logo
16 KASIM 2026

Tartışmalı 'İklim Kanunu Teklifi' komisyonda kabul edildi

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Türkiye'nin ilk "İklim Kanunu Teklifi", TBMM Çevre Komisyonunda kabul edildi

26.02.2025 21:20:00 / Güncelleme: 26.02.2025 21:30:28
AA
 
Tartışmalı 'İklim Kanunu Teklifi' komisyonda kabul edildi
Tartışmalı 'İklim Kanunu Teklifi' komisyonda kabul edildi
Yeşil büyüme vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadeleyi amaçlayan teklif, iklim değişikliği ile mücadelede esas olan sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyum faaliyetlerini, planlama ve uygulama araçlarını, gelirleri, izin ve denetim ile bunlara ilişkin yasal ve kurumsal çerçevenin usul ve esaslarını kapsıyor.

Teklifte, "Adil geçiş", "Birincil piyasa", "Denkleştirme", "Emisyon Ticaret Sistemi (ETS)", "Gömülü sera gazı emisyonları" ile "Gönüllü karbon piyasaları", "İklim adaleti" gibi tanımlar yer alıyor.

İklim değişikliğiyle mücadelede genel ilkelerin belirlendiği teklife göre, iklim değişikliği ile mücadelede Türkiye'nin "ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ve göreceli kabiliyetler" ilkesi dikkate alınarak, eşitlik, iklim adaleti, ihtiyatlılık, katılım, entegrasyon, sürdürülebilirlik, şeffaflık, adil geçiş ve ilerleme yaklaşımları esas alınacak.

Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler, kamu yararı gözetilerek alınacak tedbirlere ve düzenlemelere süresinde uymakla ve bunları uygulamakla yükümlü olacak.

Ulusal Katkı Beyanında, net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda ülkenin kalkınma öncelikleri ve özel koşulları göz önünde bulundurulacak ve bu çerçevede önlemler alınacak.

Sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim değişikliğine uyum faaliyetlerine ilişkin ilerlemeler yıllık bazda İklim Değişikliği Başkanlığınca izlenecek.

Gerekli görülen tedbirlerin alınması amacıyla görev alanı dahilinde, kurumlar arası koordinasyonu sağlamak, faaliyetleri ve standartları belirlemek, gelişmeleri izlemek, karbon fiyatlandırmasına ilişkin piyasaya dayalı mekanizmaları düzenlemekle İklim Değişikliği Başkanlığı yetkili olacak.

Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler, kendi yetki ve sorumlulukları çerçevesinde plan ve projeler yapacak, yaptıracak, uygulayacak, destekleyecek ve işbirliği yapacak.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, İklim Değişikliği Başkanlığı, düzenlemenin uygulanmasına yönelik gerekli gördüğü bilgi, belge ve veriyi, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden doğrudan istemeye yetkili olacak. Kendilerinden bilgi ve belge talebinde bulunulanlar, bunları istenilen sürede bedelsiz olarak Başkanlıkla paylaşacak.

Başkanlık, kendi iş ve işlemleri için ihtiyaç duyduğu verileri de öncelikli olarak Ulusal Coğrafi Bilgi Platformundan temin edecek. Temin ettiği veriler ile kendi ürettiği verileri de kamu kurum ve kuruluşları ile paylaşılmak üzere Ulusal Coğrafi Bilgi Platformuna aktaracak.

İklim Değişikliği Başkanlığı, Ulusal Coğrafi Bilgi Platformunda bulunmayan verileri ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile protokol yaparak temin edebilecek. Milli savunma ve milli güvenliğe ilişkin bilgi ve belgelerin paylaşılmasına dair usul ve esaslar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve ilgili bakanlık tarafından müşterek belirlenecek.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, sınırlarını açıkça belirlemek ve yazılı olmak kaydıyla gerektiğinde yetkilerini Başkanlığa devredebilecek.

İklim değişikliğiyle mücadele faaliyetleri

Teklifle, iklim değişikliğiyle mücadele faaliyetleri belirleniyor. Buna göre, sera gazı emisyonları, Ulusal Katkı Beyanı, net sıfır emisyon hedefi ve İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanan veya güncellenen strateji ve eylem planları doğrultusunda azaltılacak.

Ulusal Katkı Beyanında sektörel bazda belirtilen sera gazı emisyonlarının azaltım faaliyetleri, ilgili kurum ve kuruluşlara mevzuatla verilen görev ve sorumluluklar dahilinde gerçekleştirilecek.

Ulusal Katkı Beyanında yer alan sektörel politikaların uygulanması ve hedeflere ulaşılması amacıyla ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşların mevcut görev ve sorumlulukları gözden geçirilecek. Bu kapsamda Bakanlığın ve ilgili kurumların görüşü alınarak Ulusal Katkı Beyanı ve net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca düzenleme yapılabilecek.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları, orta ve uzun dönemli hedeflerini içeren planlama araçlarını sera gazı emisyonlarının azaltım faaliyetleri çerçevesinde uyarlamak, hazırlamak, uygulamak, izlemek ve güncellemekle yükümlü olacak.

Kurum ve kuruluşlar, net sıfır emisyon hedefi ve döngüsel ekonomi yaklaşımı ile uyumlu olacak şekilde Ulusal Katkı Beyanında yer alan sektörlerde uygulanmak üzere, enerji, su ve hammadde verimliliği, kirliliğin kaynağında önlenmesi, yenilenebilir enerji kullanımının artırılması, ürünlerin, işletmelerin, kurum ve kuruluşların karbon ayak izinin azaltılması, alternatif temiz veya düşük karbonlu yakıtların ve ham maddelerin kullanımı, elektrifikasyonun yaygınlaştırılması, temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanımının artırılması gibi azaltım önlemlerinin alınması, bu önlemlerin adil geçiş gereklilikleri gözetilerek uygulanması ile sıfır atık sisteminin kurulması, uygulanması ve izlenmesiyle yükümlü olacak.

Net sıfır emisyon hedefinin sağlanmasına yönelik emisyonların dengelenmesi için orman, tarım, mera ve sulak alanlarda karbon yutağı kayıplarını engellemek üzere ilgili kurum ve kuruluşlarca tedbirler alınacak, yutak alanların ve korunan alanların korunarak artırılması sağlanacak.

İklim değişikliğine uyum faaliyetleri

Ulusal Katkı Beyanı, net sıfır emisyon hedefi ve İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanan veya güncellenen strateji ve eylem planları doğrultusunda, ilgili kurum ve kuruluşlarca iklim değişikliği ile ilişkili mevcut veya olası kayıp ve zararları önlemeye, riskleri en aza indirmeye veya fırsatlardan yararlanmaya yönelik uyum faaliyetleri gerçekleştirilecek.

Ayrıca Ulusal Katkı Beyanında yer alan iklim değişikliğine uyum faaliyetleri, kurum ve kuruluşlara mevzuatla verilen görev ve sorumlulukları dahilinde gerçekleştirilecek.

Ulusal Katkı Beyanında yer alan sektörel politikaların uygulanması ve hedeflere ulaşılması amacıyla ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşların mevcut görev ve sorumlulukları gözden geçirilecek. Bu kapsamda Bakanlığın ve ilgili kurumların görüşü alınarak Ulusal Katkı Beyanı ve net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarca düzenleme yapılabilecek.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları, ulusal ve yerel ölçekte iklim değişikliğine uyumla ilgili planlama araçları ile etkilenebilirlik ve risk analizlerini hazırlamak, hazırlatmak, hazırlanan bu araçları ve analizleri yatırım ve planlama faaliyetlerinde göz önünde bulundurmak ve bunları uygulamakla yükümlü olacak.

İklim değişikliğinin etkilerine karşı su kaynaklarının etkin yönetimini sağlamak üzere planlama araçları, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanacak ve uygulanacak.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından iklim değişikliğinin ekosistemlere ve biyolojik çeşitliliğe etkilerinin azaltılması ve sürdürülebilir ekosistem yönetimi için tedbirler alınacak, denizel ve karasal korunan alanların muhafazası sağlanarak korunan alanların niteliği ve oranı yükseltilecek, iklim değişikliğinden etkilenen veya etkilenmesi muhtemel alanlarda arazi tahribatının dengelenmesi sağlanacak.

Çölleşme ve erozyonla mücadele ile ağaçlandırma ve toprak muhafaza kapsamında orman dışı alanlarda oluşturulan yutak alanların net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda sürdürülebilir yönetimi sağlanacak.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından tarım sektörünün sürdürülebilirliğini temin için iklim değişikliğine dirençli ürün deseni ile gıda güvenliğinin sağlanması hedefleri doğrultusunda, doğal kaynakların, ekosistemlerin ve biyolojik çeşitliliğin koruma kullanma dengesinin gözetilmesi ile ihtiyaç duyulan tekniklerin ve teknolojilerin yaygınlaştırılmasıyla, tarım sektöründe ekosistem temelli uyum yaklaşımını, doğa temelli çözümleri ve su bütçesini dikkate alan planlama araçları geliştirilecek ve buna uygun iklim değişikliğine dirençli uygulamalar yaygınlaştırılacak.

İklim değişikliğine bağlı afetlerin neden olduğu kayıp ve zararların azaltılması amacıyla risk değerlendirme, izleme, bilgilendirme ve erken uyarı sistemleri bütünleşik afet yönetimi esas alınarak geliştirilecek.

