Sıfır araç üretimindeki çip krizi ikinci el otomobili yeniden kıymete bindirdi
Çip krizi sıfır araç üretimini aksatınca ikinci el yine kıymete bindi. Son aylarda otomobil fiyatları arttı mı, en çok hangi model araç satıldı?
25.03.2022 06:24:00
Otomobil meraklıları sektördeki fiyat hareketliliğini yakından takip ediyor. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) yaptığı yazılı açıklamada ocak-şubat dönemine ilişkin verileri açıkladı.
Buna göre, bu yılın ilk iki ayında toplam üretim 2021'in aynı dönemine kıyasla yüzde 12, otomobil üretimi de yüzde 20 azaldı. Bu dönemde, toplam üretim 196 bin 194 adet, otomobil üretimi ise 109 bin 322 adet düzeyinde gerçekleşti.
Aynı dönemde toplam pazar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 azalarak 91 bin 839 adet düzeyinde gerçekleşirken, otomobil pazarı ise yüzde 17 azaldı ve 66 bin 661 adet olarak gerçekleşti.
Ticari araç grubunda, yılın ilk iki ayında üretim yüzde 2, ağır ticari araç grubunda yüzde 4, hafif ticari araç grubunda yüzde 2 arttı. Aynı dönemde ticari araç pazarı yüzde 5, hafif ticari araç pazarı yüzde 5 ve ağır ticari araç pazarı yüzde 8 azaldı.
Yılın ilk iki ayında toplam otomotiv ihracatı adet bazında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11, otomobil ihracatı da yüzde 13 azaldı. Bu dönemde, toplam ihracat 146 bin 627 adet, otomobil ihracatı ise 85 bin 682 adet düzeyinde gerçekleşti.
Bu dönemde toplam otomotiv ihracatı 4,8 milyar dolar olarak gerçekleşirken, otomobil ihracatı yüzde 14 azalarak 1,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Toplam üretim 204 bini aştı
Yılın ilk iki ayını kapsayan dönemde toplam otomotiv üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12 azalarak 196 bin 194 adet, otomobil üretimi de yüzde 20 azalarak 109 bin 322 adet olarak gerçekleşti. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 204 bin 72 adedi buldu.
Aynı dönemde yük ve yolcu taşıyan ticari araçlar üretimi yüzde 2, otobüs üretimi yüzde 14, minibüs üretimi yüzde 4, midibüs üretimi yüzde 54, kamyonet üretimi yüzde 1 ve kamyon üretimi yüzde 1 arttı.
Traktör üretimi bu yılın ocak-şubat döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15 düşüşle 7 bin 908 adet olarak gerçekleşti.
Aynı dönemde kapasite kullanım oranları, hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araçlar) yüzde 61, kamyon grubunda yüzde 66, otobüs-midibüs grubunda yüzde 20 ve traktörde yüzde 63 olarak gerçekleşti. Ocak-Şubat döneminde Otomotiv Sanayiinin toplam kapasite kullanım oranı yüzde 61 oldu.
Toplam satışlar 92 bine yaklaştı
Yılın ilk iki ayında toplam satışlar, 2021 yılı aynı dönemine göre yüzde 14 azalarak 91 bin 839 adet seviyesinde gerçekleşti. Otomobil satışları da aynı dönemde yüzde 17 azalışla 66 bin 661 adet oldu.
Otomobil pazarında ithalatın payı yüzde 63 olarak gerçekleşti. Hafif ticari araç (minibüs + kamyonet) pazarında ithalatın payı yüzde 36 oldu.
Bu yılın ocak-şubat döneminde geçen yılın aynı dönemine göre toplam hafif ticari araç satışları yüzde 5, yerli hafif ticari araç yüzde 7 artarken, ithal hafif ticari araç satışları yüzde 21 azaldı.
Yılın ilk iki ayında ağır ticari araç pazarı 4 bin 56 oldu. Aynı dönemde kamyon pazarı 3 bin 708, otobüs pazarı 134 ve midibüs pazarı 214 düzeyinde gerçekleşti.
Son 10 yıllık ortalamalara göre 2022 yılı ocak-şubat döneminde, toplam pazar yüzde 12, otomobil pazarı yüzde 14, hafif ticari araç pazarı yüzde 10 ve ağır ticari araç pazarı yüzde 4 arttı.
