Sağlıklı yaşlanma için geriatrik tıp çok önemli
Geriatrik tıp, yaşlı bireylerin sağlık sorunlarını kapsamlı bir şekilde ele alan bir tıp dalıdır. Bu branş, yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan dahili, fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal problemleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirir ve tedavi eder
29.08.2024 19:46:00 / Güncelleme: 29.08.2024 19:48:48
Yenal Arman
Yenal Arman
Geriatrik tıp, yaşlı bireylerin sağlık sorunlarını kapsamlı bir şekilde ele alan bir tıp dalıdır. Bu branş, yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan dahili, fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal problemleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirir ve tedavi eder. Geriatrik yaş, genellikle 65 ve üzeri olarak tanımlanır, ancak yaşlanma sadece kronolojik yaşa göre değil, bireyin biyolojik, psikolojik ve sosyal durumuna göre de değerlendirilir.
Yaşlanma ile birlikte kronik hastalıkların ve kullanılan ilaçların sayısı artar. Örneğin, hipertansiyon, kalp hastalığı ve diyabet gibi hastalıklara demans, depresyon, denge ve yürüme problemleri de eklenebilir. Bu durumda, hastaların farklı branşlara gitmek yerine, tüm sorunlarının tek bir branşta, yani geriatride, tedavi ve takibi yapılır. Ayrıca, yaşlı bireyler bazı durumlara karşı daha hassas hale gelir. Genç ve orta yaşlı yetişkinlerde sık rastlanmayan bu durumlar, yaşlıların hayat kalitesini ve genel sağlığını olumsuz etkiler. Düşmeler, idrar kaçırma, unutkanlık, iştahsızlık, beslenme yetersizliği ve uyku problemleri gibi "geriatrik sendromlar" bu durumlardan bazılarıdır. Geriatristler, bu sorunları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirir ve tedavi eder.
Yaşa bağlı olarak gelişen bazı hastalıklara sahip bireyler, çok sayıda kronik hastalığı ve fazla sayıda ilaç kullanımı olan yaşlılar, geriatriste başvurabilirler. Ayrıca, yaşamın son döneminde yatağa bağımlı hastalar da geriatrist tarafından takip edilebilir. Bu süreçte, hastayı ve bakım verenlerini konforlu bir şekilde yaşamın sonuna ulaştırmak önemlidir.
Geriatrik sendromlar arasında malnütrisyon (yetersiz beslenme, kilo kaybı ve iştahsızlık), yutma güçlüğü (disfaji), kas kuvvetinde ve kütlesinde azalma (sarkopeni), denge bozuklukları, düşmeler, kırıklar, polifarmasi (çok sayıda veya uygun olmayan ilaç kullanımı), idrar kaçırma, kabızlık, uyku problemleri, unutkanlık, depresyon, görme ve işitme sorunları yer alır.
Evet, sağlıklı yaşlılar da "sağlıklı yaş alabilmek" için geriatriste başvurabilirler. Dinç ve zinde bir yaşlılık dönemi için hastalıkların erkenden tespiti ve tedavisi önemlidir. Kemik erimesi taramaları, kas erimesi taramaları, zihin testleri, denge testleri, kanser taramaları (meme, kolon gibi), göz ve işitme muayeneleri yapılarak sorunlar erkenden tespit edilip tedavi edilebilir. Ayrıca, yaşa ve yaşlılığa özel sağlıklı beslenme önerileri ile kalp damar sağlığını korumak, kasları kuvvetlendirmek, bağırsak sisteminin düzgün çalışmasını sağlamak ve kemik sağlığını korumak gibi önemli müdahaleler yapılabilir. Geriatrist ile birlikte çalışan geriatri hemşireleri, fizyoterapistler, psikologlar ve diyetisyenler de bu ekibin önemli parçalarıdır.
Neden Geriatriye İhtiyaç Duyulur?
Yaşlanma ile birlikte kronik hastalıkların ve kullanılan ilaçların sayısı artar. Örneğin, hipertansiyon, kalp hastalığı ve diyabet gibi hastalıklara demans, depresyon, denge ve yürüme problemleri de eklenebilir. Bu durumda, hastaların farklı branşlara gitmek yerine, tüm sorunlarının tek bir branşta, yani geriatride, tedavi ve takibi yapılır. Ayrıca, yaşlı bireyler bazı durumlara karşı daha hassas hale gelir. Genç ve orta yaşlı yetişkinlerde sık rastlanmayan bu durumlar, yaşlıların hayat kalitesini ve genel sağlığını olumsuz etkiler. Düşmeler, idrar kaçırma, unutkanlık, iştahsızlık, beslenme yetersizliği ve uyku problemleri gibi "geriatrik sendromlar" bu durumlardan bazılarıdır. Geriatristler, bu sorunları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirir ve tedavi eder.
Hangi Durumlarda Geriatri Doktoruna Başvurulmalı?
Yaşa bağlı olarak gelişen bazı hastalıklara sahip bireyler, çok sayıda kronik hastalığı ve fazla sayıda ilaç kullanımı olan yaşlılar, geriatriste başvurabilirler. Ayrıca, yaşamın son döneminde yatağa bağımlı hastalar da geriatrist tarafından takip edilebilir. Bu süreçte, hastayı ve bakım verenlerini konforlu bir şekilde yaşamın sonuna ulaştırmak önemlidir.
Geriatrik Sendromlar Nelerdir?
Geriatrik sendromlar arasında malnütrisyon (yetersiz beslenme, kilo kaybı ve iştahsızlık), yutma güçlüğü (disfaji), kas kuvvetinde ve kütlesinde azalma (sarkopeni), denge bozuklukları, düşmeler, kırıklar, polifarmasi (çok sayıda veya uygun olmayan ilaç kullanımı), idrar kaçırma, kabızlık, uyku problemleri, unutkanlık, depresyon, görme ve işitme sorunları yer alır.
Sağlıklı Yaşlılar da Geriatriste Başvurmalı mı?
Evet, sağlıklı yaşlılar da "sağlıklı yaş alabilmek" için geriatriste başvurabilirler. Dinç ve zinde bir yaşlılık dönemi için hastalıkların erkenden tespiti ve tedavisi önemlidir. Kemik erimesi taramaları, kas erimesi taramaları, zihin testleri, denge testleri, kanser taramaları (meme, kolon gibi), göz ve işitme muayeneleri yapılarak sorunlar erkenden tespit edilip tedavi edilebilir. Ayrıca, yaşa ve yaşlılığa özel sağlıklı beslenme önerileri ile kalp damar sağlığını korumak, kasları kuvvetlendirmek, bağırsak sisteminin düzgün çalışmasını sağlamak ve kemik sağlığını korumak gibi önemli müdahaleler yapılabilir. Geriatrist ile birlikte çalışan geriatri hemşireleri, fizyoterapistler, psikologlar ve diyetisyenler de bu ekibin önemli parçalarıdır.