Planlama ve uygulama

Kurum ve kuruluşlarca hazırlanan plan, program, strateji, eylem planı ve sair politika belgelerinde, yeşil büyüme vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi kapsamında iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanan strateji ve eylem planları ile belirlenen esaslar dikkate alınacak.

İklim değişikliği strateji ve eylem planları, sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim değişikliğine uyum faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla İklim Değişikliği Başkanlığı koordinasyonunda, ilgili kurum ve kuruluşların işbirliği ile dönemsel olarak ulusal ölçekte hazırlanacak, uygulanacak, uygulaması izlenecek, değerlendirilecek ve gerektiğinde ulusal veya bölgesel ölçekte güncellenecek.

İlin şartlarına uygun olarak strateji, eylem ve uygulama alanlarını belirlemek ve bunların uygulanmasını sağlamak üzere her ilde vali başkanlığında, ilgili kurum ve kuruluşların varsa il veya bölge teşkilat temsilcileri ile yerel yönetimlerin temsilcilerinden oluşan İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu kurulacak. Kurulun sekretaryasını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı taşra teşkilatı yürütecek, Kurulun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenecek.

Yerel iklim değişikliği eylem planları, sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim değişikliğine uyum amacıyla adil geçiş gereklilikleri gözetilerek her ilin bütüncül bir planı olacak şekilde vali koordinasyonunda, büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi, diğer illerde il belediyesi ve il özel idaresi tarafından birlikte, ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla hazırlanacak veya hazırlatılacak ve karara bağlanmak üzere İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kuruluna sunulacak.

Yerel iklim değişikliği eylem planlarının hazırlanması veya izlenmesi süreçlerinde, ilgili kurum ve kuruluşlar kendilerinden talep edilen belge, bilgi ve veriyi ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde paylaşacak.

Sektörel etkilenebilirlik ve risk analizleri, strateji ve eylem planlarına esas teşkil etmek üzere iklim modelleri kullanılarak dönemsel olarak Başkanlık tarafından hazırlanacak ve güncellenecek.

Finansal araçlara ilişkin esaslar

Kurum ve kuruluşlarca iklim değişikliği ile mücadele amacıyla yapılacak faaliyetler ve yatırımlar için iklim finansmanı ve iklim değişikliğiyle mücadele teşviki kaynaklarının geliştirilmesi, kullanılması, sigorta araçlarının geliştirilmesi, yeşil ve sürdürülebilir sermaye piyasası araçlarının, banka finansmanının ve diğer finansman araçlarının teşvik edilmesi esas olacak.

Döngüsel ekonomi hedefleri ve sıfır atık uygulamaları çerçevesinde ürünlerin yeniden kullanımı, atıkların yan ürün, alternatif hammadde olarak kullanılması ve geri dönüşüm, geri kazanım ile elde edilen ürünlerin zorunlu kullanım oranlarının belirlenmesine yönelik çalışmalar ilgili bakanlıklarla koordineli olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılacak ve buna dair destek mekanizmaları geliştirilecek.

İklim Değişikliği Başkanlığı, ulusal, sektörel ve tematik raporlar hazırlayacak; finansal kaynakları iklim değişikliği ile mücadele yatırımlarına yönlendirmeyi kolaylaştırmak üzere iklim değişikliği teşvik mekanizmaları geliştirecek, Türkiye Yeşil Taksonomisini kuracak ve yürütecek.

Türkiye Gümrük Bölgesinde ithal edilen malların gömülü sera gazı emisyonlarını ele almak için Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kurulabilecek. SKDM'ye ilişkin raporlama, kapsam, içerik, usul ve esaslar ilgili bakanlıklarla koordineli olarak Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenecek.

İlgili kurum ve kuruluşlarca hazırlanan planlama ve uygulama araçlarında teknolojik öz yeterlilik kapasitesinin artırılması öncelikli hedef olarak belirlenerek temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanımının yaygınlaştırılması esas olacak.

Başkanlık, karbon yakalama ve depolama teknolojileri, hidrojen teknolojisi gibi iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik yeni teknolojik gelişmelerin takibi ile bu alanlardaki projelerin geliştirilmesi için ilgili kurumlarla işbirliği yapmaya, kurumların bu alanlarda çalışmalar yapmasını yönlendirmeye ve ilgili kurumlarla koordinasyon yapmaya yetkili olacak.

Başkanlığa bağlı ilgili kurumlarla koordineli olarak enstitüler ile araştırma ve uygulama merkezleri kurulabilecek.

Kurum ve kuruluşlarca, kamuoyu farkındalığının artırılması ve toplumun iklim değişikliğinin etkileri konusunda duyarlı hale getirilmesi için eğitim, bilinçlendirme ve kapasite geliştirme faaliyetleri gerçekleştirilecek.

Tüm eğitim düzeylerinde müfredat ve öğretim programlarının güncellenmesi ve yeşil iş gücünün yetiştirilmesi için gerekli çalışmalar ilgili bakanlıklarla koordineli olarak Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunca yapılacak.

Uygulamaların usul ve esasları, Bakanlık görüşü alınarak Ulusal Katkı Beyanı, uzun dönemli iklim değişikliği politika belgeleri ve belirlenen net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda sorumlulukları dahilinde ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirlenecek.

İklim Değişikliği Başkanlığınca Emisyon Ticaret Sistemi kurulacak

TBMM Çevre Komisyonunda kabul edilen İklim Kanunu Teklifi'ne göre, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kurulacak.

Türkiye'nin ilk "İklim Kanunu Teklifi"ne göre, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından ETS kurulacak, ulusal tahsisat planlaması hazırlanacak ve tahsisatların dağıtımı yapılacak. Bu kapsamda esneklik mekanizmaları ile piyasa istikrar mekanizmaları da geliştirilebilecek. Piyasa işletmecisi ETS piyasasını işletecek.

ETS kapsamında esasları yönetmelikle belirlenen doğrudan sera gazı emisyonlarına neden olan faaliyetleri yürüten işletmelerin, bu faaliyetleri gerçekleştirebilmesi için İklim Değişikliği Başkanlığından sera gazı emisyon izni alması zorunlu olacak.

Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar kapsamında, sera gazı emisyon izninin geçerlilik süresi içerisinde tesisin niteliğinde veya işleyişinde gerçekleşen değişiklikler ile sera gazı emisyon izni sahibi gerçek veya tüzel kişilerde meydana gelecek değişiklikler neticesinde sera gazı emisyon izni Başkanlık tarafından güncellenecek veya iptal edilecek.

ETS kapsamına dahil olan işletmeler tarafından doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon değerine karşılık gelecek şekilde yıllık tahsisat tesliminde bulunulması zorunlu olacak.

Tahsisat teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletme, bir sonraki takvim yılına ilişkin tahsisatlarını teslim ederken belirlenen yaptırıma esas sera gazı emisyonlarına eşit miktarda tahsisatı da teslim etmekle yükümlü olacak.

ETS kapsamında ücretsiz tahsisat sağlanabilecek. Ulusal tahsisat planları Resmi Gazete'de yayımlanacak. ETS piyasasında işlem görecek tahsisatlara ilişkin iş ve işlemler Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmayacak.

Tahsisatlar, teminat sözleşmelerine konu edilemeyecek. Teslim yükümlülüğüne konu olan ücretsiz tahsisatlar ilk aktarıldığı işlem kayıt sistemindeki hesabından transfer edilmedikçe haczedilemeyecek.

Tahsisatların elektronik ortamda kayden ihracı ve bunlara ilişkin hakların hak sahipleri bazında izlenmesi zorunlu olacak.

Teslim yükümlülüğünü yerine getirme zamanından önce tesislerin faaliyetine son vermesi, işletmenin tasfiyesi, konkordato kararı alınmış olması teslim yükümlülüğünü yerine getirmesine engel teşkil etmeyecek.

Mali uzlaştırma ile diğer mali işlemlere konu olan teminatlar ile oluşturulan temerrüt garanti hesabındaki varlıklar, amaçları dışında kullanılamayacak, haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, idari mercilerin tasfiye kararlarından etkilenmeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacak.

Karbon Piyasası Kurulu

Karbon Piyasası Kurulu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı başkanlığında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını, Hazine ve Maliye Bakanlığını, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını, Ticaret Bakanlığını, Tarım ve Orman Bakanlığını, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını temsilen birer bakan yardımcısı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkan Yardımcısı, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı ve İklim Değişikliği Başkanından oluşacak.

Kurulun sekretaryasını Başkanlık yapacak. Gerekli görüldüğü durumlarda, diğer kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, meslek kuruluşları, üniversite ve özel sektör temsilcileri toplantılara oy hakkı olmaksızın davet edilebilecek.

Kurul, ulusal tahsisat planını onaylayacak, ETS piyasasında ücretsiz tahsisatların dağılımına karar verecek, birincil piyasada satışa sunulacak tahsisat miktarını tespit edecek, ETS kapsamında hangi oranda denkleştirme işlemlerinin kullanılabileceğine karar verecek, ETS ile ilgili plan, politika, strateji ve eylemleri belirleyecek, uluslararası karbon piyasasına konu olacak sektör, proje ve faaliyetleri tespit edecek, ilgili sınırlamaları, ithal ve ihraca ilişkin temel politikayı belirleyecek.

Karbon Piyasası Kurulu, üye tamsayısının 3'te 2 çoğunluğuyla toplanacak. Toplantı kararları açık oylama ve üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınacak. Oyların eşit olması durumunda kurul başkanının kullandığı oy yönünde karar verilecek.

