Tarladan rafa fiyat katlanıyor

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kasım ayı üretici ile market arasındaki fiyat değişimlerini, bu değişimlerin nedenlerini, aylık ve yıllık girdi fiyatlarındaki değişimleri yaptığı basın açıklamasıyla değerlendirdi.

Kasım ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 548.1 ile limonda görüldüğünü açıklayan Bayraktar, açıklamasını şöyle sürdürdü: "Limondaki fiyat farkını yüzde 423.6 ile portakal, yüzde 359.1 ile mandalina, yüzde 305.4 ile kuru soğan, yüzde 265.3 ile marul ve yüzde 215.4 ile yeşil soğan takip etti. Limon 6.5 kat, portakal 5.2 kat, mandalina 4.6 kat, kuru soğan 4.1 kat, marul 3.7 kat ve yeşil soğan 3.2 kat fazlaya satıldı. Üreticide 2 lira 10 kuruş olan limon 13 lira 61 kuruşa, 4 lira 50 kuruş olan portakal 23 lira 50 kuruşa, 4 lira 50 kuruş olan mandalina 20 lira 66 kuruşa, 3 lira 50 kuruş olan kuru soğan 14 lira 19 kuruşa, 5 lira 86 kuruş olan marul 21 lira 41 kuruşa, 7 lira 71 kuruş olan yeşil soğan 24 lira 33 kuruşa markette satıldı."

Markette en fazla fiyat artışı salatalıkta

Kasım ayında markette 37 ürünün 29'unda fiyat artışı, 6'sında fiyat azalışı görülürken, 2 üründe fiyat değişimi yaşanmadığını ifade eden TZOB Başkanı Bayraktar, "Kasım ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 69.2 ile salatalık oldu. Salatalıktaki fiyat artışını yüzde 62 ile kabak, yüzde 39.5 ile zeytinyağı, yüzde 38.5 ile antepfıstığı, yüzde 31.5 ile yeşil soğan takip etti. Markette fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 17.2 ile limon oldu. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 11.8 ile marul, yüzde 11.5 ile domates ve kırmızı mercimek, yüzde 2.5 ile elma izledi" dedi.

Üretici fiyatları hakkında da bilgi veren Bayraktar, şunları söyledi: "Kasım ayında üreticide 29 ürünün 13'ünde fiyat artışı olurken, 7'sinde fiyat düşüşü görüldü. 9 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Geçen ay üreticide 7 lira 71 kuruş olan marulun fiyatı yüzde 24.1 azalışla 5 lira 86 kuruşa düştü. Maruldaki fiyat düşüşünü yüzde 21.1 ile domates, yüzde 14.2 ile kuru fasulye, yüzde 11.2 ile kuru soğan ve yüzde 2.2 ile ıspanak izledi. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 113.8 ile salatalıkta görüldü. Salatalıkta fiyat artışını yüzde 76.1 ile patlıcan, yüzde 54.8 ile kabak, yüzde 31.6 ile elma ve yüzde 25.1 ile zeytinyağı takip etti."

Üreticinin maliyetleri mutlaka düşürülmeli

Üreticilerin yüksek maliyetlerle üretim yapmak zorunda kaldığına dikkatleri çeken Bayraktar, Kasım ayında girdi fiyatlarında en fazla artışın zirai ilaçta olduğunu söyleyen TZOB Başkanı Bayraktar, şunları ifade etti: "Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre Kasım ayında, Ekim ayına göre; ÜRE gübresi yüzde 4.8, amonyum nitrat gübresi yüzde 3.7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 1.8, amonyum sülfat gübresi yüzde 1.3, DAP gübresi yüzde 1.2 oranında azaldı. Geçen yılın Kasım ayına göre, sadece ÜRE gübresinin fiyatı yüzde 2 azalırken, DAP gübresi yüzde 17.8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 11.5, amonyum sülfat gübresi yüzde 8.1, amonyum nitrat gübresi yüzde 4,6 oranında arttı. Mazot fiyatı son bir ayda yüzde 5 azalırken, son bir yıla göre ise yüzde 58 oranında arttı.

Tarımsal üretim faaliyetinin olmazsa olmazı mazot fiyatlarında istikrar sağlanması için vergiler düşürülmelidir. Besi yemi Kasım ayında Ekim ayına göre yüzde 2.76, süt yemi yüzde 2.81 artarken, son bir yılda besi yemi yüzde 27.98 ve süt yemi yüzde 28.48 oranında arttı. Kasım ayında girdi fiyatlarında en fazla artış zirai ilaçta oldu. Zirai ilaç fiyatı son bir ayda yüzde 46.5 artarken, bir yıllık artış yüzde 64.5'e ulaştı. Gübre, yem, elektrik, zirai ilaç gibi girdiler de üreticilerimize makul fiyatlardan sağlanmalıdır. Tarımsal üretimde sürdürülebilirlik sağlanarak, üreticilerimizi ve tüketicilerimizi memnun edecek fiyatlara erişilmelidir."