Toplam üretimin yüzde 75'i ihraç edildi
Açıklamada yer alan bilgiye göre, 2022 yılı ocak-şubat döneminde 85 bin 682 adedi otomobil olmak üzere, toplam üretimin yüzde 75'ini oluşturan 146 bin 627 adet taşıt ihraç edildi.
Yılın ilk iki ayında gerçekleşen taşıt aracı ihracatı, 2021'nin aynı dönemine göre yüzde 11 azaldı. Bu dönemde otomobil ihracatı yüzde 13, ticari araç ihracatı yüzde 9 geriledi. Traktör ihracatı ise yüzde 35 artarak 3 bin 112 adet olarak gerçekleşti.
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı, 2022 yılı ocak-şubat döneminde yüzde 13 pay ile ihracat sıralamasında ilk sırada yer aldı.
Online pazarda satışlar yüzde 27 arttı
Türkiye ikinci el online binek ve hafif ticari araç pazarında satışlar, bu yılın şubat ayında bir önceki aya göre yüzde 27 artarken, fiyatlarda ortalamada bir değişiklik gözlemlenmedi.
AA muhabirinin Indicata'nın ikinci el online pazar raporundan derlediği verilere göre, Türkiye ikinci el online binek ve hafif ticari araç pazarında şubat ayında 114 bin 698 (ilandan tamamen kaldırılan araçlar satılmış kabul edildiğinde) satış gerçekleşti. Ocak ayına kıyasla satışlarda yüzde 27 artış gerçekleşirken, geçen yılın şubat ayına kıyasla satışlarda yüzde 7 ve son 3 yılın ortalamasına bakıldığında yüzde 16 düşüş belirlendi.
Bu yılın şubat ayında ikinci el online satışlar içinde binek araçların payı yüzde 80, hafif ticari araçların payı yüzde 20 olarak belirlendi.
Geçen ay ikinci el online binek ve hafif ticari pazarında ilana çıkan araç adedi 309 bin 383 ile Şubat 2021'e göre yüzde 2 arttı. İlana çıkan araçların yüzde 37'si satıldı.
Satışlarda aslan payı dizelin
Türkiye ikinci el online binek ve hafif ticari pazarı motor tipine göre değerlendirildiğinde, şubatta en yüksek payı 69 bin 837 satış ve yüzde 60,9 payla dizel otomobiller aldı.
Dizel otomobilleri, 41 bin 403 satış ve yüzde 36,1 payla benzinli, 1.734 satış ve yüzde 1,5 payla hibrit otomobiller takip etti.
Oto gazlı otomobillerin payı 1.488 satışla yüzde 1,3 ve elektrikli otomobillerin payı da 236 satışla yüzde 0,2 olarak belirlendi.
En yüksek pay, 0-4 yaş aralığındaki araçların
Şubat ayında 37 bin 469 adetle en çok C segment araç satıldı. C segmentinden sonra en çok satış 20 bin 420 adetle B segmentinde gerçekleşti.
İkinci el online binek ve hafif ticari araç pazarında satışlarda en yüksek paya yüzde 36,6 ile 0-4 yaş aralığındaki araçlar sahip oldu. Ardından yüzde 31,8 payla 11 ve 17 yaş üstü araçlar ve yüzde 31,6 ile de 5-10 yaş aralığındaki araçlar sıralandı.
Satışlarda km tercihleri
Şubat raporunda kilometre (km) kırılımlarına göre satış bilgilerine de yer verildi.
Buna göre, satışlardan en yüksek payı yüzde 67 ile 90 bin km'deki araçlar aldı. Ardından yüzde 15 payla 0-30 bin km bandındaki araçlar ve yüzde 9 payla da 30-60 bin km ile 60-90 bin km bandında yer alan otomobiller sıralandı.
İstanbul satışlarda ilk sırada
Şubat ayında iller bazında bakıldığında en fazla ikinci el otomotiv satışı yüzde 27 pay ve 30 bin 765 satışla İstanbul'da gerçekleşti.