Danışma Kurulu ise Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı başkanlığında, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği, Türk Sanayicileri ve İş insanları Derneği, Uluslararası Yatırımcılar Derneği, Türkiye İhracatçılar Meclisi, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, Finansal Kurumlar Birliği ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğinin karar alıcı düzeyde birer temsilcisi, Başkanlık temsilcisi ile gerektiğinde konusuna göre davet edilecek diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve üniversitelerin birer temsilcisinden oluşacak.

Danışma Kurulunun sekretaryasını Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği yapacak. Danışma Kurulu, ETS ve uluslararası karbon piyasası ile ilgili strateji ve eylemlere ilişkin istişari nitelikte kararlar alacak. Bu kararları sekretarya, Karbon Piyasası Kuruluna sunulması amacıyla gerekçeleriyle birlikte Başkanlığa gönderecek.

Başkanlık, tahsisat süreçleri ile sera gazı emisyonlarının izleme, raporlama ve doğrulama sürecini yönetecek, denkleştirme faaliyetlerini düzenleyecek, karbon kredilerinin ETS kapsamında kullanımını belirleyecek, uluslararası düzeyde karbon kredisi ithal etme ve ihraç etme konularında politika geliştirmeye ve karar vermeye yönelik iş ve işlemi yapacak, diğer piyasalarla işbirliği yapacak, ETS kapsamında karşılıklı tanıma anlaşmaları yapılması için plan ve politikaların belirlenmesi amacıyla çalışmalar yürütecek.

Görevler

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, ETS piyasası kapsamındaki piyasa bozucu davranışlara ilişkin piyasa gözetimi ve denetimine yönelik usul ve esasları Sermaye Piyasası Kurulunun görüşünü alarak belirleyecek.

Piyasa işletmecisi, piyasalara ilişkin mali uzlaştırma işlemleri ile diğer mali işlemleri yürütecek, piyasa bozucu davranışları Başkanlığa ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirmekle yükümlü olacak.

Piyasa işletmecisi, tahsisatların ve emisyon ticaretine ilişkin Başkanlıkça ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca emisyon ticaretine ilişkin uygun görülen standartlaştırılmış diğer sözleşmelerin ETS piyasasında işlem görmesi için gerekli organizasyonu yapacak ve piyasa işletmecisi görevlerini yerine getirecek.

Ayrıca Piyasa işletmecisi, tahsisatların ihracı, elde bulundurulması, transferi, iptali, itfası işlemlerinin yürütülmesi amacıyla işlem kayıt sistemini kuracak, kaydi tahsisatları ve bunlara bağlı hakları elektronik ortamda hak sahipleri bazında kayden izleyecek ve saklamasını yapacak, kayıtların ilgili mevzuatta öngörülen çerçevede gizliliğini sağlayacak.

Merkezi uzlaştırma kuruluşu, ETS piyasasına ilişkin teminat yönetimi ve nakit takas faaliyetlerini yürütecek.

Piyasa şeffaflığını sağlamak amacıyla ücretsiz tahsisat verileri, doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon değerleri ve tesislerin tahsisat teslimat yükümlülüklerine ilişkin bilgiler Karbon Piyasası Kurulu kararı doğrultusunda kamuoyuyla paylaşılabilecek. ETS piyasasında gerçekleştirilecek gözetim ve denetim faaliyetleri kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve piyasa işletmecisi tarafından talep edilecek bilgi ve belgeler bakımından Elektrik Piyasası Kanunu'nun ilgili hükümleri saklı olacak.

Ozon tabakasını incelten maddeleri kullanan cezayı yiyecek

Sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, doğrulanmış sera gazı emisyonu raporunu süresi içerisinde sunmayanlara, 500 bin Türk lirasından 5 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek.

TBMM Çevre Komisyonunda kabul edilen Türkiye'nin ilk "İklim Kanunu Teklifi"nde "Gönüllü karbon piyasaları ve denkleştirme" başlığı altında düzenlemelere yer verildi.

Teklifle, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında tahsisat yükümlülüklerinin bir bölümünün eşdeğer miktarda karbon kredisi ile karşılanması amacıyla denkleştirme yapılmasına izin verilebilecek.

ETS ve gönüllü taahhütler kapsamında yapılacak denkleştirme işlemlerinde kullanılmak üzere, sera gazı emisyonlarının azaltımı veya giderim faaliyetleri ile yutak alanların artırılmasına yönelik faaliyetler aracılığıyla karbon kredisi üreten ulusal bir karbon kredilendirme ve denkleştirme sisteminin esasları İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenecek.

Bu denkleştirme projelerine dair sunulan bilgi, belge ve verilerin hatalı, hileli olduğunun tespiti halinde, söz konusu denkleştirme miktarı tahsisat teslim yükümlülüğü için kullanılamayacak ve tahsisat teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olduğu kabul edilecek. Bu durumda proje sahibine yaptırım uygulanacak.

Bu düzenleme kapsamında karbon kredilerinin kullanılması, üretimi ile ulusal karbon kredilendirme sisteminin kurulması ve uygulanmasına ilişkin esaslar İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenecek.

Ulusal standart ve metodolojilerin geliştirilmesi için ilgili kuruluşlarla işbirliği yapılacak. Yurt içinde herhangi bir gönüllü karbon piyasasında ulusal veya uluslararası standartlarla karbon kredisi üretimine başlamış veya başlayacak olan yurt içinde gerçekleşen projelerin sahipleri, projelerini, İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenen sürede karbon kredisi kayıt sistemine kayıt ettirmekle yükümlü olacak.

İklim Değişikliği Başkanlığı bu kapsamda uluslararası standartları geliştiren kuruluşlarla işbirliği yapabilecek.

Teklifte, düzenleme kapsamında elde edilecek özel gelirlerin ve bu gelirlerin bütçeleştirilmesine ilişkin hükümler de düzenleniyor

Düzenlemede belirlenen amaçlarda kullanılmak üzere, "sera gazı emisyon izni alınması kapsamında elde edilecek gelirler", "ETS kapsamında birincil piyasadaki tahsisat satış gelirleri, piyasa istikrar mekanizması kaynaklı işlemlerden elde edilen gelirler", "piyasa işletmecisinin ETS piyasasından elde ettiği gelirlerin yüzde 50'si", "uluslararası karbon piyasalarında yetki verilen karbon kredileri için alınan katkı payları", "Kanun kapsamında uygulanan idari para cezalarının yüzde 50'si" özel gelir olarak kaydedilecek.

Bu gelirler karşılığı tutarların tamamı İklim Değişikliği Başkanlığı bütçesinde özel ödenek olarak öngörülecek ve Başkanlık tarafından kullandırılacak.

Ödenek tutarını aşan gelir gerçekleşmeleri karşılığında ödenek eklemeye, ödenek kaydedilen tutarlardan yılı içinde harcanmayan kısımları ertesi yıl bütçelerine devren ödenek kaydetmeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Öte yandan bu gelirlerin tahsili ve bütçede tahsis edilen ödeneklerin kullanımı ile ilgili usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü üzerine İklim Değişikliği Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelik ile belirlenecek.

Başkanlık, döner sermaye işletmesi kurmaya yetkili olacak

İklim Değişikliği Başkanlığı, döner sermaye işletmesi kurmaya yetkili olacak. Döner sermaye işletmesinin kuruluş sermayesi 10 milyon Türk Lirası olacak. Anılan sermaye miktarını 5 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Döner sermaye işletmesinin faaliyet alanları, görevleri, gelirleri, giderleri, işleyişi, denetimi ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüyle İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.

Bu gelirler, yeşil dönüşüm ve iklim değişikliğiyle mücadele amacı dışında kullanılamayacak.

Kanun teklifinde yeşil dönüşüm ve iklim değişikliği ile mücadele desteklerinin kullanımı da hüküm altına alınıyor.

Buna göre, Türkiye'nin yeşil dönüşümünü ve iklim değişikliği ile mücadelesini desteklemek amacıyla sera gazı emisyonlarının azaltımı veya iklim değişikliğine uyum potansiyeli yüksek olan iklim dostu yatırımlar ile yeşil büyümenin gerektirdiği araştırma, geliştirme ve sektörel teknolojik dönüşüm ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayan faaliyetlerin ve bu kapsamda uygulamaya konulan mekanizmaların desteklenmesi esas alınacak.

Karbon Piyasası Kurulu kararları doğrultusunda, ETS kapsamındaki sektörler başta olmak üzere düzenlemede yer alan uygulamalara yönelik stratejik öncelikli sektörlerde faaliyet gösteren tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarının yeşil dönüşüm, iklim değişikliği ile mücadele ve adil geçiş desteklerini kullanması veya kullanımının teşvik edilmesi için uygun mekanizmalar oluşturulacak.

Kurum ve kuruluşların gelirleri, iklim yatırımlarını yapmak, yaptırmak veya teşvik etmek ile iklim yatırımlarının risk algısını ve borçlanma maliyetlerini azaltmaya yönelik olarak sigortacılık araçlarının geliştirilmesini desteklemek, yeşil ve sürdürülebilir sermaye piyasası aracı ihraçlarını teşvik etmek, garanti temini ile hibe ve finansman maliyeti desteği de verebilecek şekilde finansal araçların geliştirilmesi ve bunların uygulanmasını desteklemek amacıyla ilgili kurum ve kuruluşların görevleri dahilinde kullanılacak.

