Tunceli'nin eşsiz doğasında konar göçer olmak
Sonbahardan kalma günlerin yaşandığı ilçelerde, sarıya bürünmüş meralarda gün boyu ekmek parası kazanmak için koyun güden göçerler, birkaç ay sonra koyunların kuzulamaya başlamasıyla tatlı bir telaş yaşayacak
11.12.2020 23:00:00
Tunceli'deki göçerlerin kışlaklarda zorlu yaşamı
Yaklaşık 6 ay boyunca Tunceli'nin eşsiz güzelliklere sahip yaylalarında konaklayan göçerler, havaların soğuduğu bugünlerde ise ağaç ile brandalardan yaptıkları ve "kom" adını verdikleri kışlaklarda yaşamlarını sürdürüyor
Tunceli'de yaz aylarında hayvanlarıyla yüksek rakımlı yaylalara çıkan göçerler, havaların soğumasıyla geri döndükleri kışlaklarda koyun sürülerinin su ve beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için gün boyu zorlu mesai yapıyor.
Zengin florası ve bitki örtüsü çeşitliliğiyle küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yaygın yapıldığı Tunceli'de, ilkbahar ve yaz aylarında Çemişgezek, Mazgirt, Pertek ve Hozat ilçelerinden yolculuk yaparak Ovacık ve Pülümür ilçelerindeki yaylalara çıkan göçerler, havaların soğumasıyla köylerine döndü.
Yaklaşık 6 ay boyunca Ovacık'taki Munzur ve Mercan dağları ile Pülümür'deki Silbüs, Bağırpaşa, Akbaba ve Meydan dağlarındaki eşsiz güzelliklere sahip yaylalarda konaklayan göçerler, şimdilerde ise ağaç ile brandalardan yaptıkları ve "kom" adını verdikleri kışlaklarda yaşamlarını sürdürüyor.
Genellikle kış aylarında hava sıcaklıklarının mevsim normalleri üzerinde seyrettiği ve kar yağışının az etkili olduğu alçak rakımlı Pertek ve Çemişgezek ilçelerinde konaklamayı tercih eden göçerler, mevsime bağlı otlakların yetersiz kalması sebebiyle şu sıralar koyunlarının karnını doyurmak için meşakkatli bir çalışma yapıyor.
Zorlu doğa koşullarında, sosyal ve teknolojik hayatın imkanlarından uzakta hayatlarına devam eden göçerler, günün erken saatlerinde uyanarak sayıları 500 ile bin arasında değişen koyun sürüleriyle ilgilenmeye başlıyor.
Yaz aylarında istifledikleri ot, yonca ve samanlar ile tarlada ürettikleri ya da satın aldıkları arpayı tahtadan yaptıkları yemliklere boşaltan göçerler, daha sonra koyunları sırayla ağıldan dışarı salıp beslenmelerini sağlıyor.
Sonbahardan kalma günlerin yaşandığı ilçelerde, sarıya bürünmüş meralarda gün boyu ekmek parası kazanmak için koyun güden göçerler, birkaç ay sonra koyunların kuzulamaya başlamasıyla tatlı bir telaş yaşayacak.
Göçerlerden Mustafa Cos, hayvanlarından daha iyi verim almak için yazın yaylaya çıktığını söyledi.
Yayla yaşamının çeşitli zorlukları olduğunu belirten Cos, şöyle konuştu:
"Yıllardır hayvancılıkla uğraşıyorum. Yazın Pülümür tarafındaki yaylalara çıkıyoruz. Orada 5-6 ay kaldıktan sonra havalar soğumaya başlıyor ve bizde kışlaklara geri dönüyoruz. Kışı Pertek'te geçiriyorum. Burada kar yağışı çok nadir oluyor ve hayvanların bakımı daha da kolaylaşıyor. Bizim yaşamımız hep zorluklarla geçiyor. Sürekli dağda, merada koyun otlatıyoruz."
