Yalan rüzgârıyla milyonları katlettiler
İngiltere'de Çarşamba günü açıklanan Chilcot Raporu, ABD öncülüğünde 2003 yılında Irak'a yönelik başlatılan istilanın gereksiz olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Rapor, açıkça Saddam'ın elinde kitle imha silahı olmadığına da işaret ediyor
07.07.2016 00:00:00
YENİ MESAJ / HABER - ANALİZ
ABD öncülüğünde 20 Mart 2003'te başlatılan Irak istilasının tamamen düzmece deliller ve yalan rüzgarı eşliğinde gerçekleştirildiği bir kez daha ortaya çıktı. İngiltere'de, Irak'ın işgalinin masaya yatırıldığı raporu hazırlayan Sir John Chilcot, İngiltere'nin ABD öcülüğündeki Irak istilasına 'barışçıl seçenekler tükenmeden katıldığını' belirterek, "Irak politikası kusurlu istihbarat ve değerlendirmeler üzerine inşa edildi" dedi. Soruşturmayı 2009-2011 yılları arasında yürüten emekli bürokrat Sir John Chilcot, 2 milyon 600 bin kelimelik raporunun önemli bulgularını basın toplantısıyla duyurdu.
Saddam'ın kitle imha silahı yoktu
Irak'ın sahip olduğu iddia edilen kitle imha silahlarıyla ilgili Tony Blair başbakanlığındaki İngiliz hükümetinin değerlendirmelerinin yeterli gerekçeye sahip olmadığını ifade eden Chilcot, Saddam Hüseyin'in kimyasal ve biyolojik silah üretimine devam ettiğiyle ilgili istihbaratın sağlam dayanaktan yoksun olduğunu vurguladı. Irak'a askeri müdahalenin doğuracağı sorunlara ilişkin uyarıların Blair tarafından dikkate alınmadığını belirten Chilcot, "Saddam Hüseyin sonrası Irak'la ilgili planlamalar yetersizdi. Hükümet, ilan ettiği hedeflerin hiçbirini gerçekleştiremedi" dedi.
İşgali çok önceden planlamışlar...
Chilcot, Irak'ın istilasına ilişkin Mart 2003'teki bakanlar kurulu kararından 18 ay önce Blair'in bu yönde dönemin ABD Başkanı George W. Bush ile görüşmelere başladığını kaydetti. "Blair, ocak ayı sonunda ABD'nin askeri operasyonla ilgili takvimini kabul etmişti." ifadesini kullanan Chilcot, İngiliz hükümetinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) desteğini almayan bir askeri müdahaleye katılarak kurulun yetkisinin altını oyduğunu kaydetti. Raporun açıklanmasında önce Blair'in Londra'daki evi önünde toplanan protestocular "Blair savaş suçları nedeniyle yargılanmalı" yazılı pankart açtılar.
Blair kendini savundu
İngiltere'nin Irak istilasına katılma süreciyle ilgili açıklanan raporun merkezinde yer alan eski Başbakan Tony Blair, raporla ilgili yaklaşık 2 saat süren basın toplantısı düzenleyerek, kendisini savundu. Sesinin titrediği gözlenen Blair, askeri harekâtta hayatını kaybeden İngiliz askerleriyle ilgili olarak, "Bilebileceğinizden veya inanabileceğinizden çok daha fazla üzüntü, pişmanlık ve özür ifade ediyorum" ifadelerini kullandı. "Irak'ta savaşa girme ve Saddam Hüseyin'i devirme kararı 10 yıllık başbakanlık süremde aldığım en zor, en önemli ve en acı karardı" diyen Blair, "Bu karar nedeniyle bugün bütün sorumluluğu, herhangi bir istisna veya mazeret olmaksızın kabul ediyorum" diye konuştu. "İstihbarat değerlendirmelerinin yanlış olduğu ortaya çıktı, müdahale sonrası ortam, düşünüldüğünden hasmane, uzun ve kanlı oldu" ifadelerini kullanan Blair, "Aldığım kararları 13 yıl boyunca beraberimde taşıdım ve ömrümün geri kalanında da böyle yapacağım. Hayatımda, olanları yeniden yaşayıp yeniden düşünmediğim bir gün olmayacak" dedi.
