Sosyal medya yanlış bilgilerle dolu

TÜBİTAK tarafından desteklenen ve Kadir Has Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen "Covid-19 Bağlamında Türkiye'de Yanlış Bilgi Yayılımını Medya Kullanıcılarının Gözünden Anlamak ve Önleyici Faaliyet Önerileri Geliştirmek" araştırmasının sonuçları açıklandı. 12 ilde kent merkezlerinde yaşayan 18 yaş üzeri toplam 1087 kişiyle yapılan araştırmanın sonuçlarına göre; sosyal ağlar arasında yanlış bilgiyle en çok karşılaşılan platform Facebook, geleneksel medya türleri arasında ise tartışma programları olarak görülüyor. Sosyal medya platformları ve mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla yayılan yanlış bilgiler kamu sağlığını tehdit etmeye devam ederken, sosyal medya kullanıcılarının yarısından fazlasının Covid-19 hakkında eriştikleri bilgilerin doğruluğunu kontrol etmemesi dikkat çekiyor. Araştırmayla ilgili değerlendirmede Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Suncem Koçer Çamurdan, "Kadir Has Üniversitesi olarak gerçekleştirdiğimiz bu araştırmada, Covid-19'a ilişkin görüntü ve yazı formatındaki internet içerikleri, yanlış bilgi ve haberin sosyal medya platformları ve mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla yayılımının Türkiye'deki dinamiklerini anlamayı amaçladık" dedi.

Bilgi doğruluğu kontrol edilmiyor

80 milyonu aşan Türkiye nüfusunun yüzde 64'ü sosyal medyayı aktif şekilde kullanırken, haber ve bilgiye sosyal medya platformlarından ulaşma oranı gün geçtikçe artıyor. Araştırma sonuçlarına göre; Covid-19 salgınıyla birlikte, medya kullanıcılarının haber ve bilgi tüketimi salgın öncesine göre artış gösterirken, kullanıcıların yarısından çoğu Covid-19 hakkında eriştikleri bilgilerin doğruluğunu kontrol etmiyor. Covid-19 ile ilgili bilgi ve haberlerin doğruluğunu en çok kontrol eden grubun 18-29 yaş aralığı olduğu gözlenirken, eğitim ve gelir seviyesi açısından üniversite seviyesi ve üst gelir grubu bir bilginin doğruluğunu/yanlışlığını en fazla kontrol ettiğini söyleyen gruplar olarak kaydedildi.

Yanlış bilgide Facebook önde

Sosyal ağlar arasında katılımcıların gözünden yanlış bilgiyle en çok karşılaşılan platform Facebook, geleneksel medya türleri arasında ise tartışma programları oldu. 30 yaş altı medya kullanıcıları en sık Facebook'ta yanlış bilgi ile karşılaştığını belirtirken, 18-29 yaş grubu kullanıcıların bu platformu kullanım sıklığı diğer gruplara göre düşük olduğu belirlendi. Eğitim seviyesi yükseldikçe Facebook, WhatsApp, Instagram gibi platformlarda yanlış bilgi ile karşılaşma sıklığının yükseldiği gözlendi. Alt gelir düzeyindeki katılımcılar tüm platformlar ve mecralar için yanlış bilgiyle en sık karşılaşın grup oldu. Geleneksel mecralarda televizyon tartışma programları yanlış bilgiye en sık rastlanılan tür olarak ortaya çıkarken, bunu gündüz kuşağı programları ve haber bültenleri takip etti. Öte yandan araştırmada salgın döneminde açıklamalarına en çok güvenilen ilk üç kişi ve kurum Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Türk Tabipleri Birliği ve Bilim Kurulu üyeleri oldu.