Dijital teknolojilerin gelişmesiyle artış gösteren sanal kumar ve bahis bağımlılığı, son dönemlerde aralarında ünlülerin de bulunduğu yasa dışı bahse teşvik iddiasına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında tekrar gündeme geldi. Günümüzün en büyük sorunlarından biri haline gelmeye başlayan sanal kumar bağımlılığına ilişkin psikiyatri uzmanı Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, kumar bağımlılığının globalde gittikçe büyüyen bir halk sağlığı problemi olduğunu anlattı. "Problemli kumar" ya da "problemli kumar bağımlılığı" dendiğinde kişinin kumar oynama ile birden fazla olumsuz sonuca maruz kalmasından bahsettiklerini belirten Dilbaz, maddi problemler, fiziksel veya psikolojik sağlık, ilişkilerin bozulması, iş ve eğitimiyle ilgili bazı sorunlar eşlik ediyorsa bunun "problemli kumar oynama" olduğunu söyledi. Kumar bağımlılığına ilişkin Türkiye'ye ait verinin olmadığını dile getiren Dilbaz, dünyadaki verilere göre gençlerde problemli kumar oynamanın yüzde 0.2 ila 12 arasında değiştiğini, erişkinlerde ise kumar yaygınlığı, patolojik ya da problemli kumar oynamanın yaklaşık yüzde 1.5 civarında, yüzde 2.5 civarında bir grubun da orta derecede risk altında olduğunu kaydetti. Dilbaz, özellikle son yollarda online kumarın yaygınlaşmasıyla kumar oynama yaygınlığında artış başladığına dikkati çekerek, şu verileri paylaştı: "Yüzde 2'ler, 2,5'lardan söz ederken, online kumar oynama oranının erişkinlerde yüzde 3 ila 11 arasında olduğunu, yaklaşık yüzde 25 ila yüzde 60'nın da problemli kumar oynadıklarını söyleyebiliriz. ABD'nin dışında herhangi bir ülkedeki yaygınlığa dair bir çalışma olmamakla birlikte 68 ülkenin sonuçları bir araya getirildiğinde özellikle kumar datalarına baktığımızda son 12 ay içinde en az bir kez kumar oynama erişkinlerde yüzde 46, ergenlerde ise yaklaşık yüzde 18 civarında. Bunların yaklaşık yüzde 80'i kumar oynama davranışının şu an için kumara yasal olarak izin verilen gruplarda ama online kumar için baktığımızda ise maalesef herhangi bir yasağın olmadığı, her geçen gün de daha fazla yaygınlaşan bir problem olarak karşımıza gelmekte."

'Çevre kumar bağımlılığı riskini artırabilir'

Problemli kumar bağımlılığının yaş, sosyal, ekonomik, kültürel ve eğitim düzeyi ayırt etmediğini belirten Dilbaz, özellikle genetik ve çevre gibi bazı faktörler kumar bağımlılığı riskini artırabileceğine işaret etti. Prof. Dr. Dilbaz, şöyle devam etti: "Çocuklar ve ergenler gibi bazı yaş gruplarında riskin daha yüksek olduğunu söyleyebiliriz. 10'lu yaşlarda olanların daha fazla kumar problemi geliştirme riskinin olduğunu çalışmalar söylüyor. Bazı bireyler genç yaşta kumara başlarlarsa erişkin hale geldiklerinde daha fazla kumar bağımlılığı geliştirme riski yüksek. Neden gençlerde ya da çocuklarda görüyoruz? Çabuk, hızlı para kazanma, zengin olma, yani çok fazla emek vermek istememe gibi bu tür haza yönelik davranışların ergenlerde ve gençlerde daha fazla olduğu görülmekte. Biyolojik olarak baktığımızda ön beyin yani prefrontal korteks yeterince gelişmediği için fren mekanizması çalışmıyor. Bu nedenle de yaptığı bir davranışın yanlış, riskli olabileceği ya da kendisine zarar verebileceği durumla karşı karşıya geldiğinde frene basamadığı için diğer bağımlılıklarda olduğu gibi bunda da gençler ve çocuklar daha fazla risk altındalar."

'Sanal kumar bağımlılık yapıyor'

Dilbaz, problemli kumar oynamanın maddi ve başka sonuçları olan duygusal ve ruhsal bir problem olduğunu, kumar borcu ödense bile yaşamının birçok alanını etkileyen diğer sıkıntıların devam edeceğini dile getirdi. Kasino ya da iddia tarzı oyunların "kişinin problemli kumar" davranışını ya da "kumar bağımlısı" olmasını birebir sağlamayacağını ancak ileride bu davranışının bağımlılık haline gelmesi için bir seçenek ortaya sunduğunu belirten Dilbaz, "Özellikle genetik, kişilik özellikleri ya da ruhsal olarak böyle bir bağımlılık oluşturmaya yatkınsanız -ki gençlerde böyle- o zaman elinizin altında her an oynayabileceğiniz, bir düğmeyle ulaşabileceğiniz online kumar maalesef ileride riskli kumar davranışı ya da kumar bağımlısı olmanızı sağlayabilir. Kumar bağımlılığının ana nedeni kişinin kumarı kontrol edememesi olduğundan herhangi bir kumar, problemli kumar ya da bağımlılık haline gelebilir. Bazı raporlara baktığımızda en önemli risk faktörü oyunun hızıdır. Ne kadar hızlı sonuç alınıyorsa onun kumara bağımlılık yapma riski o kadar daha fazla yüksektir" değerlendirmesinde bulundu.