En büyük terörist Blair
Irak harekâtında hayatını kaybeden İngiliz askerlerinin bazılarının aileleri Blair'in yargılanmasını istedi. Ailelerin Chilcot Raporu'nun açıklanmasının ardından düzenlediği ortak basın toplantısında, harekât sırasında kardeşini kaybeden Sarah O'Connor adlı İngiliz vatandaşı "Dünyada bir tek terörist var ve dünyanın bunu bilmesi gerekiyor. Adı Tony Blair'dir, dünyanın en büyük teröristidir." dedi. 25 ailenin katıldığı basın toplantısında konuşan bir başka asker yakını Pauline Graham da, "Tony Blair cinayetle yargılanmalı. Artık bundan kaçamaz" ifadesini kullandı.
Öte yandan ana muhalefetteki İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn de düzenlediği basın toplantısıyla, Irak istilasında Blair'in liderliğindeki partisinin aldığı karar dolayısıyla partisi adına özür diledi.
Rapor sansüre uğradı
12 ciltlik rapor, çok sayıda tanıklık ve belge içeriyor. Ancak raporun herhangi bir yaptırım gücü bulunmuyor. İngiltere'de Kasım 2009'da başlatılan "Chilcot soruşturmasında", ülkenin 2003'teki Irak işgaline katılma kararının kilit isimlerinden eski Başbakan Blair başta olmak üzere çok sayıda politikacı, bürokrat, diplomat ve yetkili ifade verdi. Chilcot raporu, tamamlandıktan sonra 'ulusal güvenlik kontrolünden' geçti ve bazı belgeler ile tanıklıklar hükümetin redaksiyonuna uğradı. İngiltere, ABD öncülüğündeki Irak istilasına 30 bin askerle katılmıştı. Askeri harekâtta 179 İngiliz askeri hayatını kaybederken, bölünen, etnik ve mezhepsel çatışmadan halen kurtulamamış Irak'ta ölenlerin sayısı hakkında net bir kayıt yok ancak 100 bin ile 1 milyon arasında değişen sayımlar mevcut. Chilcot soruşturması, Blair'in halefi Gordon Brown tarafından başlatılmıştı.
ABD öncülüğünde 20 Mart 2003'te başlatılan Irak istilasının tamamen düzmece deliller ve yalan rüzgarı eşliğinde gerçekleştirildiği bir kez daha ortaya çıktı. İngiltere'de, Irak'ın işgalinin masaya yatırıldığı raporu hazırlayan Sir John Chilcot, İngiltere'nin ABD öcülüğündeki Irak istilasına 'barışçıl seçenekler tükenmeden katıldığını' belirterek, "Irak politikası kusurlu istihbarat ve değerlendirmeler üzerine inşa edildi" dedi. Soruşturmayı 2009-2011 yılları arasında yürüten emekli bürokrat Sir John Chilcot, 2 milyon 600 bin kelimelik raporunun önemli bulgularını basın toplantısıyla duyurdu.
Saddam'ın kitle imha silahı yoktu
Irak'ın sahip olduğu iddia edilen kitle imha silahlarıyla ilgili Tony Blair başbakanlığındaki İngiliz hükümetinin değerlendirmelerinin yeterli gerekçeye sahip olmadığını ifade eden Chilcot, Saddam Hüseyin'in kimyasal ve biyolojik silah üretimine devam ettiğiyle ilgili istihbaratın sağlam dayanaktan yoksun olduğunu vurguladı. Irak'a askeri müdahalenin doğuracağı sorunlara ilişkin uyarıların Blair tarafından dikkate alınmadığını belirten Chilcot, "Saddam Hüseyin sonrası Irak'la ilgili planlamalar yetersizdi. Hükümet, ilan ettiği hedeflerin hiçbirini gerçekleştiremedi" dedi.
İşgali çok önceden planlamışlar...
