Ücret cinsiyete göre değişken

Cinsiyete dayalı ücret farkı Avrupa dahil tüm dünyada oldukça yaygın. Erkekler kadınlardan daha çok kazanıyor. Bu durum Türkiye için de geçerli. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kadınların ancak üniversite okursa erkeklere göre istihdam şansının arttığını gösteriyor. Yine de erkeklere göre daha düşük ücrete çalışmak zorunda kalıyorlar. TÜİK'in 2022 yılı verilerine göre Türkiye'de ücretli çalışan 100 kişiden 67'si erkek, 33'ü ise kadın. Bu da her üç ücretli çalışandan birisinin kadın olması demek. Türkiye genelinde ücretli çalışan 1000 kişiden 66'sı ilkokul ve altı mezunu, 229'u ilköğretim ve ortaokul mezunu, 330'u lise mezunu ve 375'i yükseköğretim mezunu.

Çalışan iki kadından birisi üniversite mezunu

Ücretli çalışan 1000 kadından 523'ü yükseköğretim mezunu. Ücretli çalışan 1000 erkekten ise 302'si yükseköğretim mezunu. Bu ücretli çalışan her iki kadından birinin üniversite mezunu olduğu anlamına geliyor. Yükseköğretim mezunları dışında tüm eğitim seviyelerinde ücretli çalışan erkeklerin oranı kadınlardan yüksek. Tek istisna yükseköğretim. Üstelik bu alanda kadınlar erkeklere büyük fark atmış durumda. Bu da kadınların üniversite mezunu olması durumunda iş bulma şanslarının artacağına işaret ediyor.

Kadınların maaşı daha düşük

2022 yılında aylık ortalama kişi başı brüt ücret-maaşa bakıldığında tüm eğitim seviyelerinde erkeklerin maaşının kadınlardan daha yüksek olduğu ortaya çıkıyor. Toplamda erkeklerin brüt aylık maaşı 11 bin 233 lira olurken kadınlarınki 10 bin 961 lira oldu. Üniversite mezunu bir erkeğin aylık brüt ücreti/maaşı 18 bin 525 lira olurken kadınların maaşı 15 bin 951 lira oldu. Yıllık brüt ücret/maaş üzerinden hesaplandığında tüm eğitim seviyelerinde cinsiyete dayalı ücret farkı erkeklerin lehine. Eğitim seviyesi arttıkça cinsiyete dayalı ücret farkının da arttığı görülüyor. En yüksek fark ise yüzde 17.1 ile üniversite mezunlarında. Saatlik ortalama brüt ücret/maaş yükseköğretim mezunu erkeklerde 84.2 lira iken kadınlarda 75.7 lira gerçekleşti. Öte yandan, erkeklerin çalışma süresi kadınlardan biraz daha fazla. Aylık ücretli çalışan saat Türkiye genelinde 201.3 saat olurken bu miktar erkeklerde 206.3 saat; kadınlarda ise 191 saat oldu.