Göller Bölgesi'nin önemli tarım merkezlerinden biri olan Isparta'nın Şarkikaraağaç ilçesi, geniş ve verimli ovalarıyla bölge ekonomisinin can damarı olmayı sürdürüyor.

Hem mikroklimal iklim özelliklerinin avantajı hem de üreticilerin yıllara dayanan deneyimi, ilçeyi özellikle tahıl ve bakliyat üretiminde stratejik bir noktaya taşıyor. Ancak son yıllarda değişen iklim koşulları ve artan girdi maliyetleri, Şarkikaraağaçlı çiftçileri ciddi bir ekonomik sınavla karşı karşıya bırakıyor.

İşte Şarkikaraağaç tarımındaki mevcut durum, öne çıkan ürün yelpazesi ve üreticinin ortak sorunları:







1. Şarkikaraağaç'ın Ürün Yelpazesi: Havzanın Güçlü Aktörleri

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın havza bazlı destekleme modelinde de ağırlığı tescillenen Şarkikaraağaç topraklarında, hem kuru tarım hem de sulu tarım metotlarıyla çok çeşitli ürünler yetiştiriliyor. İlçede öne çıkan ana ürün grupları şunlar:

Tahıllar (Arpa ve Buğday): İlçede ekim alanı bakımından aslan payı arpa ve buğdaya ait. Hem ekmeklik hem de makarnalık buğday üretimi ilçede on binlerce dekarlık alana yayılmış durumda. Hayvancılığın da güçlü olduğu bölgede, yem hammaddesi olarak arpa üretimi de kritik bir hacme sahip.

Bakliyat ve Endüstri Bitkileri: Şarkikaraağaç ovasında nohut ve kuru fasulye üretimi geleneksel gücünü koruyor. Son yıllarda ise yağlık ayçiçeği ve aspir gibi endüstriyel bitkilerin ekim alanlarında da dikkat çekici bir hareketlilik göze çarpıyor.

Örtü Altı Yetiştiricilik ve Meyvecilik: Büyük ölçekli tarla tarımının yanı sıra, ilçede lokal olarak modern örtü altı (sera) domates ve salatalık yetiştiriciliği ile elma başta olmak üzere meyvecilik faaliyetleri de üreticiye alternatif gelir kalemleri sunuyor.







2. Çiftçilerin Çözüm Bekleyen Sorunları

Şarkikaraağaç'ta üretim tüm hızıyla devam etse de, tarladaki üreticinin omuzlarındaki yük her geçen gün ağırlaşıyor. İlçedeki çiftçiler ve ziraat odaları temsilcileri, sürdürülebilir tarım için acilen çözülmesi gereken sorunları şu başlıklar altında özetliyor:

Girdi Maliyetlerinin Baskısı

Tüm Türkiye'de olduğu gibi Şarkikaraağaç'ta da çiftçinin en büyük çıkmazı; mazot, gübre, sertifikalı tohum ve ilaç fiyatlarındaki önlenemeyen artışlar. Üretim maliyetlerinin hasat döneminde elde edilen ürün satış fiyatıyla dengelenememesi, pek çok çiftçiyi borç sarmalına sürüklüyor ya da bir sonraki sezon için ekim motivasyonunu kırıyor.







Sulama Altyapısı ve Kuraklık Riski

Bölgenin en hayati sorunlarından biri su. Beyşehir Gölü havzasına yakınlığına rağmen, sulama projelerinin henüz tam kapasiteyle tüm ovalara ulaşamaması, üreticiyi iklim krizine ve kuraklığa karşı savunmasız bırakıyor. Yeraltı su seviyelerinin çekilmesiyle birlikte sulama maliyetleri (elektrik faturaları) katlanırken, çiftçiler kapalı devre basınçlı sulama sistemlerinin bir an önce tamamlanmasını bekliyor.







Planlama ve Destekleme Sınırlandırmaları

Bakanlığın havza bazlı destekleme modeline göre, Şarkikaraağaç'ta belirli ürünlerin (örneğin mısır, patates, kuru soğan) üretimine destek verilmiyor. Bu durum, bölge topraklarının verimliliğine göre esnek üretim yapmak isteyen ancak mazot-gübre ve fark ödemesi desteğinden mahrum kalmaktan çekinen çiftçilerin hareket alanını kısıtlıyor. Üreticiler, destekleme kriterlerinin bölge gerçeklerine göre yeniden esnetilmesini talep ediyor.







Pazarlama ve Aracı Problemi

Ürünü değerinde satabilmek, Şarkikaraağaçlı üretici için en az yetiştirmek kadar zor. Bölgede güçlü ve çiftçiyi doğrudan pazara bağlayan kooperatifçilik yapısının tam anlamıyla oturtulamamış olması, hasat döneminde fiyatların tüccarın inisiyatifine kalmasına neden oluyor. Özellikle bakliyat ve ayçiçeğinde alım garantili sözleşmeli tarım modellerinin yaygınlaşması gerektiği vurgulanıyor.

Editörün Notu: Şarkikaraağaç, tarımsal potansiyeli yüksek, toprağı cömert bir ilçe. Ancak tarımda sürdürülebilirliği sağlamak, genç nüfusu köyde tutabilmek ve üretimin devamlılığını garanti altına almak için; girdi maliyetlerinin sübvanse edilmesi ve sulama yatırımlarının hızlandırılması Şarkikaraağaç ovası için artık lüks değil, bir zorunluluk haline gelmiş durumda.