Papalık 'dinlerarası diyalog' ile neyi amaçlıyor?
12.04.2006 00:00:00
Papa II. J. Paul'e göre "Dinlerarası diyalog Kilise'nin insanları Kilise'ye döndürme amaçlı misyonunun bir parçasıdır." Diyalog bir ve üç olan Tanrı'nın...
DİNLERARASI DİYALOG DÖNEMİ Misyonerlik ve oryantalizm faaliyetleri, birbirinin devamı ve tamamlayıcısı durumunda idiler. Diyalog ise; misyon faaliyetleriyle İslam ülkelerinin başta hadisler ve sünnet müessesi olmak üzere pek çok konuda kafası bulanmış ve şüphelerle dolmuş halklarını kilisenin kurtarıcısı (!) eline teslim edebilme gayretlerinin adıdır.
Nitekim Dinlerarası Diyalog fikrinin babası olan, İslam tasavvufu ve bilhassa Hallac-ı Mansur üzerine çalışması bulunan Louıs Massignon, "onların (Müslümanların) her şeylerini tahrif ettik. Felsefeleri, dinleri mahvoldu. Artık hiçbir şeye inanmıyorlar. Derin bir boşluğa düştüler. İntihar ve anarşi için olgun hale geldiler" demektedir. Hayatını İslam'ın içinde olduğunu düşündüğü Hıristiyanlık unsurlarını bulmaya adayan ve çalışmalarını hep bu maksatla yapan bu şahsın ortaya attığı diyalog fikri günümüzde uygulamaya konmuştur.
Diyalog dönemine geçmeden önce bu süreci başlatan Papa'lağın diyalogdan ne anladığına ve nasıl baktığına bir göz atalım.
DİYALOG MİSYONERLİ?İN BİR TÜRÜDÜR Katolikliğin bir nevi ilmihal kitabı olan ve Papa'nın imzasını taşıyan Cathecism'de diyalog şöyle tanımlanıyor: "Misyonerlik görevi İncil'i daha henüz kabul etmemiş olanlarla saygıya dayalı bir diyaloğu öngörür." ( Cathecims, s. 227, madde 856) burada geçen "henüz İncil'le tanışmamış olanlar" kimlerdir? Sorusunun cevabı 359. maddede şöyle veriliyor: "Aziz Paul derki; 'insan soyu iki erkekten kaynaklanır. Bir tanesi Adem, bir tanesi Mesih'tir. Ama Mesih, Adem'i yaratırken kendi suretini de ona vermiştir.' " buradan ortaya şu çıkıyor: henüz İncil'le tanışmayanlar, Adem'i de Mesih'in yarattığını henüz bilmeyenlerdir. Burada açıkca bir şirk vardır. Ve kilise kimi çevrelerin iddia ettiği gibi diyalog yolu ile İslam'a yönelmek yerine şirke çağırmaktadır.
DİYALOG, KİLİSE'YE DÖNDÜRME AMAÇLI MİSYONUN BİR PARÇASIDIR Papa II. J. Paul'e göre "Dinlerarası diyalog Kilise'nin insanları Kilise'ye döndürme amaçlı misyonunun bir parçasıdır."( Joun Paul II, Redemptoris Missio, Libreria Editrice Vaticana, Roma 1991, s. 55) Papa'ya göre bu durum Hıristiyanlığın tabiatından kaynaklanır ve amaç başkalarına İncil'in mesajını öğretmektir: "Diyalog bir ve üç olan Tanrı'nın kendi kendi hayatına dayanır? Böylece diyalog Kilise'nin kurtarıcı misyonunun bir parçasıdır; gerçekten bu kurtuluş diyaloğudur. Çünkü böyle hakiki bir diyalog bir Hıristiyan için inandığını pratiğe dökmektir, saygı göstermek ve dinlemek suretiyle başkalarına İncil'in mesajını öğretmektir."( Podgorski, F. R., Tawars A Catolic Theolojy of Misyonary Dialogue And Dialogical Mission With Other Religions, Roma 1987, s. 142 vd.)
