Türkiye'den ABD'ye skandal S-400 sözü!

ORHAN DEDE/DETAY-HABER

Milli Savunma Bakanı Nurettin Canikli, 7-8 Haziran tarihlerinde Brüksel'deki NATO Karargahı'nda gerçekleşen NATO Savunma Bakanları Toplantısının ardından gazetecilerle bir araya geldi, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu, soruları yanıtladı.

NATO Karargahı'nda bazı ikili görüşmelerde bulunduğunu belirten Bakan Canikli, ABD Savunma Bakanı James Mattis ile de bir araya geldiğini anımsattı. Mattis ile görüşmesinde birçok konuyu ele aldıklarını aktaran Canikli, "Özellikle Münbiç'teki yol haritasıyla alakalı son derece ayrıntılı, yapıcı ve olumlu bir görüşme gerçekleştirdik" diye konuştu.

Mattis ile görüşmesinde Rusya'dan alınacak S-400 hava savunma sistemleriyle F-35 savaş uçaklarının da gündeme geldiğini belirten Canikli, şunları söyledi: "Onların kaygı ve hassasiyetleri S-400 sisteminin çok güçlü radarlara sahip olması. Türkiye'ye kurulması halinde başta F-35 savaş uçakları olmak üzere diğer NATO unsurlarını rahatsız edebileceği ve bazı NATO'ya ait bilgilerin bu radarlar vasıtasıyla başka yerlere aktarılabileceği şeklinde bir kaygıyı ifade etti. O nedenle büyük oranda ABD Senatosunun da S-400'lerin Rusya'dan alınmasına itirazı olduğunu söyledi. Biz de kendisine böyle bir tehlikenin, riskin hiçbir zaman olmayacağını, gündeme gelmeyeceğini ifade ettik ve bu garantiyi verdik. Yani Türkiye'de kurulacak S-400 sistemi hiçbir şekilde, hiçbir NATO unsurunu, F-35 uçakları dahil rahatsız etmeyecek ve onlar için bir tehdit ve tehlike oluşturmayacak. Bu garantiyi kendilerine verdik, açık olarak bunu ifade ettik. Bunu, kendisinden Senatoya anlatmasını talep ettik. S-400'ler kurulacak, gelecek, o konuda herhangi bir tartışma söz konusu değil."

Nereden çıktı bu garanti?

Milli Savunma Bakanı Canikli'nin 'Türkiye'ye kurulacak S-400 sistemi, hiçbir NATO unsurunu rahatsız etmeyecek. Bu garantiyi kendilerine verdik' şeklinde ifade ettiği 'garanti' meselesi kafaları kurcalıyor. ABD Savunma Bakanı James Mattis'e verilen garantinin boyutları merak ediliyor.

Bakan Canikli'nin de ifade ettiği S-400 sistemlerinin sahip olduğu çok güçlü radarlar çalıştırılmayacak mı? Radarları çalıştırılmayacaksa, kör durumdaki S-400 sistemleri hedefleri nasıl tespit edecek? Radarlar kısıtlı mı çalıştırılacak? Radarlar çalıştırılacak ise hiçbir NATO unsurunun ve F-35 uçaklarının bundan rahatsız olmaması nasıl sağlanacak? Yahut da kısa süre önce ABD'li yetkililerin Ankara'ya ilettikleri 'S-400'leri satın alın ama kullanmayın' talimatı gereği, S-400 sistemleri hiç mi çalıştırılmayacak?

Bu soruların Milli Savunma Bakanı Nurettin Canikli'nin şahsında hükümet tarafından ivedilikle cevaplanması gerekiyor. ABD'ye verilen garantinin boyutları henüz tam olarak bilinmese de gelen pis kokular Türkiye'nin S-400'leri teslim alsa bile bir kenarda çürüteceğini gösteriyor.

F-35 teslimi yılan hikayesine dönüşüyor

Canikli'nin açıklamalarında dikkat çeken bir diğer konu ise teslimatı yılan hikayesine dönüşmekte olan F-35 savaş uçakları oldu. Zira ABD yönetimi Türkiye'ye 'S-400'leri alırsan F-35 uçaklarını unut' şantajı yapıyor. S-400 hava savunma sistemleriyle F-35 savaş uçağı projesinin ilişkilendirilmesinin doğru olmadığını, bunu da muhataplarına ilettiklerini belirten Bakan Canikli, şunları söyledi:

"F-35 projesi bir ticari anlaşmadır. Türkiye bu projeyle ilgili taahhütlerini zamanında yerine getirmiştir. 800 milyon dolardan fazla ödeme yaptık. Toplam 100 uçaklık bir alım öngörülüyor. Bunun da 11 milyar dolardan fazla bir maliyeti var Türkiye açısından. Biz yükümlülüklerimizi yerine getirdiğimiz için başka hiçbir şarta bağlı olmaksızın, başka hiçbir olayı gerekçe göstererek bu projeyi ertelememek, geciktirmemek gerekiyor. Bu yaklaşımımızı da kendilerine ifade ettik. Temennimiz F-35 uçaklarıyla ilgili planlandığı, projelendirildiği gibi anlaşmalara sadık kalınarak bunların gereklerinin yerine getirilmesi."

Bakan Canikli'nin açıklamalarının da gösterdiği gibi proje ortağı olduğumuz ve 800 milyon dolar ödeme yaptığımız F-35'lerin teslimi konusunda Türkiye'nin elinden temennide bulunmaktan fazla bir şey gelmiyor. Görünen o ki, F-35'lerin teslimatı konusunda nihai kararı ABD verecek. Bu durum, F-35 projesine Türkiye'nin hangi şartlarda ortak olduğunun sorgulanmasına neden olacak. ABD'nin keyfi bir şekilde uçakları teslim etmediği durumlarda F-35 projesindeki ortaklık anlaşmasının Türkiye'ye hangi hakları sağladığı bir an önce açıklanmalı.  

Mehmetçik, Coni'yle Münbiç'te devriye atacak

ABD'li mevkidaşı Mattis ile görüşmesinde Münbiç konusunun da gündeme geldiğini ifade eden Milli Savunma Bakanı Nuretin Canikli, Münbiç'te Türk askeriyle ABD askerlerinin birlikte devriye atacaklarını söyledi. Canikli, "Münbiç ile başlayan yeni bir ilişki hattı açılmış durumda. Bunun ilerleyerek, genişleyerek başka alanlarda da uygulanmasını talep ediyoruz. Münbiç yol haritasının planlandığı gibi yürütülmesinde gecikme ve oyalama olmayacak. Burada başarılı olursak, Suriye'nin diğer bölgelerindeki benzer problemlerin bu yöntem ve bu mekanizmayla ortadan kaldırılmasında ön açacak aynı zamanda" dedi.