Tarlada 5 TL markette 20 TL
Eylül ayı üretici market fiyatlarındaki değişimi açıklayan TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, üreticiden alındıktan sonra limonun fiyatının 4.4 kat, kuru soğanın 3.3 kat, elmanın 3.2 kat fazlaya tüketiciye satıldığını söyledi. Verilere göre marketlerde kilosu 20 TL’ye satılan limon üreticiden 5 TL
01.10.2023 16:21:00
YENAL ARMAN
YENAL ARMAN
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, eylül ayı üretici ile market arasındaki fiyat değişimlerini, bu değişimlerin nedenlerini, aylık ve yıllık girdi fiyatlarındaki değişimleri yaptığı görüntülü basın açıklamasıyla değerlendirdi. Eylül ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 338.3 ile limonda görüldüğünü açıklayan Bayraktar, açıklamasını şöyle sürdürdü: "Limondaki fiyat farkını yüzde 232 ile kuru soğan, yüzde 216.1 ile elma, yüzde 197.3 ile kırmızı mercimek, yüzde 192 ile maydanoz ve yüzde 188,3 ile havuç takip etti. Limon 4.4 kat, kuru soğan 3.3 kat, elma 3.2 kat, kırmızı mercimek 3 kat, maydanoz ve havuç 2.9 kat fazlaya satıldı. Üreticide 4 lira 46 kuruş olan limon 19 lira 55 kuruşa, 4 lira 81 kuruş olan kuru soğan 15 lira 97 kuruşa, 8 lira 70 kuruş olan elma 27 lira 50 kuruşa, 17 lira 50 kuruş olan kırmızı mercimek 52 lira 02 kuruşa, 4 lira 21 kuruş olan maydanoz 12 lira 31 kuruşa, 9 lira olan havuç 25 lira 95 kuruşa markette satıldı."
Bayraktar, Eylül'de markette 37 ürünün 29'unda fiyatın arttığını, 7'sinde ise fiyatın düştüğünü, bir üründe ise fiyat değişimi yaşanmadığını aktararak, markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 45.9 ile fındık olduğunun altını çizdi. TZOB Başkanı Bayraktar, "Eylül ayında markette 37 ürünün 29'unda fiyat artışı, 7'sinde fiyat azalışı görülürken,1 üründe fiyat değişimi yaşanmadı. Eylül ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 45.9 ile fındık oldu. Fındıktaki fiyat artışını yüzde 26.8 ile kuru kayısı, yüzde 25.6 ile şeftali, yüzde 25 ile kırmızı mercimek, yüzde 22.3 ile yumurta takip etti. Markette fiyatı en çok azalan ürün ise yüzde 16.6 ile yeşil mercimek oldu. Yeşil mercimekteki fiyat düşüşünü yüzde 11.5 ile patlıcan, yüzde 4 ile domates, yüzde 3.9 ile kuru üzüm izledi" dedi. Eylül ayında üreticide ise 29 ürününün 21'inde fiyat artışı olurken, 7'sinde fiyat düşüşü görüldü. 1 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üretici fiyatlarında kuru kayısıda fiyat değişimi olmadı.
Artan girdi maliyetlerinin üreticiyi zorda bıraktığına dikkatleri çeken TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, şunları söyledi: "Mazot fiyatı son bir ayda yüzde 5.9, son bir yıla göre ise yüzde 75.5 oranında arttı. Mazot tüketiminin arttığı bir döneme giriyoruz. Üretici bir yandan hasat ettiği ürününü taşımada mazot kullanırken, diğer yandan kışlık ekilecek ürünler için önemli ölçüde mazot tüketecek. Türkiye kişi başına ortalama gelirinin sadece üçte birini kazanan üretici için mazot fiyatlarının ucuz sağlanması veya mazota verilen desteğin önemli ölçüde artırılması gerekiyor. Her yapılan zamdan sonra mazot fiyatına bağlanan destekler eriyor. Bu nedenle mazota ek destek verilmesi gerekiyor. Devletimiz bu desteği rahatlıkla sağlayabilir. Zaten ÖTV ve KDV ile üreticiden alınan vergi toplam tarımsal desteklerin finansmanının üçte ikisini karşılıyor." Bayraktar, gübre fiyatlarının yüksekliğinin de devam ettiğini ve üreticinin bu fiyatları karşılamakta zorluk çektiğini söyledi.
37 üründen 29'u zamlandı
Bayraktar, Eylül'de markette 37 ürünün 29'unda fiyatın arttığını, 7'sinde ise fiyatın düştüğünü, bir üründe ise fiyat değişimi yaşanmadığını aktararak, markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 45.9 ile fındık olduğunun altını çizdi. TZOB Başkanı Bayraktar, "Eylül ayında markette 37 ürünün 29'unda fiyat artışı, 7'sinde fiyat azalışı görülürken,1 üründe fiyat değişimi yaşanmadı. Eylül ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 45.9 ile fındık oldu. Fındıktaki fiyat artışını yüzde 26.8 ile kuru kayısı, yüzde 25.6 ile şeftali, yüzde 25 ile kırmızı mercimek, yüzde 22.3 ile yumurta takip etti. Markette fiyatı en çok azalan ürün ise yüzde 16.6 ile yeşil mercimek oldu. Yeşil mercimekteki fiyat düşüşünü yüzde 11.5 ile patlıcan, yüzde 4 ile domates, yüzde 3.9 ile kuru üzüm izledi" dedi. Eylül ayında üreticide ise 29 ürününün 21'inde fiyat artışı olurken, 7'sinde fiyat düşüşü görüldü. 1 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üretici fiyatlarında kuru kayısıda fiyat değişimi olmadı.
Üreticinin maliyetleri arttı
Artan girdi maliyetlerinin üreticiyi zorda bıraktığına dikkatleri çeken TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, şunları söyledi: "Mazot fiyatı son bir ayda yüzde 5.9, son bir yıla göre ise yüzde 75.5 oranında arttı. Mazot tüketiminin arttığı bir döneme giriyoruz. Üretici bir yandan hasat ettiği ürününü taşımada mazot kullanırken, diğer yandan kışlık ekilecek ürünler için önemli ölçüde mazot tüketecek. Türkiye kişi başına ortalama gelirinin sadece üçte birini kazanan üretici için mazot fiyatlarının ucuz sağlanması veya mazota verilen desteğin önemli ölçüde artırılması gerekiyor. Her yapılan zamdan sonra mazot fiyatına bağlanan destekler eriyor. Bu nedenle mazota ek destek verilmesi gerekiyor. Devletimiz bu desteği rahatlıkla sağlayabilir. Zaten ÖTV ve KDV ile üreticiden alınan vergi toplam tarımsal desteklerin finansmanının üçte ikisini karşılıyor." Bayraktar, gübre fiyatlarının yüksekliğinin de devam ettiğini ve üreticinin bu fiyatları karşılamakta zorluk çektiğini söyledi.
