Uçakları hacizden kaçırıyorlar
Dünyanın en şaşalı kuruluşları arasında yer alan havayolu şirketlerinin operasyonları koronavirüs salgını nedeniyle yüzde 90’dan fazla bir oranda durdu. Dev şirketlerin çoğu maaş ödeyemiyor. Küçük havayolu şirketleri haczedilmesin diye uçaklarını erişilmesi zor havaalanlarına park ediyor.
07.04.2020 15:46:00
RECEP BAHAR / DETAY HABER
Koronavirüs salgınından en çok etkilenen sektör havacılık oldu... Başta THY olmak üzere dünyanın önde gelen havayolu şirketleri yolcu taşımacılığını durdurdu. THY, Lufthansa, KLM, Alitalia gibi bayrak taşıyıcı şirketlerin imdadına devletler yetişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce yaptığı açıklamada, THY'ye destek olacaklarını açıklamıştı ancak bunun şeklini şemailini ortaya koymamıştı. Türkiye'nin dünyada en çok tanınan markası ve aynı zamanda en çok döviz kazandıran şirketi olan THY'nin yaşaması, ülke ekonomisi açısından da önem arzediyor. Ancak sektörün komada olduğunu vurgulamak gerekiyor.
Uçaklar park pozisyonunda!
ABD'nin önde gelen havayolu şirketlerinden American Airlines'in Başkan Yardımcısı Vasu Raja, önümüzdeki 60 günlük süre içinde kimsenin seyahat etmek istemediğini dile getirerek, "Hatta önümüzdeki 5 ayda kimsenin seyahat planı yaptığını görmüyoruz" dedi. Havayolu şirketleri biletlerini bir yıllık süre için satışa arzederler. Yolcular da bu dönemde biletlerini alır. Raja'nın açıklamalarından önümüzdeki 5 aylık dönemde, uçuşlar rezervasyona açık olsa da insanların ellerinin bilet almaya varmadığını ortaya koyuyor. Ancak Çin'de olduğu gibi salgının etkisi azaldıkça, insanlar seyahat etmeye başlayacaktır. Yalnız uçakların dolması epey bir vakit alacaktır.
Avrupa'nın en büyük havayolu grubu Alman Lufthansa... Grup içinde Lufthansa'nın yanı sıra Brussels Airlines (Belçika), Austrian Airlines (Avusturya) ve Swiss International Air Lines (İsviçre) da yer alıyor. Lufthansa Grup, kapasitesini yüzde 94 azalttı ve 763 uçağının 700'ünü parka çekti! Normal zamanlarda sadece 10 uçak parkta beklerdi. Durum bu kadar vahim!
Uçaklar mı, insan sağlığı mı?
Uçağı parka çekmek sıkıntılı bir durum zira bu uçakların uçuşa hazır halde olmaları gerekiyor ve bunun için de sürekli bakım şart. Mesela uçakların yakıt tanklarının yosun tutmaması için özel bir kimyasal madde kullanılması gerekiyor. Bu maddeyi ağırlıklı olarak Çin üretiyor. Ancak burada ciddi bir sorun var! Bu kimyasal madde, koronavirüs günlerinde çok gereksinim duyulan dezenfektan üretiminde de kullanılıyor. Burada ortaya ciddi bir ikilem çıkıyor: Önce uçak sağlığı mı yoksa insan sağlığı mı? Lufthansa'nın erişiminde zorluk çektiği bu kimyasal konusunda THY'nin şimdilik sorunu bulunmuyor.
Pilot maaşları ne olacak?
Başta Lufthansa olmak üzere dünyanın önde elen havayolu şirketleri çalışanların maaşları konusunda sendikalarla masaya oturdu. Bu konuda tüm dış hat uçuşlarını 1 Mayıs'a kadar öteleyen THY'den ses seda yok. THY Teknik çalışanları da part-time çalışmaya başlamış. Görüştüğümüz kabin memurları Nisan ayı maaşında bir sorun olmadığını söyledi. Pilotların kısa çalışma ödeneğinden yararlanacağı ifade ediliyor. Normalde 60 bin lira maaş alan bir pilot mesela Nisan ayında hiç uçamazsa yaklaşık 4400 lira maaş alacak! Budapeşte merkezli düşük maliyetli havayolu şirketi Wizz Air ise maaşları yarı yarıya azalttı.
THY dahil birçok havayolu şirketi yolcu uçaklarını kargo uçakları olarak kullanıyor. Genelde Çin'den alınan sağlık malzemelerini ABD'ye ve Avrupa'ya ulaştırıyorlar. Çin, dünyanın ihtiyacını karşılamak için günlük maske üretimini 116 milyona çıkardı. Sonuçta havayolu şirketleri durdu. Yeniden operasyonlarına başlaması yavaş yavaş olacak.
İstanbul'dan kim uçuyor
İstanbul Havalimanı, tam kapasiteyle 7 Nisan 2019'da çalışmaya başlamıştı. Havalimanını bir yıllık dönemde 64 milyon yolcu kullandı. Koronavirüs salgını olmasaydı, 70 milyona ulaşması ve Atatürk Havalimanı'nın 68 milyon yolculuk rekorunu geçmesi mümkün olacaktı. İstanbul Havalimanı'ndan az da olsa uçuşlar devam ediyor. Beyaz Rusya'dan Belavia Havayolları'nın 7 Nisan'da uçuşu vardı. Katar Havayolları'nın 7 Nisan'daki uçuşunu iptal etmesi dikkat çekti. Türk Havayolları'nın Tel Aviv'e, KKTC'ye; MEA'nın Beyrut'a; Gulf Air'in Bahreyn'e; Mahan Air'in Tahran'a seferleri gözüküyordu. Bunlar düzenli sefer olmaktan ziyade 'mahsur kalan yolcuları ülkelerine tahliye etme' şeklinde oluyor ve zira bu uçuşlar için bilet alamıyorsunuz.
