Vergide en adaletsiz ülke Türkiye

Türkiye'deki vergi sistemi giderek daha adaletsiz hale geliyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesi diğer ekonomilerle karşılaştırıldığında, devletin zengin-fakir herkesten tüketimleri üzerinden aldığı KDV ve ÖTV gibi 'dolaylı' vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payında Türkiye ilk sırada geliyor. Verilere göre, gelir vergisi, kârlar ve sermaye gelirlerinden alınan "doğrudan" vergilerde Türkiye 2021 itibarıyla sadece yüzde 5.5 gibi düşük bir oranla OECD sonuncusu. Bu ise Türkiye'de hükümetlerin iş dünyasını desteklerken, bütçe açıklarını kapatmak konusunda sermayesi ile para kazanabilen varlıklı birey ve şirketlerden ziyade, sıradan vatandaştan aldığı vergilerle kapatmayı tercih ettiği anlamına geliyor. KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergilerin, toplam vergi geliri içerisindeki payında ise Türkiye, OECD ülkeleri arasında ilk sırada.

En adil vergi Norveç'te

OECD genelinde gelir, kâr ve sermaye gelirlerinden alınan vergilerin payı ortalama yüzde 11.2 düzeyinde. Türkiye için bu oran sadece yüzde 5.5 - başka bir deyişle OECD ortalamasının yarısının da altında. Norveç'te, zengin birey ve şirketlerden alınan gelir, kâr ve sermaye gelirleri vergilendirilerek sağlanan doğrudan vergilerin payı OECD verilerine göre 2021 itibarıyla yüzde 20,4 düzeyinde ve bu örgüt genelindeki en yüksek doğrudan vergi oranı. Bu da Norveç'i vergi sistemi en adil olan OECD ülkesi yapıyor. ABD'de ise vergilerin toplamdaki payı, 12.8 düzeyinde.

Bütçe gelirlerinin yüzde 66'sı dolaylı vergi

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın haziran ayı bütçe gerçekleşme raporuna göre merkezi toplam bütçe gelirlerinin sadece yüzde 29.24'ü varlıklı birey ve şirketlerden alınan doğrudan vergilerden oluşuyor. Bütçe gelirlerinin 65,63'ü ise ekonomik durumuna bakılmaksızın herkesten aynı oranda alınan ve vergi sistemindeki payı arttıkça 'adaletsiz bir vergi sistemi yaratan' dolaylı vergilerden geliyor.