İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Suriye güvenlik güçlerinin, Lazkiye'nin kıyı bölgesinde Alevi azınlığa mensup onlarca kişiyi infaz ettiğini duyurdu.
SOHR, 162 sivilin öldürüldüğünü bildirdi. Ülkenin resmi haber ajansı SANA'ya konuşan içişleri bakanlığı yetkilisi, bölgede "bireysel ihlallerin" yaşandığını kabul etti ve bunları durdurma sözü verdi. Ancak yetkili, neden İsrail'e karşı tek kurşun atılmadığına ise açıklık getirmedi.

Cuma akşamı Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'ya konuşan bir Suriye Savunma Bakanlığı yetkilisi, bazı silahlı güçlerin Kardaha'da çeşitli binaları ele geçirerek buralardan saldırılar düzenlediğini, bunu sonlandırmak için Cuma akşamı bölgeye gönderilen güvenlik güçlerinin Kardaha'da bir operasyon başlattığını söyledi.
Suriye'de geçiş dönemi başkanı ilan edilen Ahmed eş-Şera, Cuma gecesi Reuters'a yaptığı açıklamada, "Devrik rejimin kalıntılarının peşine düşmeye devam edeceğiz.
"Onları adil bir şekilde yargılayacağız. Silahlar yalnızca devletin elinde bulunacak" demişti.

Elektrikler kesildi

Homs, Lazkiye ve Tartus kentlerinde sokağa çıkma yasağı ilan edilirken, Lazkiye Valisi bölgedeki tüm elektriğin kesildiğini açıkladı. Bu arada Lazkiye'de bir cesedin arabaya bağlanarak sürüklendiğini gösteren iki videonun doğruluğu teyit edildi.
Lazkiye'deki bir Suriyeli aktivist, yaşanan şiddet olaylarının Alevi toplumunu "dehşet içinde" bıraktığını söyledi. Aktivist, "Aşırı derecede korkuyorlar. Büyük bir şok içindeler. Ne yapacaklarını bilmiyorlar. Onları koruyacak, onlara yardım edecek bir hükümet ya da devlet yok" dedi. Bölge, Alevi azınlığının merkezi ve Esad ailesinin kalesi olarak biliniyor.

Çatışmaları Esad yanlıları başlattı

Lazkiye ve Tartus'ta etkili olan çatışmalar, 6 Mart'ta Beit Ana köyü sakinlerinin güvenlik güçlerine bir şüpheliyi teslim etmemesiyle başladı. Köyde çıkan gerilimin ardından Şam'a bağlı güvenlik güçleri bölgede güvenlik operasyonu başlattı. Bu operasyon sırasında Esad yönetimine bağlı güçler, Şam yönetimi askerlerine saldırdı.
Olaylar, Esad'ın 8 Aralık'ta devrilmesinin ardından ülkedeki en büyük çaplı çatışmalara dönüştü. Esad yönetimine bağlı güçler bölgedeki bazı askeri noktaları ele geçirdi ve Cebleh merkezinde çatışmaya girdi. Bölgedeki otoyollarda güvenlik güçlerine yönelik saldırılar gerçekleştirildiği bilgisi var. Cebleh'te yaşayan Ali adlı bir çiftçi, "şehir savaşı ve sokak çatışmalarına" şahit olduğunu söyledi. Çiftçi, "Tüm gece çatışma ve patlama sesleri duyduk. Herkes korkuyor... evlerimizde hapis kaldık ve dışarı çıkamıyoruz" diye konuştu.
Güvenlik için adını gizli tutmak isteyen Suriyeli, geçici yönetime bağlı güçlerle çatışan kişilerin, Esad rejimi devrildiğinde ordudan kovulduktan sonra silahlarını bırakmayarak dağlara çıkan kişiler olduklarını aktardı. Çatışmaların başlangıcını ise şöyle anlattı:
"Bu kişiler dağlardan kentlere inerek hükümete bağlı askerlere ateş açmaya, onları öldürmeye başladı. Hükümete karşı savaş ilan edip Suriye'nin kıyı kesimlerini özgürleştirmeye başladıklarını söylediler." Aleviler çoğunluğu Sünni olan Suriye nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor.

Türkiye ne düşünüyor?

Lazkiye'deki olaylarla ilgili Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli'den açıklama geldi. Keçeli, X hesabından yaptığı paylaşımda "Bu tür kışkırtmaların, Suriye'nin ve bölgemizin huzuruna karşı bir tehdit haline gelmesine izin verilmemelidir" dedi. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ayrıca şu ifadeleri kullandı: "Suriyelilerin barış ve refah içinde yaşama hakkını hedef alan her türlü eylemin karşısındayız. Türkiye, Suriye halkının ve yönetiminin yanında olmaya devam edecektir." Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı da "Yasa dışı gruplar tarafından işlenen suçları ve güvenlik güçlerinin hedef alınmasını" kınadı. Almanya Dışişleri Bakanlığı da sosyal medya hesabında paylaştığı açıklamada "Suriye'nin batısında çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği çatışmalar nedeniyle şoktayız" ifadelerini kullandı. Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen ise sivil can kayıplarına dair haberlerin çok üzücü olduğunu ve "derin endişe duyduklarını" söyledi.

Humus ve Halep'te gösteriler

SANA, Humus ve Halep'te 6 Mart'ı 7 Mart'a bağlayan gece Şam yönetimine destek için gösteriler düzenlendiğine dair haber ve görüntüler geçti. Şam'daki geçici yönetimin Savunma Bakanlığı sözcüsü Albay Hasan Abdulgani, halen Esad'a sadık olan güçlere silah bırakma çağrısı yaptı: "Binlece kişi silahlarını bırakıp ailelerine dönmeyi seçti, bazılarıysa hala katil ve suçluları savunmak için kaçmak ve savaşmakta ısrar ediyor. Seçim ortada: Silahlarınızı bırakın ya da kaçınılmaz sonunuzla yüzleşin."
Yeni Şam yönetimi, Aralık 2024'ten bu yana Lazkiye ve Tartus'un bulunduğu bölgede güvenliği tesis etmekte zorlanıyor. Bölgedeki Alevi gruplar, Esad'ın devrilmesinin ardından özellikle Humus ve Lazkiye'de azınlıkların hedef alındığını ve saldırıya uğradığını söylüyor.