DİYALO?A RA?MEN, PAPALI?A GÖRE YEGANE GERÇEK DİN HIRİSTİYANLIKTIRDiyalog kavramını II. Vatikan Konsoline öneren Papa VI. Paul diyaloğa rağmen yegane gerçek din vardır, oda Hıristiyanlıktır: "Biz her ne kadar Hıristiyan olmayan dinlerin manevi ve ahlaki değerlerini tanıyor, saygı gösteriyor, onlarla diyaloğa hazırlanıyor ve din hüviyetini savunmak, insanlık kardeşliğini tesis etmek, kültür, sosyal refah ve sivil iradeyi oluşturmak gibi hususlarda diyaloğa girmek istiyorsak da dürüstlük bizi gerçek kanaatimizi açıkca ilan etmeye mecbur etmektedir; yegane gerçek din vardır. Oda Hıristiyanlıktır."( Catholic Official Teachings, VIII: Clergy and Laity, Edited by Odile m. Leibhard, Wilmington 1978, s. 13 vd.)
PAPAYA GÖRE TEK KURTULUŞ YOLU HIRİSTİYANLAKTIR Papa I. Jean Paul'un 20 yıllık dostu ve "Papa'nın Düşüncesi" kitabının yazarı Buttiglione bu düşünceleri şöyle açıyor: "Hıristiyanlar İsa'nın Mesih olduğuna ve insanın onun sayesinde kurtulduğuna inanır. Tanrı'ya götüren başka bir yol yoktur. Bu önerme Hıristiyanlığı bir ahlak felsefesinde ve İsa'yı bir tür ahlak hocasına indirgeyen belirli bir çağdaş eğilime karşı tepkidir. (?) Hıristiyanlar ile Müslümanlar arasındaki siyasi sorunlar, onla kurtuluş sunma gibi bir misyonerlik sorunundan tümüyle ayrı tutulmalıdır. Hıristiyanlık bu kurtuluşu, sömürgecilik veya Haçlı Seferleri ile değil, İsa'dan geçen bir diyalogla sunmaktadır."( NPQ; Cilt: 1, Yaz 1991.)
DİYALOGDAN AMAÇ MİSYONERLİ?E YARDIMCI OLMAKTIR Vatikan'ın Dinlerarası Diyalog Sekreterya'sının ilk başkanı Kardinal Marella Konsil Babalarına gönderdiği bir mektupta diyalog sekreteryasının amacını, doğrudan misyonerliğe yardımcı olmak şeklinde açıklamıştır: "Faaliyetlerimizle, Kilise'nin misyoner faaliyetlerini yürüten S. Cogregation de Propaganda Fide teşkilatının çalışmalarına, misyonerlik faaliyetlerinin kanunen mümkün olmadığı yerlerde yardımcı olmaya ve boşluğu doldurmaya çalışacağız."( Rosanna, P., 'The Secretariat For Non-Cristian Religions From the Begginings to the Present Day: History, Ideas, Problems', Bulletin XIV/2-3, Roma 1979, s. 91)
DİYALOG KİLİSE'NİN İNCİL'İ YAYMA AMAÇLI MİSYONUNUN İÇİNDE YER ALIR 1973'te Sekreterliğe seçilen Rosanno, Hıristiyan olmayanlarla diyalog ile neyi kastettiklerini şöyle açıklamakta:"Diyalogdan söz ettiğimizde açıktır ki bu faaliyeti, Kilise şartları ve çerçevesinde misyoner ve İncil'i öğreten bir cemaat olarak yapıyoruz. Kilise'nin bütün faaliyetleri gibi diyalog da. Kilisenin üzerinde taşıdığı Tanrı Mesih'in sözlerini nakletmeye yöneliktir. Bu sebeple diyalog Kilise'nin İncil'i yayma amaçlı misyonunun çerçevesi içinde yer alır." ( Rosanno, aynı makale, s.100)
DİYALO?UN AMACI II. Vatikan Konsili'nin diyalog taktiğini yeni çağın bir metodu olarak benimsemesiyle birlikte kilise gözlerini Anadalu'ya çevirmiş ve Anadolu ile diyaloğa girmenin yollarını aramıştır. Zira gerek Türkiye'nin tarihi, kültürel, siyasi potansiyeli ve stratejik konumu, gerekse Hıristiyanlarca kutsal sayılan hac bölgesinin Anadolu topraklarında bulunuşu, ülkemizi dinlerarası diyalog faaliyetlerinin odak noktası durumuna getirmiştir. 1987 yılından bu yana Türkiye üzerindeki faaliyetler hızlanmıştır. Hıristiyanlık Dışı Dinler Sekreteryası Başkanı Kardinal Arinze 13 Mayıs 1987'de ülkemize gelmiş, diyaloğun kitlesel ayağını oluşturmak üzere kendilerine yakın bulduğu azınlık temsilcileri ve bazı Müslüman din bilginleriyle görüşmelerde bulunmuştur.
