logo
16 KASIM 2026

Yerli uzay aracı tarımda kullanılacak

Mars gezegen keşif aracı üreten 50 kişilik genç ekip, aracı tarımsal faaliyetlerde kullanılmak üzere tasarladı. Gençlerin yüzde 100 kendilerinin tasarladıkları 'Sparkle' adlı araç hem toprak analizi yapıyor hem de bir çiftçi kadar çalışabiliyor.

05.10.2022 17:13:00
 
Yerli uzay aracı tarımda kullanılacak
Yerli uzay aracı tarımda kullanılacak
Mars gezegen keşif aracı üreten 50 kişilik genç ekip, aracı tarımsal faaliyetlerde kullanılmak üzere tasarladı. Gençlerin yüzde 100 kendilerinin tasarladıkları 'Sparkle' adlı araç hem toprak analizi yapıyor hem de bir çiftçi kadar çalışabiliyor.
TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali çerçevesinde düzenlenen yarışmalarda Yıldız Teknik Üniversitesi'nin (YTÜ) 11 takımı toplamda 16 ödülün sahibi oldu. Uzay aracı olarak tasarladıkları aracı tarımda kullanıma uygun bir biçimde yeniden üreten YTÜ Yıldız Rover Takımı, TEKNOFEST'te Tarımsal İnsansız Kara Aracı Yarışması Birincisi ve Sunum Özel Ödülü'nün sahibi oldu. YTÜ Yıldız Rover Kaptanı Gökberk Korkmaz, 50 kişilik takımlarıyla ellerinden geleni yaptıklarını ve güzel bir sonuç elde ettiklerini belirtti. Araçla ilgili bilgi paylaşımında bulunan Gökberk Korkmaz, otonom bir şeklide çalışan ve tarım alanında bir insanın yapabileceği basit düzeydeki her işi yapabilecek durumda olduğunu kaydetti.

Tarımın her alanında kullanılacak biçimde üretildi
Aracın kendi üzerinde bilim laboratuvarı olduğunu kaydeden Gökberk Korkmaz, 'Otonom bir şeklide kepçe yardımıyla yerden aldığı toprağı bilim laboratuvarına aktarıyor. O laboratuvarda toprağın üzerindeki analizlerini gerçekleştiriyor. Toprağın içerisindeki organik ve inorganik bileşiklerin neler olduğunun sentezini yapıyor. Sonrasında da bu sentezi kontrol merkezindeki görevliye rapor olarak iletiyor. Bunun dışında yine bizim ürettiğimiz spektrometre ile de toprağın minerallerini ve organik bileşiklerini görebiliyor. Topraktaki zararlı bitkilerin imhasını yapabiliyor. Ayrıca tohumların toprağa ekilmesi ya da toplanması gibi tarım alanında her çeşit kullanılabilecek otonom bir araç. Yani neyi yapmak istersek, araç onu yapabilecek şeklide tasarlandı' dedi.

'Uzay tarım alanındaki düşüncelerimizi önce dünyada deneyimledik'
Projelerini nasıl geliştirdiklerini anlatan Korkmaz, Türkiye için uzay alanında neler yapabileceklerini düşünerek, 2018 yılından itibaren çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti. Milli Uzay Programı'nın açıklanmasıyla çalışmaları için güzel bir ekosistem oluşmaya başladığını söyleyen Korkmaz, '2018 yılında uzay alanında ülkemiz için ne yapabiliriz diye düşünerek uluslararası yarışmalara hazırlandık. Amerika'da katıldığımız bir yarışmada ürettiğimiz uzay aracının farklı alanlarda nasıl kullanabileceğini sordular. Biz de tarım alanında kullanabileceğimizi düşündük. Uzay tarım alanındaki düşüncelerimizi acaba önce dünyada deneyebilir miyiz sorusu üzerinden projemizi hazırladık. TEKNOFEST'te uygun olarak aracımızı yaptık' diye konuştu.
'Tarımda bu alanda bir açık var ve biz bu açığı gidermek istiyoruz' diyen Korkmaz, 'Bunun için de YTÜ Yıldız Teknopark ile görüştük. Bizi ön kuluçka programlarına kabul ettiler. Orada ürettiğimiz teknolojiyi şirketleştirmek ve olabildiğince çok kitleye ulaşmak istiyoruz' dedi.