Yeşil dönüşüm ve iklim değişikliği ile mücadele desteklerinin kullanımında yıllara sari taahhütlerin stok tutarı, her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle hesaplanan kesinleşmiş son 4 yıl özel gelir gerçekleşme toplamının 2 katını geçemeyecek.

Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgili kamu kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenecek.

İdari para cezaları

Kanun teklifinde, düzenlemede yer alan yükümlülüklere ilişkin idari yaptırımlar da belirlendi.

Buna göre, sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, doğrulanmış sera gazı emisyonu raporunu süresi içerisinde sunmayanlara, 500 bin Türk lirasından 5 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, tesislerin kurulu kapasitesine göre ihtiyatlı olarak hesaplanan yıllık emisyonu göz önünde bulundurularak yönetmelikle belirlenecek. ETS kapsamında olan işletmelere bu cezalar 2 kat uygulanacak.

Ozon tabakasını incelten maddelere ilişkin mevzuatla belirlenen usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, ozon tabakasını incelten maddeleri kullanan, ithal eden, ticaretini yapan ve piyasaya arz edenlere 2,5 milyon Türk lirası, ozon tabakasını incelten maddeleri içeren ürünlere veya ekipmana bakım, onarım ve servis amaçlı hizmet veren gerçek ve tüzel kişilere 250 bin Türk lirası, ozon tabakasını incelten maddeleri içeren ürünlerin veya ekipmanın etiketlenmesi hükümlerine uymayanlara 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Florlu sera gazlarına ilişkin usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, florlu sera gazlarını kullanan, ticaretini yapan ve piyasaya arz edenlere 2,5 milyon Türk lirası idari para cezası verilecek ve 3 aydan 6 aya kadar Hidroflorokarbon Kontrol Belgesi verilmeyecek.

Hidroflorokarbonları kotasız ve kotayı aşan miktarlarda ithal edenlere 1 milyon Türk lirası idari para cezası verilecek ve takip eden yıl, kotayı aşan miktar oranında kotasında kesintiye gidilecek.

Florlu sera gazları içeren kapların, ürünlerin veya ekipmanların etiketlenmesi hükümlerine uymayanlara 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Bildirim ve raporları veri tabanına süresi içerisinde girmeyen ya da verileri güncellemeyenlere 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Florlu sera gazı içeren veya çalışması bu gazlara dayanan ekipmana müdahale eden gerçek ve tüzel kişilere 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu bulunmayan işletmelere 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek
 
Doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu bulunmayan işletmelere 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek.

TBMM Çevre Komisyonunda kabul edilen Türkiye'nin ilk "İklim Kanunu Teklifi"ne göre, Emisyon Ticaret Sistemine (ETS) ilişkin usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin mevzuat kapsamında doğrulanmış sera gazı emisyon raporunun zamanında sunulmaması durumunda, işlem kayıt sistemindeki hesaplarda yer alan tahsisatlar üzerinden teslim yükümlülüğünün ifası dışında işlem yapılması engellenecek.

Doğrulanmış sera gazı emisyon raporunun sunulmasıyla hesaplardaki engel kaldırılacak. Raporun sunulması ile hesaplardaki engelin kaldırılması, idari para cezasının uygulanmasına engel teşkil etmeyecek.

ETS kapsamına dahil olan işletmelerden sera gazı emisyon izni almadan faaliyet gösteren veya süresi biten veya iptal edilen sera gazı emisyon izni ile faaliyetlerine devam edenlerden, doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu bulunan işletmelere, İklim Değişikliği Başkanlığına son 5 yıl içerisinde sunulan en yüksek emisyon değerine sahip raporda yer alan her bir ton karbondioksit eşdeğeri emisyon miktarı başına 5 Türk lirası, doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu bulunmayan işletmelere ise 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek.

Doğrulanmış sera gazı emisyon raporu bulunmayan işletmelere uygulanacak cezalarda sektör ve kapasite olarak doğrulanmış sera gazı emisyon raporu bulunan eşdeğer işletmelere göre değerlendirme yapılması esas olacak. Bunun hangi hallerde ve hangi kapasitedeki tesise uygulanacağına ilişkin miktar ve esaslar, İklim Değişikliği Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

ETS'ye ilişkin süresi içerisinde yükümlü olunan miktarda tahsisat tesliminde bulunmayanlara, teslim edilmeyen her bir tahsisat için doğrulanmış sera gazı emisyon raporunun ait olduğu yılın son 3 ayına ait birincil piyasa ağırlıklı ortalama tahsisat fiyatı ile son 3 ayına ait ikincil piyasa ağırlıklı ortalama tahsisat fiyatının yüksek olanının 2 katı karşılığına denk gelecek şekilde idari para cezası uygulanacak.

ETS kapsamındaki tahsisatlarını teslim etme yükümlülüklerini her yıl için en az yüzde 80 kadarını süresi içinde 3 yıl üst üste yerine getirmeyen işletmelerin sera gazı emisyon izni iptal edilecek ve yeni sera gazı emisyon izni 3 aydan 6 aya kadar verilmeyecek.

Projelerini, İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenen sürede karbon kredisi kayıt sistemine kayıt ettirmeyen proje sahiplerine 120 bin Türk lirası idari para cezası verilecek. İdari para cezası projenin kayıt yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacak.

Düzenlemede öngörülen bilgi, belge ve veri verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen, yanıltıcı beyanda bulunan gerçek kişilere ve özel hukuk tüzel kişilerine 170 bin Türk lirası idari para cezası verilecek.

Bu düzenlemeye tabi faaliyetler kapsamında, elektrik piyasası mevzuatının ilgili maddelerinin ihlali halinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından idari yaptırım uygulanacak. Bu hükmün uygulanmasında Türk Ceza Kanunu ile diğer kanunların fiilin suç oluşturması haline ilişkin hükümleri saklı kalacak.
 
İdari para cezası miktarı 50 milyon lirayı geçemeyecek
 
Teklifte belirtilen idari para cezaları, bu cezaların verilmesini gerektiren fiillerin söz konusu cezaların ilgilisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 yıl içinde birinci tekrarında bir kat, ikinci ve müteakip tekrarında 2 kat artırılarak verilecek.

Bu düzenleme ve yönetmeliklere aykırı davrananlara söz konusu aykırı faaliyeti düzeltmek için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca bir defaya mahsus olmak üzere ve bir yılı aşmamak koşuluyla süre verilebilecek. Verilen süre sonunda aykırılık düzeltilmezse faaliyet, aykırılık düzeltilene kadar Bakanlıkça kısmen veya tamamen durdurulacak. Süre verilmesi ve faaliyetin durdurulması, kanun teklifinde öngörülen idari para cezalarının uygulanmasına engel teşkil etmeyecek.

Kanun teklifi kapsamında her bir fiil için uygulanacak idari para cezası miktarı 50 milyon Türk lirasını geçemeyecek.

Elektrik Piyasası Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu düzenlemede yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden kaynaklı olarak idari yaptırıma bağlanan fiillere ilişkin denetleme yetkisi İklim Değişikliği Başkanlığına ait olacak.

Yerinde inceleme ve denetim yapılması gereken durumlarda, gerekli görülmesi halinde denetleme, İklim Değişikliği Başkanlığının ilgili birimleri ile iş birliği içerisinde Başkanlık adına Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı taşra teşkilatı tarafından yerine getirilecek.

Teklifte, İklim Değişikliği Başkanlığınca gerçekleştirilecek denetimlerde, denetim elemanlarının sıkıntı yaşamaması için gerekli kolaylığın sağlanması ve gerekli bilgi ve belgelerin verilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınıyor.

Düzenlemede öngörülen idari yaptırım kararlarını verme yetkisi İklim Değişikliği Başkanlığına ait olacak.
 
Başkanlığa, Çevre Kanunu hükümleri için denetleme yetkisi
 
İdari yaptırımların uygulanmasını gerektiren fiillerle ilgili olarak İklim Değişikliği Başkanlığı nitelikleri ve kapsamı yönetmelikle belirlenerek yetkilendirilen denetim elemanlarınca bir tutanak tanzim edilecek. Başkanlık, tutanağı değerlendirerek gerekli idari yaptırım kararını verecek.

İdari yaptırım kararı, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından ilgiliye tebliğ edilecek. İdari yaptırım kararları hakkında idari yargıda Başkanlığa karşı dava açılabilecek. Dava açılması, idarece verilen cezanın tahsilini durdurmayacak. İdari para cezalarının tahsil usulü hakkında Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanacak.

Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenecek.

Bu düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde, Çevre Kanunu'nun, Kabahatler Kanunu'nun, Elektrik Piyasası Kanunu'nun ve diğer kanunların ilgili hükümleri niteliğine uygun düştüğü ölçüde uygulanacak.

Kanun teklifi ile İklim Değişikliği Başkanlığının görev tanımlamalarında yer alan hususlara ilişkin mükerrerlik olmaması ve Başkanlığa gerektiğinde yetki devri yapılabilmesi için Çevre Kanunu'nda düzenleme yapılıyor.

Buna göre, İklim Değişikliği Başkanlığına, Çevre Kanunu hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi veriliyor.
Teklifle, sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin yasaklara veya sınırlamalara aykırı hareket edenlere verilen idari para cezalarını belirleyen Çevre Kanunu'ndaki hüküm yürürlükten kaldırılıyor.
 
Elektrik Piyasası Kanunu'na yeni hüküm ekleniyor
 
Kanun teklifinde, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'da da değişikliğe gidiliyor.