Bu adımın bir uzantısı olarak 1998'de Fettullah Gülen "Papalık misyonunun bir parçası olmak üzere" Vatikan'a Papa ile görüşmeye gitmiştir.
Diyaloğun akademik ayağını oluşturmak üzere Papaz Thomas Michel 1987'de Türkiye'ye gelmiş Ankara İlahiyat fakültesi'nde bir dönem Hıristiyanlık dersleri ve seminerleri vermiş, 1988'de İzmir'de, 1989'da Konya'da ilahiyat fakültelerinde derslerine devam etmiştir.
Papaz Michael Efendi Türkiye'de kaldığı süre zarfında bir akademik kadro yetiştirmiş kendisinin seslendirmesi halinde aşırı tepkiler doğurması muhtemel bazı itikadi görüşleri bu akademik kadro vasıtasıyla, onların ağzından Anadolu insanına pompalamıştır. Bu tahrif edici itikadi görüşler şunlardır:
* Kur'an-ı Kerim'in metin yönünden ele alınıp bazı tarihsel beyanlarının açığa çıkarılması.
* Türk milletince muharref olarak kabul edilen İncil ve Tevrat'ın hükümleri geçerli ilahi kitaplar olduğu iddiası.
* Anadolu'daki yerleşik kanaatin aksine Yahudi ve Hıristiyanların da cennetlik olduğu iddiası.
* Tek Allah inancının yeterli, Hz. Muhammed'i kabul ve tasdik etmenin ise bir "kemal mertebesi" olduğu iddiası.
* İncil ve Tevrat'ın bazı bölümlerinin namazda okunabileceği iddiası.
* İbrahimi dinlerin uzlaşmasının mümkün olduğu şeklinde Vatikan kaynaklı muharref anlayışlar bir kısım akademisyenlerimiz tarafından ısrarla milletimizin gündemine sokulmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de diyalogun akademik ayağını oluşturmakla görevli kilise sekreteryası bu işlerin İslam'a sadakatle bağlı geleneksel Müslümanlarla olamayacağını gayet iyi bildiğinden, 'gevşek vahiy' inancını kabullenmiş, gerektiğinde Kur'an-ı Kerim'i sorgulayabilecek akademik çevrelerle çok yakın temas kurulmasının şart olduğunu düşünmektedir. R Arnaldez normal bir Müslüman'a diyalogu kabul ettirmenin pratikte imkansız olduğunu söyledikten sonra İslami esasları modern akılla silkelemeyi bir metot haline dönüştürmüş Vehhabi anlayışının ve Abduh'çu ekolün görüşlerinin galip gelmesi halinde, dinlerarası diyalogun oldukça kolaylaşacağını ifade etmektedir.( R. Arnaldez: Contidions dun avee İslam)
1998-1999'da yapılan Abant Toplantılarında da her ne kadar tıkanma noktasındaki Türkiye'nin önünün açılması şeklindeki bir gaye çatısı konmuş ise de alınan kararlar İslam dininin akli yorumlarla yeniden ele alınması ve diğer dinler karşısında yeni pozisyona sokulması şeklinde tezahür etmiştir. Toplantının organizatörlerinin, kararların ardından Kur'an'da mevcut olan Ehl-i Kitap ile ilgili ayetlerin tarihsel olduğu, dolaysıyla bugünkü Yahudi ve Hıristiyanları değil o dönemin insanlarını bağladığı, öte yandan devletin kutsal olup olmadığı şeklindeki tespitleri de dikkat çekicidir. Kaynak: www.diyalogmasali.com
DİNLERARASI DİYALOG DÖNEMİ Misyonerlik ve oryantalizm faaliyetleri, birbirinin devamı ve tamamlayıcısı durumunda idiler. Diyalog ise; misyon faaliyetleriyle İslam ülkelerinin başta hadisler ve sünnet müessesi olmak üzere pek çok konuda kafası bulanmış ve şüphelerle dolmuş halklarını kilisenin kurtarıcısı (!) eline teslim edebilme gayretlerinin adıdır.