Bunları yüzde 8 pay, 9 bin 133 satışla Ankara ve 6 bin 397 satış, yüzde 6 payla İzmir izledi.
Fiyatlar değişmedi
İkinci el pazarında en çok satışı gerçekleşen ilk 32 markanın 258 modeline ait 2.543 varyantın 2010-2021 model yıllarındaki 137 bin 260 ilanının fiyat değişimleri incelenerek yapılan analize göre, şubatta ikinci el online binek ve hafif ticari araç pazarında bir önceki aya göre ortalamada bir değişiklik gözlenmedi.
Segment bazlı bakıldığında en büyük farklılıklar A segmentinde yüzde 1,3, F segmentinde yüzde 1,5 fiyat artışı ve B-SUV segmentinde yüzde 1,1 fiyat düşüşü olarak görüldü.
Günlük 450 binden fazla ikinci el araç datası analiz ediliyor
Makine öğrenmesi, yapay zeka ve büyük verinin birleşmesinden oluşan iş zekası seti Indicata, Türkiye'deki ikinci el online araç pazarını tarayarak günlük 450 binden fazla ikinci el araç datasını analiz ediyor.
Rapordaki satış verileri, ikinci el ticareti yapan 40 binden fazla kurum ve kuruluşun online pazarda verdikleri ilan verilerine dayanıyor. Bunlar arasında "Sahibinden, Arabam, Letgo, VavaCars gibi listeleme sitelerinin yanı sıra, OEM'lerin kurumsal 2.el web siteleri, Leaseplan, Intercity ve Otokoç" gibi yüksek adetli satışların gerçekleştiği kurum ve platformlar yer alıyor.
Rakamlar içerisinde bireysel araç ilanlarına ait veriler bulunmuyor.
Online platformda ikinci el ticareti yapan kurumlar, iki sebeple satışa sundukları araçların ilanlarını geri çekiyor. Birincisi, değişen pazar koşullarına göre ilandaki araçların fiyatını revize ederek yeniden ilanı yayınlıyor.
Bu ilanların yeniden ne zaman yayınlandığı da Indicata tarafından takip ediliyor. İkinci olarak, ticaret yapan kurum, aracını sattığı için ilandan çekiyor ve yeniden satışa sunacağı bir aracının ilanını yayınlıyor. Bu ikinci grup araç ilanları, yani ilandan tamamen kaldırılan araçlar, satış olarak kabul ediliyor.
Buna göre, bu yılın ilk iki ayında toplam üretim 2021'in aynı dönemine kıyasla yüzde 12, otomobil üretimi de yüzde 20 azaldı. Bu dönemde, toplam üretim 196 bin 194 adet, otomobil üretimi ise 109 bin 322 adet düzeyinde gerçekleşti.
Aynı dönemde toplam pazar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 azalarak 91 bin 839 adet düzeyinde gerçekleşirken, otomobil pazarı ise yüzde 17 azaldı ve 66 bin 661 adet olarak gerçekleşti.
Ticari araç grubunda, yılın ilk iki ayında üretim yüzde 2, ağır ticari araç grubunda yüzde 4, hafif ticari araç grubunda yüzde 2 arttı. Aynı dönemde ticari araç pazarı yüzde 5, hafif ticari araç pazarı yüzde 5 ve ağır ticari araç pazarı yüzde 8 azaldı.
Yılın ilk iki ayında toplam otomotiv ihracatı adet bazında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11, otomobil ihracatı da yüzde 13 azaldı. Bu dönemde, toplam ihracat 146 bin 627 adet, otomobil ihracatı ise 85 bin 682 adet düzeyinde gerçekleşti.
Bu dönemde toplam otomotiv ihracatı 4,8 milyar dolar olarak gerçekleşirken, otomobil ihracatı yüzde 14 azalarak 1,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Toplam üretim 204 bini aştı
Yılın ilk iki ayını kapsayan dönemde toplam otomotiv üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12 azalarak 196 bin 194 adet, otomobil üretimi de yüzde 20 azalarak 109 bin 322 adet olarak gerçekleşti. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 204 bin 72 adedi buldu.
