan kozları ülkesinin çıkarına kullanamayan siyasi anlayışların eline yeni kozlar verilmesi Türkiye'ye yeni yükler getirir, başka bir şey getirmez.Türkiye'nin elindeki ve eline geçecek olan kozlar milli politikalar üretebilecek kadar dirayetli, tam bağımsız siyasi anlayışlarla ancak doğru şekilde kullanılabilir. Böyle anlayışlar iktidara gelinceye kadar Türkiye boru hatları üzerinden ya da başka şeyler üzerinden çıkarlarını koruyamaz. Üstelik de Türkiye'nin gaz krizinde galip çıkacağını dile getiren bir Ukraynalı enerji uzmanı olunca daha fazla düşünmek gerekiyor. Eğer Türkiye, Ukrayna gibi doğal gaz taşıyan bir ülke olunca galip çıkacaksa, Ukrayna neden krizde zarar görmüştür? Türkiye bir yanlışa doğru sürüklenmek istenirken her zaman bu tür süslü cümleler edilir, çok dikkatli olunması gerekiyor. Türkiye Rusya veya İran'la karşı karşıya gelmemeye özen göstermeli. Çünkü bu iki ülke Türkiye için hem komşu hem de özellikle enerji konusunda bağımlılığın söz konusu olduğu ülkeler. AB veya ABD isteğiyle bu ülkelerle Türkiye'nin arasının açılması, hem İran ve Rusya'ya zarar verir, hem de Türkiye'ye.Bundan dolayı Nabucco projesine Rusya ve İran'ın da dahil edilmesi için Türkiye taleplerini sürdürmeli.