Nitekim Dinlerarası Diyalog fikrinin babası olan, İslam tasavvufu ve bilhassa Hallac-ı Mansur üzerine çalışması bulunan Louıs Massignon, "onların (Müslümanların) her şeylerini tahrif ettik. Felsefeleri, dinleri mahvoldu. Artık hiçbir şeye inanmıyorlar. Derin bir boşluğa düştüler. İntihar ve anarşi için olgun hale geldiler" demektedir. Hayatını İslam'ın içinde olduğunu düşündüğü Hıristiyanlık unsurlarını bulmaya adayan ve çalışmalarını hep bu maksatla yapan bu şahsın ortaya attığı diyalog fikri günümüzde uygulamaya konmuştur.
Diyalog dönemine geçmeden önce bu süreci başlatan Papa'lağın diyalogdan ne anladığına ve nasıl baktığına bir göz atalım.
DİYALOG MİSYONERLİ?İN BİR TÜRÜDÜR Katolikliğin bir nevi ilmihal kitabı olan ve Papa'nın imzasını taşıyan Cathecism'de diyalog şöyle tanımlanıyor: "Misyonerlik görevi İncil'i daha henüz kabul etmemiş olanlarla saygıya dayalı bir diyaloğu öngörür." ( Cathecims, s. 227, madde 856) burada geçen "henüz İncil'le tanışmamış olanlar" kimlerdir? Sorusunun cevabı 359. maddede şöyle veriliyor: "Aziz Paul derki; 'insan soyu iki erkekten kaynaklanır. Bir tanesi Adem, bir tanesi Mesih'tir. Ama Mesih, Adem'i yaratırken kendi suretini de ona vermiştir.' " buradan ortaya şu çıkıyor: henüz İncil'le tanışmayanlar, Adem'i de Mesih'in yarattığını henüz bilmeyenlerdir. Burada açıkca bir şirk vardır. Ve kilise kimi çevrelerin iddia ettiği gibi diyalog yolu ile İslam'a yönelmek yerine şirke çağırmaktadır.
DİYALOG, KİLİSE'YE DÖNDÜRME AMAÇLI MİSYONUN BİR PARÇASIDIR Papa II. J. Paul'e göre "Dinlerarası diyalog Kilise'nin insanları Kilise'ye döndürme amaçlı misyonunun bir parçasıdır."( Joun Paul II, Redemptoris Missio, Libreria Editrice Vaticana, Roma 1991, s. 55) Papa'ya göre bu durum Hıristiyanlığın tabiatından kaynaklanır ve amaç başkalarına İncil'in mesajını öğretmektir: "Diyalog bir ve üç olan Tanrı'nın kendi kendi hayatına dayanır? Böylece diyalog Kilise'nin kurtarıcı misyonunun bir parçasıdır; gerçekten bu kurtuluş diyaloğudur. Çünkü böyle hakiki bir diyalog bir Hıristiyan için inandığını pratiğe dökmektir, saygı göstermek ve dinlemek suretiyle başkalarına İncil'in mesajını öğretmektir."( Podgorski, F. R., Tawars A Catolic Theolojy of Misyonary Dialogue And Dialogical Mission With Other Religions, Roma 1987, s. 142 vd.)