Aynı dönemde yük ve yolcu taşıyan ticari araçlar üretimi yüzde 2, otobüs üretimi yüzde 14, minibüs üretimi yüzde 4, midibüs üretimi yüzde 54, kamyonet üretimi yüzde 1 ve kamyon üretimi yüzde 1 arttı.
Traktör üretimi bu yılın ocak-şubat döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15 düşüşle 7 bin 908 adet olarak gerçekleşti.
Aynı dönemde kapasite kullanım oranları, hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araçlar) yüzde 61, kamyon grubunda yüzde 66, otobüs-midibüs grubunda yüzde 20 ve traktörde yüzde 63 olarak gerçekleşti. Ocak-Şubat döneminde Otomotiv Sanayiinin toplam kapasite kullanım oranı yüzde 61 oldu.
Toplam satışlar 92 bine yaklaştı
Yılın ilk iki ayında toplam satışlar, 2021 yılı aynı dönemine göre yüzde 14 azalarak 91 bin 839 adet seviyesinde gerçekleşti. Otomobil satışları da aynı dönemde yüzde 17 azalışla 66 bin 661 adet oldu.
Otomobil pazarında ithalatın payı yüzde 63 olarak gerçekleşti. Hafif ticari araç (minibüs + kamyonet) pazarında ithalatın payı yüzde 36 oldu.
Bu yılın ocak-şubat döneminde geçen yılın aynı dönemine göre toplam hafif ticari araç satışları yüzde 5, yerli hafif ticari araç yüzde 7 artarken, ithal hafif ticari araç satışları yüzde 21 azaldı.
Yılın ilk iki ayında ağır ticari araç pazarı 4 bin 56 oldu. Aynı dönemde kamyon pazarı 3 bin 708, otobüs pazarı 134 ve midibüs pazarı 214 düzeyinde gerçekleşti.
Son 10 yıllık ortalamalara göre 2022 yılı ocak-şubat döneminde, toplam pazar yüzde 12, otomobil pazarı yüzde 14, hafif ticari araç pazarı yüzde 10 ve ağır ticari araç pazarı yüzde 4 arttı.
Toplam üretimin yüzde 75'i ihraç edildi
Açıklamada yer alan bilgiye göre, 2022 yılı ocak-şubat döneminde 85 bin 682 adedi otomobil olmak üzere, toplam üretimin yüzde 75'ini oluşturan 146 bin 627 adet taşıt ihraç edildi.
Yılın ilk iki ayında gerçekleşen taşıt aracı ihracatı, 2021'nin aynı dönemine göre yüzde 11 azaldı. Bu dönemde otomobil ihracatı yüzde 13, ticari araç ihracatı yüzde 9 geriledi. Traktör ihracatı ise yüzde 35 artarak 3 bin 112 adet olarak gerçekleşti.
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı, 2022 yılı ocak-şubat döneminde yüzde 13 pay ile ihracat sıralamasında ilk sırada yer aldı.
Online pazarda satışlar yüzde 27 arttı
Türkiye ikinci el online binek ve hafif ticari araç pazarında satışlar, bu yılın şubat ayında bir önceki aya göre yüzde 27 artarken, fiyatlarda ortalamada bir değişiklik gözlemlenmedi.
AA muhabirinin Indicata'nın ikinci el online pazar raporundan derlediği verilere göre, Türkiye ikinci el online binek ve hafif ticari araç pazarında şubat ayında 114 bin 698 (ilandan tamamen kaldırılan araçlar satılmış kabul edildiğinde) satış gerçekleşti. Ocak ayına kıyasla satışlarda yüzde 27 artış gerçekleşirken, geçen yılın şubat ayına kıyasla satışlarda yüzde 7 ve son 3 yılın ortalamasına bakıldığında yüzde 16 düşüş belirlendi.
Bu yılın şubat ayında ikinci el online satışlar içinde binek araçların payı yüzde 80, hafif ticari araçların payı yüzde 20 olarak belirlendi.
Geçen ay ikinci el online binek ve hafif ticari pazarında ilana çıkan araç adedi 309 bin 383 ile Şubat 2021'e göre yüzde 2 arttı. İlana çıkan araçların yüzde 37'si satıldı.
Satışlarda aslan payı dizelin
Türkiye ikinci el online binek ve hafif ticari pazarı motor tipine göre değerlendirildiğinde, şubatta en yüksek payı 69 bin 837 satış ve yüzde 60,9 payla dizel otomobiller aldı.