Chilcot, Irak'ın istilasına ilişkin Mart 2003'teki bakanlar kurulu kararından 18 ay önce Blair'in bu yönde dönemin ABD Başkanı George W. Bush ile görüşmelere başladığını kaydetti. "Blair, ocak ayı sonunda ABD'nin askeri operasyonla ilgili takvimini kabul etmişti." ifadesini kullanan Chilcot, İngiliz hükümetinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) desteğini almayan bir askeri müdahaleye katılarak kurulun yetkisinin altını oyduğunu kaydetti. Raporun açıklanmasında önce Blair'in Londra'daki evi önünde toplanan protestocular "Blair savaş suçları nedeniyle yargılanmalı" yazılı pankart açtılar.
Blair kendini savundu
İngiltere'nin Irak istilasına katılma süreciyle ilgili açıklanan raporun merkezinde yer alan eski Başbakan Tony Blair, raporla ilgili yaklaşık 2 saat süren basın toplantısı düzenleyerek, kendisini savundu. Sesinin titrediği gözlenen Blair, askeri harekâtta hayatını kaybeden İngiliz askerleriyle ilgili olarak, "Bilebileceğinizden veya inanabileceğinizden çok daha fazla üzüntü, pişmanlık ve özür ifade ediyorum" ifadelerini kullandı. "Irak'ta savaşa girme ve Saddam Hüseyin'i devirme kararı 10 yıllık başbakanlık süremde aldığım en zor, en önemli ve en acı karardı" diyen Blair, "Bu karar nedeniyle bugün bütün sorumluluğu, herhangi bir istisna veya mazeret olmaksızın kabul ediyorum" diye konuştu. "İstihbarat değerlendirmelerinin yanlış olduğu ortaya çıktı, müdahale sonrası ortam, düşünüldüğünden hasmane, uzun ve kanlı oldu" ifadelerini kullanan Blair, "Aldığım kararları 13 yıl boyunca beraberimde taşıdım ve ömrümün geri kalanında da böyle yapacağım. Hayatımda, olanları yeniden yaşayıp yeniden düşünmediğim bir gün olmayacak" dedi.
En büyük terörist Blair
Irak harekâtında hayatını kaybeden İngiliz askerlerinin bazılarının aileleri Blair'in yargılanmasını istedi. Ailelerin Chilcot Raporu'nun açıklanmasının ardından düzenlediği ortak basın toplantısında, harekât sırasında kardeşini kaybeden Sarah O'Connor adlı İngiliz vatandaşı "Dünyada bir tek terörist var ve dünyanın bunu bilmesi gerekiyor. Adı Tony Blair'dir, dünyanın en büyük teröristidir." dedi. 25 ailenin katıldığı basın toplantısında konuşan bir başka asker yakını Pauline Graham da, "Tony Blair cinayetle yargılanmalı. Artık bundan kaçamaz" ifadesini kullandı.
Öte yandan ana muhalefetteki İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn de düzenlediği basın toplantısıyla, Irak istilasında Blair'in liderliğindeki partisinin aldığı karar dolayısıyla partisi adına özür diledi.
Rapor sansüre uğradı
12 ciltlik rapor, çok sayıda tanıklık ve belge içeriyor. Ancak raporun herhangi bir yaptırım gücü bulunmuyor. İngiltere'de Kasım 2009'da başlatılan "Chilcot soruşturmasında", ülkenin 2003'teki Irak işgaline katılma kararının kilit isimlerinden eski Başbakan Blair başta olmak üzere çok sayıda politikacı, bürokrat, diplomat ve yetkili ifade verdi. Chilcot raporu, tamamlandıktan sonra 'ulusal güvenlik kontrolünden' geçti ve bazı belgeler ile tanıklıklar hükümetin redaksiyonuna uğradı. İngiltere, ABD öncülüğündeki Irak istilasına 30 bin askerle katılmıştı. Askeri harekâtta 179 İngiliz askeri hayatını kaybederken, bölünen, etnik ve mezhepsel çatışmadan halen kurtulamamış Irak'ta ölenlerin sayısı hakkında net bir kayıt yok ancak 100 bin ile 1 milyon arasında değişen sayımlar mevcut. Chilcot soruşturması, Blair'in halefi Gordon Brown tarafından başlatılmıştı.
