Plastikte hammadde ithalatı roketledi

Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı'nın (PAGEV) hazırladığı "Türkiye Plastik Sektör İzleme Raporu 2024" açıklandı. Rapora göre plastik mamul üretimi 2024 yılında 2023 yılına kıyasla miktar ve değer bazında yüzde 8 artış gösterdi. Plastik mamul üretimi 2024 yılında 9.9 milyon tona çıkarken, 40.9 milyar dolarlık üretim gerçekleştirildi. 2023 yılında yüzde 75.7 olan plastik sektörü ortalama kapasite kullanımı da 2024 yılında yüzde 76.1'e çıktı. Söz konusu dönemde plastik mamul ithalatında değer bazında 2.6 gerileme yaşandı ve 4 milyar 66 milyon dolarlık ithalat yapıldı. 2024 sektörün ihracatı ise doğrudan ve dolaylı 15 milyar dolara çıktı. Dış ticaret fazlası geçen yıla göre yüzde 16 artış gösterdi. Böylece sektörün dış ticaret fazlası 3 milyar 400 milyon doları aştı. Ancak plastik hammadde ithalatı 8.5 milyar doları aştı. En çok hammadde ithal edilen ülke ise 1 milyar 540 milyon dolarla Suudi Arabistan. Plastik makine ithalatı ise 803 milyon dolara ulaştı. Bu alanda Çin ilk sırada yer aldı. Düzenlenen basın toplantısında konuşan PAGEV Başkan Yardımcısı Ahmet Meriç, Çin'den ithal edilen makinelerin katma değerinin düşük olduğunu dile getirdi. Meriç, Türkiye'nin plastik hammaddesind dışa bağımlı olduğunu, Petkim'in ihtiyacı karşılamadığını belirterek, "İthalatı düşürmek için Petkim gibi iki tesise daha gereksinim var. Bu tür tesislerin maliyeti oldukça yüksek" diye konuştu.


Makine yatırımı azaldı

Hazırlanan rapor, sektörün beklentileri ve hedefleri hakkında değerlendirmelerde bulunan PAGEV Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Eroğlu, "2019-2024 yılları arasında yılda ortalama yüzde 16.6 artış gösteren plastik sektörünün makine yatırımları 2024 yılında 2023 yılına kıyasla yüzde 7.7 azalarak 1 milyar 572 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2024 yılında plastikler ve mamullerinin toplam kimya sektör ihracatı içinde payı yüzde 30.6 oldu ve sektör olarak birincilikteki konumumuzu koruduk. Türkiye olarak her yıl 100'ün üzerinde ülkeden plastik mamul ithalatı yaparken 200'e yakın ülkeye de plastik mamul ihraç ediyoruz" diye konuştu.

Yeni teşvik modeli bekleniyor

İhracatta artışının temel sebebinin, ihracatı artırmaya yönelik yoğun çabaların ve sektördeki rekabet gücünün artması olduğunu belirten Yavuz Eroğlu, "Plastik sektörü, özellikle son 20 yılda sürekli büyüme göstererek uluslararası pazarlarda daha güçlü bir konuma geldi" dedi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Teşvik Uygulama Genel Müdürlüğü'nün, yeni bir teşvik modeli üzerinde çalıştığını dile getiren Eroğlu, şunları söyledi: "Bu yeni modelin özellikle katma değeri yüksek ve ihracat potansiyeli büyük ürünlere yönelik olması bekleniyor. Mevcut teşvik sisteminden farklı olarak, bölgesel öncelikler yerine stratejik sektörlere odaklanan bir yapı hedefleniyor. Bu teşvik modelinden doğrudan faydalanabileceğiz."
Plastik sektörünün, otomotiv, medikal ve elektronik sektörlerinde hızla büyüdüğünü belirten Eroğlu, plastik ürünlerin çevresel bir sorun yaratıp yaratmadığına yönelik ortaya atılan iddialar hakkında da değerlendirmelerde bulundu. Yavuz Eroğlu, şu ifadeleri kullandı: "İşin temelinde kullanılan ürünlerin atık yönetimini iyi yapmak var. Geri dönüşüm sistemlerinin güçlendirilmesi doğru bir yaklaşım olacaktır." Öte yandan Türkiye plastik atık ithal etmeye devam ediyor. İthal edilen atık miktarı geçen yıl 300 bin ton oldu. Sektör temsilcileri belediyelerin atık ayrıştırmada başarılı olmadığına işaret etti.


Depozito sisteminde pilot uygulama başlıyor

Depozito sistemlerinin de sektör açısından büyük önem taşıdığını belirten Yavuz Eroğlu, "Çevre Ajansı ve TOBB'un ortak çalışmaları doğrultusunda başlatılan depozito sistemi, atık yönetimi konusunda önemli bir adım olarak görülüyor. Atıkların doğaya atılması yerine geri toplanmasını teşvik eden bu sistemin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. Depozito sisteminin ilk pilot uygulaması da 21 Şubat'ta Sakarya'da devreye alınacak. Dünyada atık artık en kıymetli hammadde haline geldi ve Türkiye'nin bu alanda güçlü bir pozisyona sahip olması için geri dönüşüm süreçlerini hızlandırması gerekiyor" şeklinde konuştu.