Buna göre, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), Emisyon Ticaret Sistemine ilişkin olarak Elektrik Piyasası Kanunu ve diğer kanunlarla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmakla görevli olacak.

Teklifle, Elektrik Piyasası Kanunu'na yeni hüküm ekleniyor. Buna göre, EPİAŞ tarafından işletilen veya mali uzlaştırması gerçekleştirilen Emisyon Ticaret Sistemi piyasası da dahil tüm piyasalara ve ikili anlaşmalara ilişkin olarak piyasa bozucu davranışta bulunulduğunun veya bu tür bozucu etkilere yol açabilecek girişimlerin saptanması halinde, ihlalin ağırlığına göre, EPDK tarafından gerçek kişilere 2 milyon Türk lirasına, tüzel kişilere ise 20 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilecek.

Ancak bu fiilin işlenmesi suretiyle bir menfaat temin edilmesi veya zarara sebebiyet verilmesi halinde verilecek idari para cezasının tutarı, bu menfaat veya zararın 2 katından az olamayacak.

Piyasa bozucu davranış türleri ile piyasa bozucu davranışların önlenmesi amacıyla ilgililer hakkında piyasada faaliyet gösterme yetkilerini, geçici olarak kısmen veya tamamen durdurmak dahil, piyasanın etkin ve sağlıklı işleyişini temin için gerekli her türlü tedbirin alınmasına ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile idari para cezası tutarının tespitinde dikkate alınacak hususlar, Sermaye Piyasası Kurulunun görüşü alınarak EPDK tarafından yönetmelikle düzenlenecek.

ETS tamamen uygulanmaya başlanmadan önce pilot dönem uygulaması yapılacak. Pilot uygulama döneminin kapsamı, süresi ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ilgili kurum, kuruluş ve sivil toplum kuruluşlarının görüşü alınarak Karbon Piyasası Kurulunca belirlenecek. Pilot uygulama döneminde, düzenlemede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle tesis edilen idari para cezaları yüzde 80 oranında indirilmek suretiyle uygulanacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl içinde ETS kapsamı dahilinde yer alacak işletmeler sera gazı emisyon izni almak zorunda olacak. Üç yıllık süre içerisinde işletmelerin, ETS kapsamında faaliyetlerine devam edebilmeleri için bir kereye mahsus olmak üzere sera gazı emisyon izinlerinin olduğu kabul edilecek. Gerekli görüldüğü takdirde Karbon Piyasası Kurulu kararı doğrultusunda İklim Değişikliği Başkanlığı, bu fıkrada yer alan süreyi, bitim tarihlerinden itibaren 2 yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.

Projelerini, İklim Değişikliği Başkanlığınca belirlenen sürede karbon kredisi kayıt sistemine kayıt ettirmeyen proje sahiplerine 120 bin Türk lirası idari para cezası verilmesine ilişkin hüküm, Başkanlıkça belirlenen sürenin resmi internet sitesinde duyurulmasıyla uygulanmaya başlayacak.

Kanun teklifinde belirtilen mevzuata ve planlama araçlarına ilişkin hazırlama ve uyarlama yükümlülükleri ilgili kurum ve kuruluşlarca en geç 31 Aralık 2027 tarihine kadar yerine getirilecek. Cumhurbaşkanı, bu süreyi bir yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.

Yerel iklim değişikliği eylem planları, en geç 31 Aralık 2027 tarihine kadar hazırlanacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu süreyi, bir yıla kadar uzatmaya yetkili olacak.
 
Kanun teklifinde değişiklik önergeleri
 
CHP'nin, Paris İklim Anlaşması'nda yer alan 2053'e kadar sıfır emisyon taahhüdünün yerine getirilmesi için emisyon salımının düşürülmesi amacıyla kanun teklifinde "Emisyon Ticaret Sistemi" tanımının yer aldığı fıkraya "net sıfır emisyon hedefine uygun" ibaresinin eklenmesine ilişkin değişiklik önergesi kabul edildi.

Kabul edilen önergeye göre, Emisyon Ticaret Sistemi'nin tanımı "Sera gazı emisyonlarına, net sıfır emisyon hedefine uygun bir üst sınır belirlenmesi ilkesine dayalı olarak çalışan ve tahsisatların alınıp satılması suretiyle sera gazı emisyonu azaltımını teşvik eden ulusal ve uluslararası piyasa temelli mekanizma" şeklinde yeniden düzenlendi.

Öte yandan CHP'nin kabul edilen bir diğer önergesine göre, yerel iklim değişikliği eylem planları, sera gazı emisyonlarının azaltımı ve iklim değişikliğine uyum amacıyla adil geçiş gereklilikleri gözetilerek her ilin bütüncül bir planı olacak şekilde vali koordinasyonunda, büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi, diğer illerde il belediyesi ve il özel idaresi tarafından birlikte, ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla hazırlanacak veya hazırlatılacak ve karara bağlanmak üzere İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kuruluna sunulacak.

Yeni Parti'de 21 Kasım Cumartesi günü Parti Meclisi toplanacak. Özgür Özel başkanlığındaki toplantıda PM üyelerinin içinden genel sekreter ve MYK üyeleri belirlenecek

Yeni Parti'de 21 Kasım Cumartesi günü Parti Meclisi toplanacak. Özgür Özel başkanlığındaki toplantıda PM üyelerinin içinden genel sekreter ve MYK üyeleri belirlenecek. 9 üyeden oluşan MYK'nin, 18 üyeye çıkarılması bekleniyor

16.11.2026 13:29:00
AA
 
Yeni Parti'de 21 Kasım Cumartesi günü Parti Meclisi toplanacak. Özgür Özel başkanlığındaki toplantıda PM üyelerinin içinden genel sekreter ve MYK üyeleri belirlenecek
Yeni Parti'de 21 Kasım Cumartesi günü Parti Meclisi toplanacak. Özgür Özel başkanlığındaki toplantıda PM üyelerinin içinden genel sekreter ve MYK üyeleri belirlenecek
Yeni Parti'de 21 Kasım Cumartesi günü Parti Meclisi toplanacak. Özgür Özel başkanlığındaki toplantıda PM üyelerinin içinden genel sekreter ve MYK üyeleri belirlenecek. 9 üyeden oluşan MYK'nin, 18 üyeye çıkarılması bekleniyor.

Yeni Parti'nin 14-15 Kasım'da düzenlenen 1. Olağan Kurultayı'nda partinin kurucusu Özgür Özel Genel Başkan seçilirken, 160 kişilik PM ve 15 kişilik Yüksek Disiplin Kurulu (YDK) üyeleri belli oldu.

1. Olağan Kurultay'ın ardından düzenlenecek ilk Parti Meclisi (PM) toplantısıyla, Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyeleri belirlenecek.

Özel, 21 Kasım Cumartesi PM ve YDK üyeleriyle Anıtkabir'i ziyaret edecek.

Yeni Parti 1. Olağan Kurultayı'nda 160 kişilik PM ve 15 kişilik YDK üyeleri belli oldu: 1098 geçerli oy kullanıldı, Özgür Özel'in PM'si seçildi

Ardından parti genel merkezine giderek, kurmay kadrosunu oluşturmak için PM'yi toplayacak Özel, PM üyelerinin içinden genel sekreter ve MYK üyelerini belirleyecek.

Partinin kuruluş sürecinde 9 üyeden oluşan MYK'nin, 18 üyeye çıkarılması bekleniyor.

PM'de ayrıca partinin kurultayın ardından izleyeceği yol haritası, Genel Başkan Özgür Özel'in il ziyaretleri ve uygulanacak politikalar ele alınacak.

COP31'in Yeşil Bölgesi ara tatilde çocukların buluşma noktası oldu

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) halka açık Yeşil Bölgesi, ara tatilde çocukların ve ailelerin uğrak noktası oldu

 

16.11.2026 11:01:00
Anadolu Ajansı
 
COP31'in Yeşil Bölgesi ara tatilde çocukların buluşma noktası oldu
COP31'in Yeşil Bölgesi ara tatilde çocukların buluşma noktası oldu

Antalya'da 20 Kasım'a kadar devam edecek COP31'in ikinci haftası, okulların ara tatiline denk geldi. Tatili ve güneşli havayı fırsat bilen aileler, çocuklarıyla COP31 alanını ziyaret etti.

Zirvenin halka açık Yeşil Bölgesi'nde kurulan etkinlik alanları, çocuklara eğlenirken öğrenme fırsatı sundu. Sıfır Atık Uygulama ve Atölye Merkezi, AFAD Çocuk Etkinlik Köyü ve TÜBİTAK Bilim Merkezi'nde düzenlenen etkinliklere katılan çocuklar, çevrenin korunmasından sürdürülebilirliğe, afet bilincinden iklim değişikliğine kadar birçok konuda uygulamalı eğitim aldı.

Sıfır Atık Uygulama ve Atölye Merkezi'nde çevre bilinci kazanıyorlar

Yeşil Bölge'de yer alan Sıfır Atık Uygulama ve Atölye Merkezi, özellikle çocuklara ve gençlere atıkların azaltılması, ayrıştırılması ve yeniden kullanılması konusunda farkındalık kazandırıyor.

Merkezdeki atölyelere katılan çocuklar, geri dönüşüm süreçlerini yakından tanırken Depozito Yönetim Sistemi ve deniz ekosistemlerinin korunmasına yönelik uygulamaları da deneyimleme fırsatı buluyor.

