OSMAN BAŞ / İSTANBUL


Turkcell, geleceğe yönelik yenilikçi teknolojiler geliştirmeye devam ediyor. Bu kapsamda yerli ve milli yapay zeka uygulamalarını da geliştirip destekleyen şirket, bağlantılı ve otonom araçlar için çok önemli olan uzaktan sürüş desteği alanında 5G altyapısı kullanarak Türkiye'de önemli bir ilki gerçekleştirdi.
Kocaeli-Gebze'deki Bilişim Vadisi'nde kurulan 5G deneme sahası parkurunda bulunan akıllı otonom sürüş aracının uzaktan kontrolü, Turkcell'in İstanbul'da bulunan Yapay Zeka Laboratuvarı'ndan başarılı bir şekilde gerçekleştirildi. Bilişim Vadisi'ndeki araçla gerçekleştirilen uzaktan sürüş deneyimi için Turkcell 5G altyapısıyla birlikte araçta Eatron firmasının çözüm ortaklığında geliştirilen yerli yazılımlar kullanıldı.
Turkcell Yapay Zeka ekibinin 2018 yılından bu yana aktif olarak çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Bilgi ve İletişim Teknolojilerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Serkan Öztürk, "Turkcell Yapay Zeka ekibimizde yer alan 50'ye yakın uzman mühendisimizle özellikle 'görüntü işleme ve bilgisayarla görü', 'doğal dil işleme ve ses analitiği' ile 'veri analitiği ve kıymetlendirme' alanlarında çalışmalar yürütüyoruz. 2020 yılında başlattığımız Uzaktan Sürüş Desteği Ar-Ge Projesi kapsamında, Turkcell yapay zeka uygulamaları tarafından tespit edilen acil durumda araç ile yönetim merkezi arasında 5G altyapısı üzerinden iletişim kurularak, aracın uzaktan yönetilmesi sağlanıyor. Acil Durum Tespit sisteminin farklı alanlarda kullanımına yönelik projelerini sürdüren Turkcell, bu kapsamda yerli yazılım ve ürünler geliştiren firmalarla yaptığı iş birliği sayesinde Türkiye'deki teknoloji ekosisteminin gelişmesine de büyük katkılar sağlıyor."

Sistem ne işe yarıyor?

Yapay zeka destekli bu projede, araç içine yerleştirilen sürücü odaklı kameradan alınan görüntülerin 5G deneme şebekesi aracılığıyla gerçek zamanlı işlendiğini belirten Serkan Öztürk, "Bu sayede sürücünün baş, göz ve yüz hareketleri sistem tarafından algılanarak, sürüş güvenliğini tehlikeye atacak durumlar anında tespit edilebiliyor. Sürücünün araç kullanırken direksiyon başında bayılması, kriz geçirmesi veya uykuya dalması gibi herhangi bir acil durum, yapay zeka uygulaması tarafından otomatik olarak tespit edilerek Uzaktan Sürüş Merkezi'ne ikaz gönderiliyor. Destek merkezindeki operatör ise hemen kontrolü devralarak, aracı en yakın noktaya güvenli bir şekilde ulaştırıyor. Bu sayede hem muhtemel bir kazayla can kaybı veya yaralanma önlenmiş oluyor hem de gerektiğinde polis ve ambulans gibi merkezlere çok kısa sürede haber verilerek hızlı acil müdahale imkanı sağlanıyor. Aynı zamanda bu projemiz kapsamında, Turkcell Yapay Zeka ekibinin geliştirdiği 'görüntü analitiği çözümleri' sayesinde sürüş güvenliğini riske atacak sürücü davranışlarının takibi ve tespiti de mümkün oluyor. Mühendislerimiz tarafından yerli imkanlarla geliştirilen bu uygulama sayesinde sürücülerin yorgunluk seviyesinin takibi ile telefon, sigara veya sürüş dışı bir durumla ilgilenmesi gibi dikkat dağınıklığına sebep olabilecek dış kaynaklı ihlaller de anlık olarak tespit edilerek, anında sürücüye uyarı bilgilendirmesi yapılabiliyor" ifadelerinde bulundu. Çalışmada 5G altyapısının desteğiyle 5 adet HD kamera, sensör ve kısa/uzun mesafe radar bilgileri gerçek zamanlı olarak Uzaktan Sürüş Merkezi'ndeki ekranlara aktarıldı. Aracın içindeki tüm veri işleme ve karar alma işlemleri bilgisayarlar üzerinden gerçekleştirildi.
Başarıyla test edilen proje; uzaktan sürüş istasyonu, kontrol edilecek araç içi yazılım ve fiziksel donanımlar ile internet bağlantısından oluşan entegre bir sistemden oluşuyor. Araç ile merkez arasında anlık veri akışını sağlayan internet bağlantısı, test aracının içine monte edilmiş 5G modem üzerinden sağlanıyor.


Hangi alanlarda kullanılacak?

Gelecekte uzaktan sürüş kullanımının uygulanabileceği öngörülen bazı alanlar şunlar:
1) Yanlış yere park edilen paylaşımlı otonom araçların uzaktan uygun park alanlarına çekilmesi.
2) Kampüs ve iş merkezi gibi kapalı alanlarda belli lokasyonlar arasında düşük hızlarda yolcu taşınması sırasında ortaya çıkacak acil durumlarda araca uzaktan komuta edilmesi.
3) Aracın kameralarından canlı olarak gelen çevresel görüntülerin, yapay zeka teknolojisiyle hızlıca analiz edilip işlenerek harita güncellenmesi ile bölgedeki diğer araçlarla paylaşılması.
4) Limanlarda otonom araçlarla taşıma yapılması ve olabilecek acil durumların uzaktan takibi.
5) Mevcut uzaktan kontrol merkezinin vinç ve kepçe kontrolüne göre güncellenerek, limanlarda ve inşaatlarda hava koşullarından bağımsız kullanılması.
6) Yeni ehliyet almış ve trafiğe çıkacak kişilere belli süreliğine uzaktan sürüş istasyonu üzerinden takip ve destek verilmesi.
7) Otonom araçlarda kötü yol koşulları gibi durumlarda ortaya çıkacak riskler nedeniyle aracın güvenli sürüş ihtiyacı halinde uzaktan sürüş istasyonunun devreye girmesi.