DİYALO?A RA?MEN, PAPALI?A GÖRE YEGANE GERÇEK DİN HIRİSTİYANLIKTIRDiyalog kavramını II. Vatikan Konsoline öneren Papa VI. Paul diyaloğa rağmen yegane gerçek din vardır, oda Hıristiyanlıktır: "Biz her ne kadar Hıristiyan olmayan dinlerin manevi ve ahlaki değerlerini tanıyor, saygı gösteriyor, onlarla diyaloğa hazırlanıyor ve din hüviyetini savunmak, insanlık kardeşliğini tesis etmek, kültür, sosyal refah ve sivil iradeyi oluşturmak gibi hususlarda diyaloğa girmek istiyorsak da dürüstlük bizi gerçek kanaatimizi açıkca ilan etmeye mecbur etmektedir; yegane gerçek din vardır. Oda Hıristiyanlıktır."( Catholic Official Teachings, VIII: Clergy and Laity, Edited by Odile m. Leibhard, Wilmington 1978, s. 13 vd.)
PAPAYA GÖRE TEK KURTULUŞ YOLU HIRİSTİYANLAKTIR Papa I. Jean Paul'un 20 yıllık dostu ve "Papa'nın Düşüncesi" kitabının yazarı Buttiglione bu düşünceleri şöyle açıyor: "Hıristiyanlar İsa'nın Mesih olduğuna ve insanın onun sayesinde kurtulduğuna inanır. Tanrı'ya götüren başka bir yol yoktur. Bu önerme Hıristiyanlığı bir ahlak felsefesinde ve İsa'yı bir tür ahlak hocasına indirgeyen belirli bir çağdaş eğilime karşı tepkidir. (?) Hıristiyanlar ile Müslümanlar arasındaki siyasi sorunlar, onla kurtuluş sunma gibi bir misyonerlik sorunundan tümüyle ayrı tutulmalıdır. Hıristiyanlık bu kurtuluşu, sömürgecilik veya Haçlı Seferleri ile değil, İsa'dan geçen bir diyalogla sunmaktadır."( NPQ; Cilt: 1, Yaz 1991.)
DİYALOGDAN AMAÇ MİSYONERLİ?E YARDIMCI OLMAKTIR Vatikan'ın Dinlerarası Diyalog Sekreterya'sının ilk başkanı Kardinal Marella Konsil Babalarına gönderdiği bir mektupta diyalog sekreteryasının amacını, doğrudan misyonerliğe yardımcı olmak şeklinde açıklamıştır: "Faaliyetlerimizle, Kilise'nin misyoner faaliyetlerini yürüten S. Cogregation de Propaganda Fide teşkilatının çalışmalarına, misyonerlik faaliyetlerinin kanunen mümkün olmadığı yerlerde yardımcı olmaya ve boşluğu doldurmaya çalışacağız."( Rosanna, P., 'The Secretariat For Non-Cristian Religions From the Begginings to the Present Day: History, Ideas, Problems', Bulletin XIV/2-3, Roma 1979, s. 91)
DİYALOG KİLİSE'NİN İNCİL'İ YAYMA AMAÇLI MİSYONUNUN İÇİNDE YER ALIR 1973'te Sekreterliğe seçilen Rosanno, Hıristiyan olmayanlarla diyalog ile neyi kastettiklerini şöyle açıklamakta:"Diyalogdan söz ettiğimizde açıktır ki bu faaliyeti, Kilise şartları ve çerçevesinde misyoner ve İncil'i öğreten bir cemaat olarak yapıyoruz. Kilise'nin bütün faaliyetleri gibi diyalog da. Kilisenin üzerinde taşıdığı Tanrı Mesih'in sözlerini nakletmeye yöneliktir. Bu sebeple diyalog Kilise'nin İncil'i yayma amaçlı misyonunun çerçevesi içinde yer alır." ( Rosanno, aynı makale, s.100)
DİYALO?UN AMACI II. Vatikan Konsili'nin diyalog taktiğini yeni çağın bir metodu olarak benimsemesiyle birlikte kilise gözlerini Anadalu'ya çevirmiş ve Anadolu ile diyaloğa girmenin yollarını aramıştır. Zira gerek Türkiye'nin tarihi, kültürel, siyasi potansiyeli ve stratejik konumu, gerekse Hıristiyanlarca kutsal sayılan hac bölgesinin Anadolu topraklarında bulunuşu, ülkemizi dinlerarası diyalog faaliyetlerinin odak noktası durumuna getirmiştir. 1987 yılından bu yana Türkiye üzerindeki faaliyetler hızlanmıştır. Hıristiyanlık Dışı Dinler Sekreteryası Başkanı Kardinal Arinze 13 Mayıs 1987'de ülkemize gelmiş, diyaloğun kitlesel ayağını oluşturmak üzere kendilerine yakın bulduğu azınlık temsilcileri ve bazı Müslüman din bilginleriyle görüşmelerde bulunmuştur.