Çocuklar, çeşitli etkinliklerle doğal kaynakların korunmasının ve atıkların yeniden değerlendirilmesinin önemini öğreniyor.

AFAD Çocuk Etkinlik Köyü'nde hem oyun hem eğitim

AFAD'ın Yeşil Bölge'de 1600 metrekarelik açık alanda kurduğu Çocuk Etkinlik Köyü de ara tatilde çocukların yoğun ilgisini görüyor.

Çocuklar, gençler ve gönüllülere yönelik eğitim ve farkındalık etkinliklerinin düzenlendiği alanda, afetlere hazırlık ve temel güvenlik bilgileri eğlenceli aktivitelerle anlatılıyor.

İlk yardım çantasında bulunan malzemeleri tanıyan, çeşitli parkurlarda yarışan ve bilgi yarışmalarına katılan çocuklar, oyun oynarken afet bilinci de kazanıyor.

TÜBİTAK Bilim Merkezi'nde iklim değişikliğini deneyimleyerek öğreniyorlar

Çocukların yoğun ilgi gösterdiği bir diğer alan ise 1350 metrekare üzerine kurulan TÜBİTAK Bilim Merkezi oluyor.

Merkezde biyolojik çeşitlilikten kutup araştırmalarına, iklim değişikliğinden sürdürülebilirliğe kadar birçok konuda sergi ve uygulamalı atölye düzenleniyor.

Sürdürülebilir malzeme kullanımı, çevre dostu alternatifler ve enerji dönüşümü gibi konularda hazırlanan etkinliklere katılan çocuklar, bilimsel bilgileri deneyimleyerek öğrenme fırsatı buluyor.

COP31'in Yeşil Bölgesi, ara tatil boyunca çocuklara hem eğlenceli vakit geçirme hem de iklim değişikliğiyle mücadele konusunda bilinç kazanma imkanı sunuyor. 

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi

15.11.2026 23:30:00
Haber Merkezi
 
 Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi
 Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi
Fal, medyum ve büyü reklamlarına yönelik kritik bir adım geldi.

İnceleme başlatıldı
Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, internet siteleri ile sosyal medya platformlarında vatandaşların korkularını ve batıl inançlarını istismar eden reklamların incelemeye alındığını belirtti.

Yanıltıcı ve aldatıcı
Reklam Kurulu tarafından 2026/1564 sayılı dosya kapsamında yapılan incelemede, internet sitesi, Instagram ve Facebook üzerinden gerçekleştirilen medyum, büyü ve fal tanıtımlarının tüketicileri yanıltıcı ve aldatıcı nitelik taşıdığına karar verildiğini bildirdi.
Söz konusu tanıtımların, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61'inci maddesine aykırı olduğunun tespit edildiğini belirten Kaplan, Kanun'un 63'üncü ve 77/12'nci maddeleri uyarınca reklamların durdurulmasına karar verildiğini kaydetti.
Kaplan, "Vatandaşlarımızın korku, maneviyat ve batıl inançlarını ticari kazanç amacıyla istismar eden tanıtımlara izin vermiyoruz" ifadelerini kullandı.

Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi

Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi

15.11.2026 23:00:00
AA
 
Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi
Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi
Sağlık Bakanlığından "1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı" dolayısıyla yapılan yazılı açıklamada, Türkiye'de yılda yaklaşık 34 bin kişiye tanısı konulan akciğer kanserinin erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında ilk, kadınlarda ise dördüncü sırada yer aldığı belirtildi.

Akciğer kanserinin en önemli ve önlenebilir risk faktörünün, tütün ile tütün ürünlerinin kullanımı olduğu kaydedilen açıklamada, elektronik sigaralar da dahil olmak üzere tütün ve tütün ürünlerinin kullanımının akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80-90'ına sebep olduğu vurgulandı.

Açıklamada, söz konusu kanserden korunmanın en etkili yolunun tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmak olduğuna dikkati çekilerek, "Bu doğrultuda, sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlar için Türkiye genelinde 1910'dan fazla sigara bırakma polikliniği faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda ise 2026'da 356 bin vatandaşımıza hizmet sunularak, bir yıl içerisinde polikliniklerden hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşılmıştır." ifadeleri kullanıldı.

1 milyon 500 binden fazla kişiye ücretsiz ilaç desteği sağlandı
Uzaktan sağlık hizmetleri kapsamında, sigara bırakma polikliniklerinin 380'den fazla çevrim içi poliklinikle de hizmet verdiğine işaret edilen açıklamada, 7/24 danışmanlık ve motivasyon desteği verilen ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı üzerinden ise 2025'ten bu yana 670 bine yakın çağrının cevaplandığı vurgulandı.

Açıklamada, sigara bırakma sürecinde uygun bulunan kişilere ücretsiz ilaç desteği sağlandığı aktarılarak, 2015'ten bu yana sigara bırakma polikliniklerinde 1 milyon 500 binden fazla kişinin bu uygulamadan yararlandığı kaydedildi.

Dumansız hava sahası ihlallerine yönelik denetimlerin, 81 ilde yetkilendirilen kamu görevlilerinden oluşan ekipler tarafından 7 gün 24 saat esasına göre yürütüldüğü ifade edilen açıklamada, ALO 184 SABİM Tütün İhbar Hattı'na iletilen ihbarlar ve Yeşil Dedektör mobil uygulaması üzerinden yapılan bildirimler doğrultusunda da gerekli denetimlerin Bakanlıkça gerçekleştirildiğinin altı çizildi.

RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!

KKTC’nin 43’üncü kuruluş yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs’ta düzenlenen protestolarda Türk ve KKTC bayrakları yakıldı, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkı hedef alındı

15.11.2026 09:13:00
Haber Merkezi
 
RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!
RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!
KKTC'nin 43'üncü kuruluş yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs'ta düzenlenen protestolarda Türk ve KKTC bayrakları yakıldı, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkı hedef alındı.

Rum öğrenciler sınır hattına yürürken "Kıbrıs Yunan'dır" ve "Türkler, Yunan toprağında öleceksiniz" sloganları attı. KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Rum liderliğine "Aklınızı başınıza alın" uyarısında bulundu.

BAYRAKLAR YAKILDI, TÜRKLER HEDEF ALINDI



KKTC'nin 15 Kasım 1983'te ilan edilen kuruluşunun 43'üncü yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs'ta düzenlenen gösteriler, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkına yönelik düşmanlık görüntülerine sahne oldu. Rum öğrenci örgütlerinin düzenlediği protestolarda Türkiye ve KKTC bayrakları yakılırken, Türkleri hedef alan tehdit içerikli sloganlar atıldı.

Rum Ortaöğretim Öğrenci Birliği (PSEM) tarafından organize edilen gösteride öğrenciler Kaymaklı bölgesinden Haspolat yönüne yürüdü. EFEN adlı öğrenci örgütünün düzenlediği diğer eylemde ise katılımcılar Lefkoşa'daki Özgürlük Meydanı'ndan Ledra Palace Sınır Kapısı'na ilerledi.

"TÜRKLER, YUNAN TOPRAĞINDA ÖLECEKSİNİZ"



Gösterilerde Yunanistan ve Doğu Roma İmparatorluğu bayrakları taşındı. Dini semboller ve "Unutmuyorum" yazılı pankartlarla sınır hattına yürüyen göstericiler, "Kıbrıs Yunan'dır", "Bu topraklar Yunan toprağıdır" ve "Türkler, Yunan toprağında öleceksiniz" sloganları attı.

Eylemlerde iki toplumlu, iki bölgeli federasyon çözümüne karşı sloganlar da kullanıldı. Türkiye ve KKTC bayraklarına yönelik saldırılar, Rum tarafında yükselen milliyetçi ve Türkiye karşıtı söylemleri yeniden gündeme taşıdı.

RUM EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRENCİLERE İZİN VERDİ

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, protestoların Rum Eğitim Bakanlığı tarafından teşvik edildiğini belirterek, öğrencilerin derslere devam zorunluluğundan muaf tutulmasının eylemlerin organize edilmesindeki rolüne dikkat çekti.

Üstel, Rum liderliğinin bir yandan barış ve uzlaşı mesajları verirken diğer yandan okullarda Türk düşmanlığını teşvik etmesini ikiyüzlülük olarak nitelendirdi. Bayrakların yakılmasını kabul edilemez ve affedilemez olarak değerlendiren Üstel, sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını istedi.

Rum liderliğine "Aklınızı başınıza alın" diye seslenen Üstel, Kıbrıs Türk halkının ve Türkiye'nin haklarını, özgürlüğünü ve milli değerlerini her şartta koruyacaklarını vurguladı.

89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE

Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog ve yeni açılım süreci tartışmaları sürerken, Seyit Rıza ve beraberindekiler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının bozulması için Adalet Bakanlığına başvuru yapıldı

14.11.2026 19:30:00
Haber Merkezi
 
89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE
89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE
Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog ve yeni açılım süreci tartışmaları sürerken, Seyit Rıza ve beraberindekiler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının bozulması için Adalet Bakanlığına başvuru yapıldı.

1937'deki Dersim olayları ve yargılamalar yeniden gündeme gelirken, benzer taleplerin başka tarihî isimler için de gündeme gelip gelmeyeceği tartışılıyor.

1937'DEKİ YARGILAMA İÇİN 2026'DA BAŞVURU

Avukat Cihan Söylemez, 11 Kasım 2026 tarihinde Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne başvurdu. Başvuruda, Seyit Rıza ve beraberindeki Dersim ileri gelenleri hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının kanun yararına bozulması talep edildi.

