Trump’tan tehdit, Pezeşkiyan’dan yanıt
ABD Başkanı Donald Trump'ın BM kürsüsünden İran'a yönelik "Yok etme ya da anlaşma" ültimatomu vermesinin ardından, New York'a ulaşan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan "Baskılara boyun eğmeyeceğiz" mesajı verdi. Perde arkasında ise arabulucular vasıtasıyla kritik diplomatik temaslar yürütülüyor
Eyüp Kabil





Trump'tan kürsüde ültimatom
Genel Kurul'un ilk gününde hitap eden ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetimini sert bir dille uyardı. Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği ve bölgesel askeri üslere yönelik insansan hava aracı saldırılarını hatırlatarak, Washington'ın elinde iki seçenek olduğunu belirtti: "Ya bu ülkeyi tamamen ortadan kaldıracak askeri adımları atacağız ya da masaya oturup yeni bir anlaşma yapacağız." Trump yönetimi, İran'a yönelik caydırıcılığı yeniden tesis etmek amacıyla bölgesel ortaklarıyla koalisyonunu güçlendireceğini ilan etti.Pezeşkiyan: "Başımız dik geldik, haklarımızı savunacağız"
Trump'ın bu çıkışının ardından gözlerin çevrildiği İran cephesinden yanıt gecikmedi. New York JFK Havalimanı'na iniş yaptıktan sonra devlet televizyonuna açıklamalarda bulunan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, uluslararası platformda İran halkının haklarını "kararlılıkla savunacaklarını" vurguladı.Pezeşkiyan, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
"Uluslararası forumlarda pozisyonumuzu sonuna kadar ve kararlılıkla koruyacağız. Karşı karşıya kaldığımız tüm haksızlıklara ve ambargolara rağmen İran halkının dimdik ayakta kaldığını muhataplarımıza en net şekilde ilan etmeye geldik. Baskı politikaları bizi yolumuzdan döndüremez."
İran lideri, Orta Doğu'da şubat ayında genişleyen askeri hareketliliğin ardından Amerikan toprağına ayak basan en üst düzey İranlı yetkili oldu. ABD Dışişleri Bakanlığı, İran heyetine vize onayı verirken şehir içinde keskin hareket kısıtlamaları uygulandığını bildirdi.
Perde arkasında dolaylı diplomasi trafiği
Kürsülerdeki sert söylemlere rağmen, New York'un arka odalarında krizin kontrolden çıkmasını önlemek adına diplomatik bir hareketlilik de yaşanıyor.Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, ABD ve İran delegasyonlarının üçüncü ülke arabulucuları vasıtasıyla Genel Kurul marjında uzun süreli dolaylı görüşmeler gerçekleştirdiğini doğruladı.
Diplomatik kaynaklar, tarafların askeri tırmanışı durduracak geçici bir memorandum üzerinde fikir alışverişinde bulunduğunu belirtiyor.
Küresel liderlerden "çok taraflılık" çağrısı
BM Genel Kurulu'nda sadece ABD-İran gerilimi değil; Rusya-Ukrayna savaşı, Yemen'deki insani kriz ve Gazze'deki durum da liderlerin ana gündem maddeleri arasında yer alıyor.Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, savaşı sona erdirmek adına ABD ve Rusya ile üçlü bir diplomatik formatta görüşmeye hazır olduğunu yineledi.
Genel Kurul'un ana temasını oluşturan "Güvenin Yeniden Tesisi ve Dönüşümün Yönetilmesi" kapsamında konuşan Avrupalı liderler ise, Trump yönetiminin bazı BM kurumlarından fon çekme kararını eleştirerek çok taraflı sistemin korunması çağrısında bulundu.
BM Genel Sekreterliği koltuğundaki son dönemini geçiren Antonio Guterres ise açılış konuşmasında, BM'nin Yemen, Sudan ve Gazze gibi kriz bölgelerindeki başarısızlıkları ile insani yardımlardaki başarıları arasında "zorlu gerçeklerle yüzleşilmesi" gerektiğini ifade etti.
Zirve boyunca liderlerin ikili temaslarının ve özellikle kapalı kapılar ardındaki dolaylı Washington-Tahran müzakerelerinin seyrinin, önümüzdeki aylarda küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu'daki askeri konuşlanmayı doğrudan etkilemesi bekleniyor.











































































