Orta Doğu'ya silah yığınağı
Başta ABD'li olmak üzere çoğunluğu Batılı ülkelerde bulunan silah şirketlerinin en büyük müşterileri Arap ülkeleri oldu. Suudi Arabistan, Katar ve Mısır başta olmak üzere 9 Arap ülkesi, 2018-2022 yıllarında dünyada en çok silah ithal eden 40 ülke arasında yer aldı
05.04.2023 17:35:00
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI), uluslararası silah transferlerine ilişkin raporuna göre, Suudi Arabistan, Katar ve Mısır 2018-2022 döneminde en çok silah ithal eden ülkeler sıralamasında ilk 10'a girdi. Tablonun diğer tarafında, ihracat kısmında ise zirveye ABD oturdu. Küresel silah ihracatının yüzde 40'ını ABD, yüzde 16'sını Rusya, yüzde 11'ini Fransa, yüzde 5,2'sini Çin ve yüzde 4,2'sini Almanya gerçekleştirdi.Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Ürdün de en çok silah ihraç eden 25 ülke arasında yer aldı.
Orta Doğu'da en çok silah anlaşmasını Körfez ülkelerinin yapması dikkati çekiyor. Bölgeye 260 savaş uçağı ihracatı yapılırken, bunlardan 180'i Körfez ülkeleri tarafından talep edildi. SIPRI'nin raporundan Arap ülkelerinin 2013-2017 ile 2018-2022 dönemlerinde küresel silah ithalatındaki paylarını derledi. Suudi Arabistan, 2018-2022 döneminde küresel silah ithalatının yüzde 11'ini gerçekleştiren Hindistan'dan sonra yüzde 9.6 ile dünyada en çok silah ithal eden ikinci ülke oldu. Öte yandan, Riyad yönetiminin silah ithalatında, küresel ithalatın yüzde 10'unu oluşturduğu 2013-2017 dönemine kıyasla düşüş gözlendi. Suudi Arabistan'a silah ihraç eden ülkelerin başında ABD geliyor. Suudi Arabistan'ın satın aldığı silahların yüzde 78'sini ABD tedarik ediyor.
Katar'ın silah ithalatı önceki döneme göre ciddi artış gösterdi. 2013-2017 döneminde en çok silah ithal eden 17. ülke konumunda bulunan Katar, 2018-2022'de yüzde 300'den fazla artışla 3. sıraya yükseldi. Küresel silah ithalatında Katar'ın payı, 2013-2017 döneminde yüzde 1,5'ten, 2018-2022 döneminde yüzde 6.4'e çıktı. Katar'a silah satan ülkelerin başında yüzde 42 ile ABD gelirken, onu yüzde 29 ile Fransa ve yüzde 14 ile İtalya takip ediyor. Katar'ın silah tedarikindeki yükselişin Körfez krizi ile örtüşmesi dikkati çekti. Küresel silah ithalatındaki payı 2018-2022 yıllarında hafif bir gerilemeyle yüzde 4.5 olarak kayda geçen Mısır, dünyada en çok silah ithal eden ülkeler arasında 3'üncü sıradan 6'ncı sıraya geriledi. Mısır, Washington'dan yıllık yaklaşık 1.3 milyar dolar askeri yardım almasına rağmen ABD, Mısır'a en çok silah ihraç eden 3 ülke arasında yer almıyor. Mısır'a silah tedarik eden ülkelerin başında yüzde 34 ile Rusya gelirken, onu yaklaşık yüzde 19'ar payla İtalya ve Fransa takip ediyor. Silah ithalatını düşüren BAE, 2013-2017 döneminde dünyanın en çok silah ithal eden 5. ülkesi konumundayken, 2018-2022'de 11. sırada yer aldı. Silah tedarikinin çoğunu Batı'dan yapan BAE'nin son yıllarda Türkiye, Rusya ve Çin pazarına yöneldiği biliniyor.
Kuveyt'in 2013-2017 yıllarında küresel silah ithalatındaki payı 0.9 iken 2018-2022 yıllarında yüzde 2.4'e yükseldi. Ülke, küresel düzeyde en çok silah ithalatı yapan 11 ülkeyi geride bırakarak, listede 23'üncü sıradan 12'nci sıraya yükseldi. Cezayir'in silah alımları ise söz konusu yıllarda yüzde 58 gibi büyük bir düşüşe tanık oldu. İki dönem arasında Cezayir'in küresel silah ithalatındaki payı yüzde 4.1'den yüzde 1.8'e geriledi. Cezayir böylece en çok silah ithal eden ülkeler sıralamasında 12'den 18'inci basamağa düştü. Bununla birlikte Cezayir, çalışmada Orta Doğu ülkeleri arasında sınıflandırılan Mısır sayılmazsa Afrika ülkeleri arasında en çok silah ithal eden ülke olarak ilk sırada yer alıyor. Fas'ın aynı dönemlerde silah ithalatındaki küresel payı yüzde 1.1'den yüzde 0.8'e indi ve listede 21'inci sıradan 29'uncu sıraya geriledi. Afrika kıtasında Cezayir'den sonra ikinci en büyük silah ithalatçısı konumunda olan Fas'ın ithalatının azalması Afrika'nın silah ithalat pazarındaki payını da düşürdü. Ürdün Krallığı, en çok silah ithal eden ülkeler arasında 39'uncu sırada iken, en çok silah ihraç eden 25 ülke sıralamasında 2'nci Arap ülkesi olarak yer alıyor. Ürdün'ün silah ihracatındaki küresel payı yüzde 0.2 olarak gerçekleşti. Ürdün silah ihracatını yüzde 61'le ABD'ye, yüzde 26'yla Mısır'a, yüzde 7 ile Ermenistan'a yapıyor. Ülkenin küresel silah ithalatındaki payı ise yüzde 0.8'den yüzde 0.5'e düştü. Ürdün'e silah tedarik eden ülkelerin başında yüzde 40 ile ABD gelirken onu yüzde 20 ile BAE, yüzde 17 ile Rusya izliyor. Bahreyn ise Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün raporladığı en çok silah ithal eden 40 ülke arasında sonuncu sırada.