Dersim'de çatışmalar Mart 1937'de başladı. 4 Mayıs 1937'de bölgede askerî harekât kararı alındı. 1937'de başlayan askerî operasyonlar 1938'de de devam etti.

Seyit Rıza, 10 Eylül 1937'de teslim oldu. Elazığ'da görülen yargılama sonucunda 14 Kasım 1937'de idam kararları verildi. Seyit Rıza, oğlu Hüseyin ve diğer beş kişi, 14 Kasım'ı 15 Kasım'a bağlayan gece idam edildi.

AÇILIM SÜRECİYLE BİRLİKTE YENİ TARTIŞMA

Türkiye'de Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog, PKK'nın silah bırakması ve sürecin hukuki boyutuna ilişkin tartışmalar devam ediyor. Tam da bu dönemde 89 yıl önceki yargı kararlarının yeniden gündeme taşınması dikkat çekti.

Başvurunun açılım sürecinin doğrudan bir sonucu olduğuna ilişkin açıklanmış bir kanıt bulunmuyor. Ancak gelişme, sürecin tarihî ve siyasi figürler üzerinden yeni talepleri gündeme taşıyıp taşımayacağı sorusunu beraberinde getirdi.

SIRADA ŞEYH SAİD Mİ VAR?

Seyit Rıza dosyasının yeniden yargı gündemine taşınmasının ardından gözler, benzer hukuki girişimlerin başka tarihî isimler için yapılıp yapılmayacağına çevrildi.

Özellikle 1925 yılında yaşanan Şeyh Said İsyanı ve sonrasında verilen kararlar yeniden tartışmaya açılacak mı? Şeyh Said hakkında da benzer bir hukuki başvuru yapılacak mı?

Zatürre riskini azaltmak elinizde


 
 
Öksürük, ateş, titreme, halsizlik ve göğüs ağrısı… Sonbahar ve kış aylarında grip ve diğer üst solunum yolu hastalıklarının yol açtığı bu yakınmalar, kimi zaman da zatürreye işaret edebiliyor. Peki zatürre riskini nasıl azaltabiliriz?

14.11.2026 15:15:00
Murat Çorbacı
 
Zatürre riskini azaltmak elinizde
Zatürre riskini azaltmak elinizde

Bakteri ya da virüslerin neden olduğu zatürre her mevsim ortaya çıkabilse de viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı sonbahar ve kış döneminde daha sık görülüyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, "Zatürre, başımıza gelebilecek en ciddi enfeksiyon hastalıklarından biridir. Özellikle ileri yaştaki kişilerde belirti olmadan da gelişebilmesi, hastalığın fark edilmesini güçleştirebilir. Öyle ki, zatürre bazen depresyon belirtileri ile bile ortaya çıkabilir" dedi. Dr. Alzafer zatürreye yakalanmayı kolaylaştıran etkenleri ise ileri yaş, sigara ve alkol kullanımı, kalp, diyabet, kanser ya da kronik akciğer hastalıkları ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanımı olarak sıralıyor. 

Bu belirtileri hafife almayın!

Zatürrenin en ciddi enfeksiyon hastalıklarından biri olduğunu vurgulayan Dr. Süha Alzafer, solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı sonbahar ve kış aylarında zatürre belirtilerine özellikle dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor. Zatürrenin en sık görülen belirtilerini; öksürük, ateş, titreme, göğüs ağrısı, halsizlik, iştahsızlık ve baş ağrısı olarak sıralayan Dr. Alzafer, şu uyarılarda bulundu: "Öksürüğün niteliğinin değişmesi, balgam renginin sarı, yeşil veya pas rengine dönmesi, balgamda kan görülmesi, göğüs ağrısı, ateş ve titreme gibi belirtiler zatürre açısından önem taşır. Özellikle ileri yaştaki hastalarda bu belirtilerin hiçbiri olmayıp, daha farklı ve sinsi bir tabloyla, kişilik değişikliği veya depresyon belirtileriyle bile ortaya çıkabilmektedir."

Akciğer kanseri ve tüberkülozla karışabiliyor

Zatürre bazı durumlarda akciğer kanseriyle karışabilirken, bazen de her iki hastalık bir arada bulunabiliyor. Özellikle bazı tür kanserlerin, akciğer röntgeninde zatürreyi taklit edebildiğine dikkat çeken Dr. Süha Alzafer, tedaviye rağmen radyolojik bulguları uzun süre gerilemeyen hastalarda akciğer kanseri olasılığının da değerlendirilmesi gerektiğine vurgu yapıyor. Dr. Alzafer, tüberküloz hastalığının da bazen zatürre ile karıştırılabildiğini belirtiyor.

Zatürre riskini azaltan 6 önlem!

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, zatürre riskini azaltmaya yardımcı olabilecek 6 önlemi şöyle sıraladı:

1. Sağlıklı beslenin.
2. Yeterli ve kaliteli uyuyun.
3. Sigara ve alkol tüketiminden kaçının.
4. Düzenli egzersiz yapın.
5. Kronik hastalıklarınızı kontrol altında tutun.
6. Yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun aşıları yaptırın.

Aşı ne zaman yaptırılmalı?

Dr. Süha Alzafer, zatürre aşısının sağlıklı bireylerde 50 yaşından itibaren yaptırılması gerektiğini ancak kişinin kronik hastalıkları, bağışıklık durumu ve daha önceden zatürre geçirmişse daha önce de yaptırılmasında fayda olduğunu belirtiyor.

Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?


 
Çocuklarda en sık karşılaşılan doğumsal kalp hastalıklarından biri olan Atriyal Septal Defekt (ASD), kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasında bulunan duvarda açıklık olmasıyla ortaya çıkıyor. Halk arasında kalp deliği olarak bilinen bu durum, bazı çocuklarda uzun yıllar herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilirken, bazı hastalarda çabuk yorulma, nefes darlığı, fiziksel aktivitelerde zorlanma ve büyüme geriliği gibi şikâyetlere neden olabiliyor. 

14.11.2026 14:46:00
Murat Çorbacı
 
Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?
Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?

Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Cansaran Tanıdır, ASD'nin her çocukta aynı belirtilerle ortaya çıkmadığına dikkat çekerek, hastalığın erken dönemde fark edilmesinin ve düzenli takip edilmesinin uzun vadeli kalp sağlığının korunması açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Çocuklarda ASD nedir?

Atriyal Septal Defekt, kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasındaki duvarın tam olarak oluşmaması sonucunda ortaya çıkar. Bu açıklık nedeniyle oksijen bakımından zengin kanın bir bölümü sol kulakçıktan sağ kulakçığa geçebilir. Böylece kalbin sağ tarafına ve akciğerlere normalden fazla kan yönlenebilir.
ASD'nin kalp üzerindeki etkileri, deliğin büyüklüğüne ve kalpten geçen kan miktarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Küçük açıklıklar genellikle önemli bir dolaşım problemine neden olmazken büyük açıklıklar zaman içerisinde kalbin sağ odacıklarında genişlemeye yol açabilir.

Belirtileri neler?

ASD bulunan çocukların önemli bir bölümünde erken yaşlarda belirgin şikâyet görülmeyebilir. Bununla birlikte bazı belirtiler kalpte yapısal bir problem olabileceğini düşündürebilir.
* Özellikle fiziksel aktiviteler sırasında çabuk yorulma,
* Yaşıtlarına göre daha düşük egzersiz kapasitesi
* Nefes darlığı ve sık solunum yolu enfeksiyonları.

Bebeklerde beslenme sırasında yorulma ve kilo alımında yavaşlama da görülebilir.
Ancak bu belirtilerin bulunmaması ASD olmadığı anlamına gelmez. Bazı çocuklarda kalp deliği, tamamen farklı bir nedenle yapılan rutin muayene sırasında tespit edilebilir.

Tanısı Nasıl Konuluyor?

Çocuklarda ASD tanısının değerlendirilmesinde çocuk kardiyolojisi muayenesi önemli bir yer tutar. Kalbin dinlenmesi sırasında duyulan üfürüm veya ikinci kalp sesindeki karakteristik değişiklikler, ASD şüphesini gündeme getirebilir.
Kesin tanıda kullanılan temel yöntem ekokardiyografidir. Kalp ultrasonu olarak bilinen bu inceleme sayesinde kalbin anatomik yapısı, deliğin konumu, büyüklüğü ve kan akımının yönü değerlendirilebilir.
Gerektiğinde elektrokardiyografi ve diğer görüntüleme yöntemleriyle kalbin çalışma düzeni hakkında ek bilgiler elde edilebilir.

ASD her çocukta tedavi gerektirir mi?

ASD tanısı konulan her çocuk için girişimsel tedavi uygulanması gerekmez. Küçük açıklıkların bir bölümü büyüme sürecinde kendiliğinden kapanabilir veya önemli bir dolaşım problemine neden olmadan izlenebilir.
Bununla birlikte kalbin sağ tarafında genişlemeye yol açan ve belirgin kan geçişi oluşturan açıklıklarda kapatma tedavisi gündeme gelebilir. Uygun anatomik özelliklere sahip bazı ASD türleri, kasık damarından ilerletilen kateterler yardımıyla açık kalp ameliyatına ihtiyaç duyulmadan kapatılabilir. Diğer durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir.

Erken tanı neden önemli?

