Sezonun çoğu bitti, Türk kirazının Çin yolculuğu hâlâ başlamadı
Türkiye, 1 milyon 400 bin dekar alanda yıllık 700 bin ton kiraz üretimiyle dünya lideri konumunda. Kiraz üretimindeki gücünü ihracata yansıtmak isteyen Türkiye, Çin Halk Cumhuriyeti’ne kiraz ihracatının başlaması için kritik bir eşikte. Ancak ihracat sezonunun önemli bir bölümü geride kaldı.
30.06.2026 07:32:00
ABDÜLKADİR GÜNDOĞDU
ABDÜLKADİR GÜNDOĞDU
Türkiye'nin Çin'e ihracatı bu yıl da yılan hikayesine döndü. Türkiye'den Çin'e kiraz ihracatının yeniden açılmasına yönelik çalışmalar kapsamında Çin Halk Cumhuriyeti Gümrükler Genel İdaresi'nden görevli iki teknik uzmandan oluşan heyet 22-28 Haziran 2026 tarihlerinde Türkiye'de kiraz bahçeleri, paketleme tesisleri ve soğuk işlem/fumigasyon uygulama tesislerinde incelemeler yaptı. Heyet, kirazın bahçeden nihai tüketiciye kadar olan izlenebilirliğini bahçelerde ve işletmelerde gözlemledi. Çin heyetinin vereceği rapor doğrultusunda Pekin Yönetiminin Türkiye'den kiraz ithalatı için vize vermesi bekleniyor. Ancak bu raporun gecikme ihtimali var! Çinli heyetler geçmiş yıllarda da benzer uygulamaların içine girmişti. Oysa Çin, ABD'den ciddi miktarda kiraz alıyor.
Çin heyeti yoğun bir hafta geçirdi
Çin Halk Cumhuriyeti Gümrükler Genel İdaresi'nden gelen Vencun Çen ve Cinlu Çui, ilk olarak Ankara'da Tarım ve Orman Bakanlığı'yla toplantıda bir araya geldi. Tarım ve Orman Bakanlığı Çinli uzmanlara Türkiye'nin kiraz üretiminde gıda güvenliği noktasında yürüttüğü projelerle ilgili bir sunum yaptı. Çin heyetinin ikinci durağı Tarım ve Orman Bakanlığı Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü oldu. Heyet, Enstitüde Akdeniz Meyve Sineği ve Kiraz Sineğiyle mücadele tuzaklarıyla ilgili yürütülen çalışmaları yerinde gördü.
Bahçeler ve işletmeleri de incelediler
Türkiye'den Çin'e kiraz ihracatı için belirlenen 85 kiraz bahçesinden birisi olan AA Grup Besi ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş.'nin Salihli'de 520 dönüm arazide kurulu kiraz bahçesinde incelemelerde bulunan heyet kirazın üretim sürecindeki gıda güvenliği aşamalarını sahada gözlemledi. AA Grup Besi ve Tarım Ürünleri San. Tic. AŞ Ziraat Mühendisi Gamze Göktaş ve Manisa Tarım İl Müdürlüğü Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Tarık Memiş kiraz üretiminde Akdeniz Meyve Sineği ve diğer zararlılarla mücadele yöntemlerini Çin heyetine aktardı.
Kiraz bahçesinden sonra Çin'e ihracat yapabilecek 15 işletmeden biri Alaşehir'de kurulu Cena Dış Ticaret ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş.'ye geçen heyet kirazın işletmeye girişinden itibaren fumigasyon, sterilizasyon, işleme, paketleme ve ihracat yolculuk süreçlerini Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık'tan dinledi.
Türk kirazının Çin'e ihracat yolculuğunda kritik kararı verecek heyet üyeleri Denizli, Isparta ve Afyonkarahisar'da da kiraz bahçeleri ve işletmelerde incelemelerde bulundu.
Türk kirazı Avrupa'da premium ürün
Türk kirazının kalitesi ve aroması nedeniyle en çok tercih edildiği ülkelerin Almanya, Rusya, Avusturya, Hollanda, Birleşik Krallık, Orta Doğu ülkelerinde Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar olduğu bilgisini veren Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, Avrupa Birliği pazarının, kalite ve standartları nedeniyle ürün ihraç etmenin en güç olduğu pazarlardan birisi olduğunu, AB'de Türk kirazının 'premium ürün' olarak konumlandığının altını çizdi.
Türkiye'de Akdeniz Meyve Sineğiyle mücadelede çok yol kat edildiğini vurgulayan Balık, "Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü, Akdeniz meyve sineğinin en dayanıklı dönemi olan olgun larva ile bulaşık meyvelerde, meyve iç sıcaklığı 20–22 derece aralığındayken 32 g/metreküp dozunda metil bromid ile 3 saat süreyle fumigasyon uygulanıp, ardından havalandırma yapılarak 1 derecenin altında 3 gün süreyle soğuk uygulama gerçekleştirildikten sonra yapılan analizlerde ürün kalitesinin korunduğu ve kalıntı seviyelerinin ilgili limitlerin altında kaldığını bilimsel olarak ortaya koydu. Bu çerçevede Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çin Tarım Bakanlığı'nın gerekli protokolleri imzalamasını ve Çin'e kiraz ihracatımızın başlamasını bekliyoruz" şeklinde konuştu.
Kiraz hasadı sürüyor
Türkiye'de Nisan ortasında Manisa'nın Şehzadeler ilçesi ve İzmir'in Kemalpaşa ilçesinde başlayan kiraz hasadının, Salihli, Denizli, Afyonkarahisar, Isparta, Konya, Niğde, Gaziantep, Mardin güzergahını takip ederek Ağustos ayında Doğu Anadolu Bölgesi'nin Çukurova'sı niteliğindeki Iğdır'da sona erdiği bilgisini veren Balık sözlerini şöyle tamamladı: "Kiraz, Çin'de oldukça popüler ve pahalı bir ithal meyve. Kiraz zenginliği, refahı ve bereketi simgeliyor. Özellikle Çin Yeni Yılı'nda (Bahar Bayramı) dostlara ve aile büyüklerine verilen en prestijli hediyelerden birisi konumunda. Çin, yıllık yaklaşık 600 bin ton kiraz ithalatı gerçekleştiriyor. Bu ithalatın piyasa değeri 3.5 milyar dolar seviyelerine ulaşıyor. İthalat hacmine göre Çin, dünyanın en büyük kiraz ithalatçısı konumunda. Günümüzde dünyanın ikinci büyük ekonomisi haline gelen Çin'de 300 milyonun üstünde Avrupa standartlarında gelir sahibi bir kitle oluştu. 2019-2020 yıllarındaki hatalarımızdan ders alarak Çin'e kiraz ihracatımızın bir daha kesintiye uğramaması için sektördeki üretici ve ihracatçılarımızın üzerlerine düşen sorumluluğu eksiksiz yerine getireceklerine inanıyoruz. Orta vadede Çin'e yıllık 100 milyon dolarlık kiraz ihraç etmeyi hedefliyoruz."
