Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen Group of Seven (G7) Liderler Zirvesi, ABD ile İran arasında varılan ve Orta Doğu'daki 15 haftalık savaşı sonlandırma amacı taşıyan tarihi mutabakat zaptının (MOU) gölgesinde başladı.

Zirve kapsamında Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilerin sorularını yanıtlayarak küresel siyaseti ve piyasaları sarsan kritik açıklamalarda bulundu.

"İran ile anlaşmada ikinci aşama daha kolay olacak"

Başkan Donald Trump, ABD ile İran arasında imzalanan ve petrol sevkiyatı için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticarete açılmasını öngören çerçevenin resmen yürürlüğe girdiğini doğruladı. Anlaşmanın dijital olarak imzalandığını ve resmi metnin cuma günü Cenevre'de netleşeceğini belirten Trump, sürecin "ikinci aşamaya" geçtiğini duyurdu.

Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"İran ile anlaşmamızı tamamladık ve bunun son derece başarılı olacağına inanıyorum. Şimdi anlaşma ikinci bir aşamaya geçiyor. Bu ikinci aşamanın ilkinden çok daha kolay olacağını düşünüyorum. En önemlisi, bu anlaşmanın bir parçası olarak Washington, İran'a tek bir kuruş bile yaptırım yapmıyor. Küresel petrol fiyatları hızla düşüyor ve borsalar adeta bir roket gibi yükseliyor. Bu anlaşma tüm dünyaya büyük bir başarı getirecek."

Anlaşma kapsamında uluslararası nükleer müfettişlerin yeniden İran'a döneceği ve tahkimat süreçlerinin başlayacağı belirtilirken, küresel enerji piyasalarında şimdiden ciddi bir rahatlama dalgası yaşanıyor.

"Bibi Lübnan konusunda daha sorumlu olmalı"

Anlaşmanın getirdiği iyimser havaya rağmen, müttefiki İsrail'in Lübnan'daki askeri operasyonlarına devam etmesi G7 Zirvesi'nin en gerilimli başlıklarından biri oldu.

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile "harika bir ilişkisi" olduğunu söylese de Netanyahu yönetiminin Lübnan politikasını açıkça eleştirdi.

İsrail'in Lübnan'daki savaşını "küçük bir çatışma" (minor war) olarak nitelendiren Trump, "Bizim için asıl büyük mesele İran'dı. Lübnan ise sürekli başını kaldıran küçük bir sivrisinek ısırığı gibi. Ancak Bibi'nin (Netanyahu) Lübnan konusunda artık çok daha sorumlu davranması gerekiyor" dedi.

"Ben olmasaydım İsrail yok edilmişti"

Konuşmasında ABD'nin İsrail'e verdiği askeri ve siyasi desteğin altını çizen Trump, kendisinden önceki liderleri ve uluslararası kamuoyunu hedef alarak tarihe geçecek bir iddiada bulundu.

İsrail'in varlığını tamamen kendisine borçlu olduğunu ileri süren Trump, kameralar önünde şu sert ifadeleri kullandı:

"Açık konuşmak gerekirse; eğer ben olmasaydım, çok uzun zaman önce İsrail diye bir yer kalmazdı, tamamen ortadan kalkmış olurdu. Çünkü benden başka hiçbir ABD başkanı, benim İsrail için yaptıklarımı yapmaya ve bu adımları atmaya cesaret edemedi."

G7 liderleri arasında "İran" çatlağı

Trump'ın müttefiklerine danışmadan İran ile savaşa girmesi ve ardından yine tek taraflı bir diplomasiyle mutabakat imzalaması, G7 üyesi olan Fransa, İngiltere ve Almanya gibi Avrupa ülkelerinde soğuk rüzgarlar esmesine neden oldu. Avrupa Konseyi ve AB Komisyonu liderleri, Hürmüz Boğazı'nın açılmasını ve ateşkesi memnuniyetle karşılasalar da kalıcı barış için Lübnan'daki İsrail saldırılarının derhal durması gerektiği konusunda Washington'a baskı yapıyor.

Haber merkezlerine ulaşan son bilgilere göre, 60 günlük teknik müzakere sürecini başlatacak olan resmi anlaşma metninin önümüzdeki 24 ila 48 saat içinde kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.