Çocuklarda ASD'nin erken dönemde tespit edilmesi, kalbin yapısal ve işlevsel durumunun düzenli olarak izlenmesini sağlar. Özellikle büyük açıklıkların uzun yıllar tedavisiz kalması, kalbin sağ tarafında hacim yüklenmesine ve bazı hastalarda akciğer damar basıncında artışa neden olabilir.
Bu nedenle çocuklarda çabuk yorulma, açıklanamayan nefes darlığı veya kalpte üfürüm gibi bulguların göz ardı edilmemesi önem taşır. ASD'nin erken teşhis edilmesi ve uygun zamanda değerlendirilmesi, çocukların sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesine ve ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek kalp sorunlarının önlenmesine katkı sağlayabilir.

Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu


 
Diyabet, dünyada ve Türkiye’de hızla yaygınlaşırken; erken tanı, kişiye özel tedavi ve gelişen teknolojiler hastalığın kontrolünde büyük önem taşıyor. Türkiye’de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin ediliyor. Obezite diyabetin ana nedenleri başında geliyor. 

14.11.2026 09:22:00
Murat Çorbacı
 
Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu
Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu

Diyabet, sessiz bir pandemi gibi hızla yayılırken geliştirilen yeni yöntemler sayesinde hastalar, hastalıktan kurtuldukları gibi yaşam kalitelerini de artırabiliyor. Bu hastalardan Nisa Güner, Selin Oral ve İlhan Güngördü 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında gerçekleştirilen 'Diyabette yalnız değilsiniz' etkinliğinde anlattıkları hikayeleriyle dikkat çekti.
Görme engelli psikolog Nisa Güner dijital insülin pompası ile sensörünü ekran okuyucu ve yapay zeka desteğiyle tek başına kullanarak Türkiye'de bir ilke imza attı. Kan şekeri 600 ile komaya giren, günlerce hastanede yatan İlhan Güngördü ise 52 kilo vererek insülini bıraktı, diyabeti yendi. Güngördü, hipertansiyon, karaciğer yağlanması hastalıklarından da kurtuldu. Yıllarca kilo sorunuyla mücadele eden 46 yaşındaki Selin Oral, tedaviyle 108 kilodan 70 kiloya düşerek, İstanbul Maratonu kapsamında düzenlenen 15.5K'yi koştu. Şimdi Nisan 2027'de Prag'daki yarı maratona hazırlanıyor.

Pandemi gibi hızla artıyor

Türkiye'de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin edildiğini belirten Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, "Diyabet mikrobik etkeni olmayan bir pandemi gibi inanılmaz hızla artıyor. Ülkemizde her 10 yılda görülme sıklığının yüzde 100 arttığını, ikiye katlandığını saptadık. Diyabet tedavisinde kullandığımız GLP-1 analogları doğru kullanıldığında tıbbın önemli buluşlarından biri ama bu ilaçlar reçetesiz satılmamalı. Çünkü çok ciddi yan etkileri var" uyarısında bulundu. Diyabetin 0-90 yaş arasında her yaşta ortaya çıkabildiğine ve iyi izlenmediğinde ciddi organ hasarlarına neden olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, hastalığın kalp-damar ve böbrek hastalıkları, hipertansiyon, obezite, görme kaybı ve bacak ampütasyonlarının temel sebeplerinden biri olduğunu belirtti. Diyaliz tedavisi gören hastaların yaklaşık yarısında sorunun diyabete bağlı geliştiğini aktaran Prof. Dr. Yılmaz, erken dönemde önlem alınmasının hem hastayı organ hasarlarından koruduğunu hem de tedavinin ekonomik yükünü azalttığını vurguladı.

Diyabetli sayısı çığ gibi artıyor

Diyabet tedavisinde kullanılan teknolojilerin son yıllarda büyük bir dönüşüm geçirdiğini belirten Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, geçmişte parmaktan yapılan günlük birkaç ölçümle yürütülen takibin, sürekli glikoz ölçen sensörler sayesinde çok daha ayrıntılı hale geldiğini söyledi. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Çelik de, Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon diyabetli bulunduğunu belirterek, 2050 yılında bu sayının 850 milyonun üzerine çıkmasının beklendiğini söyledi. Türkiye'nin diyabet görülme sıklığında Avrupa'da ilk sırada yer aldığına dikkat çeken Prof. Dr. Çelik, ülkemizde diyabet prevalansının yüzde 16.5'e ulaştığını ve hasta sayısının 15 milyona yakın olduğunun tahmin edildiğini belirtti. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin de Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde izlenen 11 bin 270 diyabet hastasına ait verileri ilk kez kamuoyuyla paylaştı.

Verilere göre:
• Diyabet tanısı konulan her 10 hastanın 7'sinde aşırı kiloluluk veya obezite sendromu bulunuyor.
• Hastaların yüzde 46'sında karaciğer yağlanması görülüyor.
• Her iki diyabet hastasından biri aynı zamanda kalp-damar hastalıklarıyla ilgili sorunlar yaşıyor.
• Tedaviye başlanmasının ardından hastaların hemoglobin A1c değerleri dünya ortalamasının altına geriliyor.

İş insanı Cafer Mahiroğlu'na yönelik soruşturmada gözaltına alınan 5 şüpheli tutuklandı

İş insanı Cafer Mahiroğlu hakkında "rüşvet", "ihaleye fesat karıştırma" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında düzenlenen ikinci dalga operasyonda gözaltına alınan 8 şüpheliden 5'i tutuklandı

14.11.2026 05:00:00
AA
 
İş insanı Cafer Mahiroğlu'na yönelik soruşturmada gözaltına alınan 5 şüpheli tutuklandı
İş insanı Cafer Mahiroğlu'na yönelik soruşturmada gözaltına alınan 5 şüpheli tutuklandı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca, şüpheli Cafer Mahiroğlu hakkında "rüşvet", "ihaleye fesat karıştırma" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından yürütülen soruşturma sürüyor.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan ve Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edilen 8 şüphelinin sulh ceza hakimliğindeki işlemleri tamamlandı.

Hakimlik, şüphelilerden eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Ramazan Tezcan, eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Daire Başkanı Haluk Harun Tuzsuzoğlu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Daire Başkanlığında kontrolör Mehmet Meral ile Doruk Bulut ve İbrahim Tuncol'un tutuklanmasına karar verdi.

Diğer şüpheliler Filiz Bulut, İbrahim Seyfittinoğlu ve Murat Topuz hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmasına hükmedildi.

Soruşturma

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Cafer Mahiroğlu'nun İzmir Büyükşehir Belediyesindeki bağlantılarını kullanarak BUSTECH Araç Bakım Onarım Hizmetleri AŞ'nin kurulmasını sağladığı ve belediye ihaleleri üzerinden haksız menfaat elde edildiği yönünde bulgulara ulaşıldığı belirtilmişti.

Açıklamada, MASAK verileri ve diğer deliller doğrultusunda, ihale süreçleriyle bağlantılı 14 milyon 464 bin liralık kayıtsız rüşvet ödemesi yapıldığı, şirket üzerinden alınan işlerde fahiş fiyatlarla ödeme gerçekleştirildiği ve gelirlerin Mahiroğlu ile ilişkili şirketlere aktarıldığının tespit edildiği kaydedilmişti.

Mahiroğlu ile ilişkili şirketlerin toplam işlem hacminin 30 milyar 352 milyon 37 bin 389 lira 15 kuruş olduğu, şahsi banka hesaplarında ise 459 ayrı işlemle toplam 1 milyar 62 milyon 260 bin 3 lira 28 kuruş para girişi ve 564 ayrı işlemle toplam 1 milyar 118 milyon 591 bin 33 lira 88 kuruş para çıkışı bulunduğu kaydedilen açıklamada, yurt dışı para transferleri ve mal varlığı edinimlerinin de incelemeye alındığı bildirilmişti.

Açıklamada, şüpheli Mahiroğlu'nun ortağı, yöneticisi ya da ilişkili olduğu tespit edilen şirketlere sulh ceza hakimliği kararıyla el konulduğu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) kayyum olarak atanmasına karar verildiği aktarılmıştı.

Soruşturma kapsamında, şüpheliler Harika Akkaya, Hasan Özdemir, İbrahim Özdemir, Armağan Küçük, Mustafa Özdemir, Halit Akın, Ali Turan, Mediha Burumoğlu, Murat Koçak, Erkan Yağcı, Süleyman Özen ile Mehmet Necati Yağcı gözaltına alınmıştı.

Zanlılar Cafer Mahiroğlu, Hakan Arıcan ve Sevim Kul'un yurt dışında oldukları''''''' bilgisine ulaşılan soruşturmada, şüpheli Doruk Bulut'un ise başka suçtan cezaevinde, şüpheli Fatih Yadoğlu'nun ise firari olduğu belirlenmişti.

Gözaltına alınan 12 şüpheliden 4'ü tutuklanmış, 4'ü hakkında ev hapsi şeklinde olmak üzere 8 şüpheliye adli kontrol tedbiri uygulanmıştı.

Öte yandan, soruşturma kapsamında sulh ceza hakimliğince, TMSF'nin kayyum olarak atandığı Halk TV'nin sosyal medya hesaplarına da erişim engeli getirilmişti.

Soruşturmanın devamında 1 şüpheli daha gözaltına alındıktan sonra tutuklanmış, tutuklananların sayısı 5 olmuştu. Soruşturma kapsamında ikinci dalga operasyonda 8 şüpheli daha gözaltına alınmıştı. 

logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.