Bu adımın bir uzantısı olarak 1998'de Fettullah Gülen "Papalık misyonunun bir parçası olmak üzere" Vatikan'a Papa ile görüşmeye gitmiştir.
Diyaloğun akademik ayağını oluşturmak üzere Papaz Thomas Michel 1987'de Türkiye'ye gelmiş Ankara İlahiyat fakültesi'nde bir dönem Hıristiyanlık dersleri ve seminerleri vermiş, 1988'de İzmir'de, 1989'da Konya'da ilahiyat fakültelerinde derslerine devam etmiştir.
Papaz Michael Efendi Türkiye'de kaldığı süre zarfında bir akademik kadro yetiştirmiş kendisinin seslendirmesi halinde aşırı tepkiler doğurması muhtemel bazı itikadi görüşleri bu akademik kadro vasıtasıyla, onların ağzından Anadolu insanına pompalamıştır. Bu tahrif edici itikadi görüşler şunlardır:
* Kur'an-ı Kerim'in metin yönünden ele alınıp bazı tarihsel beyanlarının açığa çıkarılması.
* Türk milletince muharref olarak kabul edilen İncil ve Tevrat'ın hükümleri geçerli ilahi kitaplar olduğu iddiası.
* Anadolu'daki yerleşik kanaatin aksine Yahudi ve Hıristiyanların da cennetlik olduğu iddiası.
* Tek Allah inancının yeterli, Hz. Muhammed'i kabul ve tasdik etmenin ise bir "kemal mertebesi" olduğu iddiası.
* İncil ve Tevrat'ın bazı bölümlerinin namazda okunabileceği iddiası.
* İbrahimi dinlerin uzlaşmasının mümkün olduğu şeklinde Vatikan kaynaklı muharref anlayışlar bir kısım akademisyenlerimiz tarafından ısrarla milletimizin gündemine sokulmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de diyalogun akademik ayağını oluşturmakla görevli kilise sekreteryası bu işlerin İslam'a sadakatle bağlı geleneksel Müslümanlarla olamayacağını gayet iyi bildiğinden, 'gevşek vahiy' inancını kabullenmiş, gerektiğinde Kur'an-ı Kerim'i sorgulayabilecek akademik çevrelerle çok yakın temas kurulmasının şart olduğunu düşünmektedir. R Arnaldez normal bir Müslüman'a diyalogu kabul ettirmenin pratikte imkansız olduğunu söyledikten sonra İslami esasları modern akılla silkelemeyi bir metot haline dönüştürmüş Vehhabi anlayışının ve Abduh'çu ekolün görüşlerinin galip gelmesi halinde, dinlerarası diyalogun oldukça kolaylaşacağını ifade etmektedir.( R. Arnaldez: Contidions dun avee İslam)
1998-1999'da yapılan Abant Toplantılarında da her ne kadar tıkanma noktasındaki Türkiye'nin önünün açılması şeklindeki bir gaye çatısı konmuş ise de alınan kararlar İslam dininin akli yorumlarla yeniden ele alınması ve diğer dinler karşısında yeni pozisyona sokulması şeklinde tezahür etmiştir. Toplantının organizatörlerinin, kararların ardından Kur'an'da mevcut olan Ehl-i Kitap ile ilgili ayetlerin tarihsel olduğu, dolaysıyla bugünkü Yahudi ve Hıristiyanları değil o dönemin insanlarını bağladığı, öte yandan devletin kutsal olup olmadığı şeklindeki tespitleri de dikkat çekicidir. Kaynak: www.diyalogmasali.com
