RECEP BAHAR / DETAY HABER

Deloitte'un, bu yıl 28'incisini yayımladığı Futbol Finansı Yıllık Değerlendirme Raporu'na göre Avrupa Futbol Pazarı gelirlerini 2017/2018 sezonunda yüzde 11 artırarak 28.4 milyar Euro kazanç sağladı. Avrupa'nın '5 Büyük' Ligi, geçen sezona oranla gelirini yüzde 6 artırarak 2017/18 sezonunda 15.6 milyar Euro gelirin sahibi oldu.
Almanya Futbol Ligi Bundesliga, 2018/19 sezonunda 43 binin üzerinde bir sayıyla en çok taraftar ortalamasına sahip lig olma unvanını sürdürdü. İngiltere Premier Lig kulüplerinin gelirleri, 2017/18 sezonunda Şampiyonlar Ligi'nde ilk kez 5 takımla mücadele etmeleri sayesinde UEFA payını da artırdı ve toplam 5.4 milyar Euro'ya yükseldi.
Premier Lig'in geliri ise, İspanya futbol ligi La Liga'yı geçerek ikinciliği alan Almanya futbol ligi Bundesliga'dan yüzde 72 daha fazla oldu.

Kârlar düşüyor

Bu gelir artışına rağmen Avrupa'nın '5 Büyük' Liginin toplam faaliyet kârı 2017/18 sezonunda düşüş gösterdi. Özellikle İngiltere ve İspanya'da 2016/17 sezonunun yayın hakları için ödenen miktar oldukça yüksek olmasına rağmen, maaşlar ve ödemelerdeki artış, bir denge unsuru oluşturdu.
Bundesliga ve Serie A'da ise sırasıyla yüzde 9 ve yüzde 8'lik faaliyet kâr artışı gerçekleşti. Premier Lig, 2017/18'de en yakın rakiplerine kıyasla önemli gelir farkını sürdürmeye devam ederek 2016/17 sezonundaki 5.3 milyar Euro'yu 5.4 milyar Euro'ya yükseltti. 

Bundesliga, La Liga'yı geçti

Gelir açısından İngiltere Futbol Ligi, en yakın rakibi olan Almanya Bundesliga'dan yüzde 73 daha büyük bir hacme sahip oldu. Ancak harcama/gelir oranı, ücret harcamalarındaki yüzde 15'lik artışın ardından yüzde 59'a geriledi.
Almanya Futbol Ligi Bundesliga'nın yeni yayın anlaşmasının hayata geçmesi, yayın gelirlerinde meydana gelecek 290 milyon Euro'luk artış, La Liga'yı geride bırakmalarını ve en çok gelir getiren ikinci lig olmalarını sağladı.

İspanyol La Liga kulüplerinin gelirleri, yüzde 7'lik bir artışla ilk kez 3 milyar Euro sınırını aşmayı başardı. Bu artıştaki en büyük pay, 2017/18 sezonunda üçünü kez üst üste Şampiyonlar Ligi şampiyonluğuna ulaşan Real Madrid'in olurken, özellikle Barcelona'nın Japon online alışveriş şirketi Rakuten ile imzaladığı 4 yıllık forma sponsorluğu da bu artışa büyük katkı sağladı. İspanyol futbolunun lokomotifi olan bu iki takım, 2019 Deloitte Futbol Para Ligi'nde de ilk iki sırada kendilerine yer buldu.

Seie A geri viteste

İtalya Serie A ise İngiltere, İspanya ve Almanya gibi gelir artışında beklentileri karşılayamadı. Yüzde 8'lik bir artış yaşanan lig gelirleri (2.2 milyar Euro) rakipleri ile baş edebilecek seviyede olmadı. Ligin ücret maliyeti artışları diğer 'Beş Büyük' ligden daha düşüktü ve bu durum, 2005/06 sezonundan bu yana en düşük ücret/gelir oranına(yüzde 66) ulaşılmasına neden oldu.
Buna rağmen, Juventus'un başta Cristiano Ronaldo olmak üzere 2018 yaz transfer döneminde yaptığı harcamalar nedeniyle 2018/19 dönemi harcamalarında artış görüldü.
Fransa 1. Ligi Ligue 1, Avrupa'nın "Beş Büyük' liginin en düşük gelirini (1.7 milyar Euro) elde etmeye devam etti ve hem yayın hem de sponsorluk gelirindeki düşüşler maç günü ve diğer ticari gelirdeki artışlarla dengelenmeye devam etti. 

Rusya, Türkiye'yi geçti

'Beş Büyük' ligin ardından Rusya Premier Ligi 813 milyon Euro ile 731 milyon Euro gelir elde eden Türkiye Süper Ligi'nin önüne geçti ve Avrupa'nın en yüksek gelir elde eden 6. ligi konumuna yükseldi.
Türkiye böylece bu sezonda 7. sırada yerini aldı. Rusya'nın elde ettiği bu artışta, yeni yayın hakları sözleşmesi ve 2018 FIFA Dünya Kupası için yapılan stat iyileştirmeleri sayesinde artan maç günü gelirleri ön plana çıktı. Deloitte Türkiye Danışmanlık Bölümü Ortaklarından, Futbol Endüstrisi Uzmanı Cem Sezgin, "Türkiye Süper Lig için yapılacak yeni yayın anlaşmasının etkisinin, 2020 senesindeki Yıllık Futbol Finansman İncelemesi sayısında, Avrupa'daki en yüksek gelir getiren altıncı lig olarak konumunu geri kazanacağını öngörüyoruz" dedi.