Suud silah ithalatında ikinci
Orta Doğu'da en çok silah anlaşmasını Körfez ülkelerinin yapması dikkati çekiyor. Bölgeye 260 savaş uçağı ihracatı yapılırken, bunlardan 180'i Körfez ülkeleri tarafından talep edildi. SIPRI'nin raporundan Arap ülkelerinin 2013-2017 ile 2018-2022 dönemlerinde küresel silah ithalatındaki paylarını derledi. Suudi Arabistan, 2018-2022 döneminde küresel silah ithalatının yüzde 11'ini gerçekleştiren Hindistan'dan sonra yüzde 9.6 ile dünyada en çok silah ithal eden ikinci ülke oldu. Öte yandan, Riyad yönetiminin silah ithalatında, küresel ithalatın yüzde 10'unu oluşturduğu 2013-2017 dönemine kıyasla düşüş gözlendi. Suudi Arabistan'a silah ihraç eden ülkelerin başında ABD geliyor. Suudi Arabistan'ın satın aldığı silahların yüzde 78'sini ABD tedarik ediyor.
Katar 3'üncü sırada
Katar'ın silah ithalatı önceki döneme göre ciddi artış gösterdi. 2013-2017 döneminde en çok silah ithal eden 17. ülke konumunda bulunan Katar, 2018-2022'de yüzde 300'den fazla artışla 3. sıraya yükseldi. Küresel silah ithalatında Katar'ın payı, 2013-2017 döneminde yüzde 1,5'ten, 2018-2022 döneminde yüzde 6.4'e çıktı. Katar'a silah satan ülkelerin başında yüzde 42 ile ABD gelirken, onu yüzde 29 ile Fransa ve yüzde 14 ile İtalya takip ediyor. Katar'ın silah tedarikindeki yükselişin Körfez krizi ile örtüşmesi dikkati çekti. Küresel silah ithalatındaki payı 2018-2022 yıllarında hafif bir gerilemeyle yüzde 4.5 olarak kayda geçen Mısır, dünyada en çok silah ithal eden ülkeler arasında 3'üncü sıradan 6'ncı sıraya geriledi. Mısır, Washington'dan yıllık yaklaşık 1.3 milyar dolar askeri yardım almasına rağmen ABD, Mısır'a en çok silah ihraç eden 3 ülke arasında yer almıyor. Mısır'a silah tedarik eden ülkelerin başında yüzde 34 ile Rusya gelirken, onu yaklaşık yüzde 19'ar payla İtalya ve Fransa takip ediyor. Silah ithalatını düşüren BAE, 2013-2017 döneminde dünyanın en çok silah ithal eden 5. ülkesi konumundayken, 2018-2022'de 11. sırada yer aldı. Silah tedarikinin çoğunu Batı'dan yapan BAE'nin son yıllarda Türkiye, Rusya ve Çin pazarına yöneldiği biliniyor.
Kuveyt silah ithalatında "sıçrayışa" geçti
Kuveyt'in 2013-2017 yıllarında küresel silah ithalatındaki payı 0.9 iken 2018-2022 yıllarında yüzde 2.4'e yükseldi. Ülke, küresel düzeyde en çok silah ithalatı yapan 11 ülkeyi geride bırakarak, listede 23'üncü sıradan 12'nci sıraya yükseldi. Cezayir'in silah alımları ise söz konusu yıllarda yüzde 58 gibi büyük bir düşüşe tanık oldu. İki dönem arasında Cezayir'in küresel silah ithalatındaki payı yüzde 4.1'den yüzde 1.8'e geriledi. Cezayir böylece en çok silah ithal eden ülkeler sıralamasında 12'den 18'inci basamağa düştü. Bununla birlikte Cezayir, çalışmada Orta Doğu ülkeleri arasında sınıflandırılan Mısır sayılmazsa Afrika ülkeleri arasında en çok silah ithal eden ülke olarak ilk sırada yer alıyor. Fas'ın aynı dönemlerde silah ithalatındaki küresel payı yüzde 1.1'den yüzde 0.8'e indi ve listede 21'inci sıradan 29'uncu sıraya geriledi. Afrika kıtasında Cezayir'den sonra ikinci en büyük silah ithalatçısı konumunda olan Fas'ın ithalatının azalması Afrika'nın silah ithalat pazarındaki payını da düşürdü. Ürdün Krallığı, en çok silah ithal eden ülkeler arasında 39'uncu sırada iken, en çok silah ihraç eden 25 ülke sıralamasında 2'nci Arap ülkesi olarak yer alıyor. Ürdün'ün silah ihracatındaki küresel payı yüzde 0.2 olarak gerçekleşti. Ürdün silah ihracatını yüzde 61'le ABD'ye, yüzde 26'yla Mısır'a, yüzde 7 ile Ermenistan'a yapıyor. Ülkenin küresel silah ithalatındaki payı ise yüzde 0.8'den yüzde 0.5'e düştü. Ürdün'e silah tedarik eden ülkelerin başında yüzde 40 ile ABD gelirken onu yüzde 20 ile BAE, yüzde 17 ile Rusya izliyor. Bahreyn ise Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün raporladığı en çok silah ithal eden 40 ülke arasında sonuncu sırada.