Dizel otomobilleri, 41 bin 403 satış ve yüzde 36,1 payla benzinli, 1.734 satış ve yüzde 1,5 payla hibrit otomobiller takip etti.
Oto gazlı otomobillerin payı 1.488 satışla yüzde 1,3 ve elektrikli otomobillerin payı da 236 satışla yüzde 0,2 olarak belirlendi.
En yüksek pay, 0-4 yaş aralığındaki araçların
Şubat ayında 37 bin 469 adetle en çok C segment araç satıldı. C segmentinden sonra en çok satış 20 bin 420 adetle B segmentinde gerçekleşti.
İkinci el online binek ve hafif ticari araç pazarında satışlarda en yüksek paya yüzde 36,6 ile 0-4 yaş aralığındaki araçlar sahip oldu. Ardından yüzde 31,8 payla 11 ve 17 yaş üstü araçlar ve yüzde 31,6 ile de 5-10 yaş aralığındaki araçlar sıralandı.
Satışlarda km tercihleri
Şubat raporunda kilometre (km) kırılımlarına göre satış bilgilerine de yer verildi.
Buna göre, satışlardan en yüksek payı yüzde 67 ile 90 bin km'deki araçlar aldı. Ardından yüzde 15 payla 0-30 bin km bandındaki araçlar ve yüzde 9 payla da 30-60 bin km ile 60-90 bin km bandında yer alan otomobiller sıralandı.
İstanbul satışlarda ilk sırada
Şubat ayında iller bazında bakıldığında en fazla ikinci el otomotiv satışı yüzde 27 pay ve 30 bin 765 satışla İstanbul'da gerçekleşti.
Bunları yüzde 8 pay, 9 bin 133 satışla Ankara ve 6 bin 397 satış, yüzde 6 payla İzmir izledi.
Fiyatlar değişmedi
İkinci el pazarında en çok satışı gerçekleşen ilk 32 markanın 258 modeline ait 2.543 varyantın 2010-2021 model yıllarındaki 137 bin 260 ilanının fiyat değişimleri incelenerek yapılan analize göre, şubatta ikinci el online binek ve hafif ticari araç pazarında bir önceki aya göre ortalamada bir değişiklik gözlenmedi.
Segment bazlı bakıldığında en büyük farklılıklar A segmentinde yüzde 1,3, F segmentinde yüzde 1,5 fiyat artışı ve B-SUV segmentinde yüzde 1,1 fiyat düşüşü olarak görüldü.
Günlük 450 binden fazla ikinci el araç datası analiz ediliyor
Makine öğrenmesi, yapay zeka ve büyük verinin birleşmesinden oluşan iş zekası seti Indicata, Türkiye'deki ikinci el online araç pazarını tarayarak günlük 450 binden fazla ikinci el araç datasını analiz ediyor.
Rapordaki satış verileri, ikinci el ticareti yapan 40 binden fazla kurum ve kuruluşun online pazarda verdikleri ilan verilerine dayanıyor. Bunlar arasında "Sahibinden, Arabam, Letgo, VavaCars gibi listeleme sitelerinin yanı sıra, OEM'lerin kurumsal 2.el web siteleri, Leaseplan, Intercity ve Otokoç" gibi yüksek adetli satışların gerçekleştiği kurum ve platformlar yer alıyor.
Rakamlar içerisinde bireysel araç ilanlarına ait veriler bulunmuyor.
Online platformda ikinci el ticareti yapan kurumlar, iki sebeple satışa sundukları araçların ilanlarını geri çekiyor. Birincisi, değişen pazar koşullarına göre ilandaki araçların fiyatını revize ederek yeniden ilanı yayınlıyor.
Bu ilanların yeniden ne zaman yayınlandığı da Indicata tarafından takip ediliyor. İkinci olarak, ticaret yapan kurum, aracını sattığı için ilandan çekiyor ve yeniden satışa sunacağı bir aracının ilanını yayınlıyor. Bu ikinci grup araç ilanları, yani ilandan tamamen kaldırılan araçlar, satış olarak kabul ediliyor.
