Süper haydut mühimmat sıkıntısı çekiyor
ABD ordusunun mühimmat stoku, çok boyutlu sorunlarla gündemde. Mühimmat stoklarının hızla tüketilmesi ciddi endişelere yol açarken, bu boşluğun doldurulması ham madde sıkıntısı ve üretim kapasitesi gibi pek çok yapısal engele takılıyor.
07.03.2026 06:38:00
HABER MERKEZİ/AA
HABER MERKEZİ/AA
ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıların ilk 36 saatinde 3 binden fazla hassas güdümlü mühimmat ve füze savunma sistemi kullanması, mühimmat stoklarının yenilenmesi zorunluluğunu ortaya koyarken; büyük ölçüde Çin'in kontrolündeki nadir toprak elementlerine bağımlılık gibi yapısal sorunları da gün yüzüne çıkardı. Foreign Policy dergisi, açık kaynak verileri ve uzman analizlerine dayanarak, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının ilk 36 saatte kullandığı mühimmat miktarını inceledi. Buna göre, İran, bölgenin geneline 1000'den fazla füze fırlattı. ABD ve İsrail ise İran füzelerini durdurmak için çok sayıda girişimde bulundu. Uzmanlar, İran'ın, ABD ve İsrail'in savunma kaynaklarını eritmek için bir 'yıpratma savaşı' yürüttüğünü belirtiyor. Saldırılar sırasında İran hava savunmasının 'pasif' kalması ise ABD ve İsrail'in teknolojik üstünlüğünün bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Mühimmat stoklarının yenilenebilmesi için bütçenin yanı sıra mühimmat için gereken ham maddenin çıkarılmasından işlenmesine kadar çok aşamalı bir süreç gerekiyor.
Geleceği Çin'deki ham maddeye bağlı!
En temel mühimmatların bile çok karmaşık bir tedarik zincirine sahip olması göze çarpıyor. Tedarik zinciri, Çin'in kontrolündeki minerallere bağımlı şekilde işliyor. Modern mühimmatlarda kullanılan güdüm kitleri, yalnızca nadir toprak elementleriyle üretilebilen yüksek performanslı bileşenlere ihtiyaç duyuyor ve bu pazar, büyük ölçüde Çin'in kontrolünde bulunuyor. Ayrıca 2023'te yapılan savaş simülasyonları, ABD'nin muhtemel bir Çin işgaline karşı Tayvan'ı savunmaya kalkması durumunda, mühimmatlarının bir hafta içinde tamamen tükeneceğini gösteriyor.
İran bölgedeki üslere darbe vurdu
Büyük miktarlarda mühimmat kullanılmasının yanı sıra askeri sistemlerin kaybı sorunu daha karmaşık hale getiriyor. Katar'daki El Udeyd Hava Üssü'nde bulunan ve değeri yaklaşık 1.1 milyar dolar olan AN/FPS-132 erken uyarı radar sistemi ve Bahreyn'deki AN/TPS-59 radar sistemi, İran'ın füze saldırılarında imha edildi. Bu sistemlerin yerine yenilerinin konmasının çok uzun zaman alacağı belirtiliyor. AN/FPS-132 radarı için yeni bir inşa sürecinin 5 ila 8 yıl süreceği öngörülüyor. Öte yandan, AN/TPS-59 sisteminin ikame edilmesi için en az 12 ila 24 aylık bir süre ve tahminen 50 ila 75 milyon dolarlık bir bütçe gerektiği tahmin ediliyor. Her iki sistem için 77.3 kilogram galyumun temin edilmesi gerekiyor. Bu mineralin küresel arzının yaklaşık yüzde 98'i Çin'in kontrolünde. Ayrıca üretim için, 30 bin 610 kilogram bakıra da ihtiyaç duyulacağı tahmin ediliyor.