İki saatlik şarjla 200 kilometre
TEKNOFEST'te derece alan bir diğer takım ise YTÜ AESK, yüzde yüz elektrikli ve yüzde 50 elektrik- yüzde 50 hidrojen araçlarıyla katıldığı yarışmada birincilik elde etti. Tasarladıkları araç hakkında bilgi veren YTÜ Elektrik Mühendisliği 2. sınıf öğrencisi ve üniversitenin Alternatif Enerjiler Kulübü Başkanı Muhammed Esat Işık, 'Gerek küresel ısınmadan gerekse enerji kaynaklarının bitiyor olmasından dolayı elektrikli araçlara ilgi son yıllarda çok arttı. Biz bu ilgisinin artışından daha önce de 2011 yılından bu güne zaten elektrikli araçlar yarışına katılıyoruz. Aracımız iki saatlik bir şarjla 200 kilometreye kadar gidebiliyor. Yani 2-3 liralık bir masrafla kilometrelerce gidebiliyoruz. Aynı zamanda hidrojen teknolojisi şuanda gelişmekte. Yakıt pili teknolojisi. Hidrojen hem daha doğada bulunabilir bir element hem de daha ucuz. Enerji yoğunluğu da çok yüksek. Yüzde 50 hidrojenli aracımızda da hidrojen enerjisini elektrik enerjisine çevirerek kullanıyoruz' dedi.

Yüzde yüz yerli elektrikli aracın bütün parçalarını kendileri üretti
Yarışmada tasarladıkları araçlarının verimliliği ve az enerji harcamasıyla dikkatleri üzerine çektiğini kaydeden Muhammed Esat Işık, 'Bizim araçlarımız da diğer elektrikli araçlar arasında daha verimli olduğu için birinci oldu. Diğer biz özelliğimiz ise tüm parçaları yerli yapmamız. Bu ödüle de sahip olan tek takımız. Her sene bu kategoride birinci oluyoruz. Atölyemizde bütün parçaları kendimiz yapıyoruz. Biz artık yurtdışında da başarılarımızı ispat edip ülkemizi temsil etmek istiyoruz' diye konuştu.
Multisipliner bir şekilde tüm yarışmalara katılıp, ekip olarak hazırlandıklarını aktaran Işık, yarışmalara hazırlık süreçlerini ise şu ifadelerle paylaştı:
'Gerek derslerimizden gerek ailelerimizden ayrı kaldığımız hatta bayramlarda bazen evlerimize gidemediğimiz zamanlardan dolayı hazırlık süreçleri biraz zor geçiyor. Sürekli kampüs içinde hafta sonu dahil sabahladığımız oluyor. Fakat sonunda bir şeyler elde ettiğimizde gerçekten çok mutlu oluyoruz ve elle tutulur bir başarı elde etmiş oluyoruz. Aynı zamanda ilerideki iş hayatımızda teknik anlamda yararlanabileceğimiz birçok şey elde edebiliyoruz. Böylelikle iş hayatına hazırlanıp nitelikli mühendisler yetiştirmeyi hedefliyoruz. Sürekli alttan gelen ekip arkadaşlarımıza da mentorluk sistemi ile onlara destek oluyoruz.'

'Gençlerimiz Prototip Atölyemiz sayesinde araçlarını üretebiliyor'
Başarlarından dolayı gençleri kutlayan YTÜ Rektörü Prof. Dr. Tamer Yılmaz, projelere ekipman sağlayan YTÜ Yıldız Teknopark Prototip Atölyesi'ne de özellikle teşekkür ederek, 'YTÜ kurulduğu andan itibaren TEKNOFEST'e en çok katılımcı gönderen ve ödül alan üniversite olma özelliğine sahip. Orada sizlerin ve projelerinizin arasında başımız dik yürüme fırsatı bulduk. Bir Rektör olarak bu gururu bana yaşattığınız için teşekkür ederim. Aranızda çok iyi takımlar var, çok iyi işler yapıyorsunuz. Mühendislik işleri yapıyor, üretim, teknoloji ve inovasyon üretiyorsunuz. Baştan sona kendi devresini, ürettiği araçların tüm tasarımını ve imalatını burada yapan, tabi ki YTÜ'nün birikiminden, laboratuvarlarından ve teknolojisinden istifade eden takımları burada görüyorsunuz. Ayrıca Türkiye'nin en iyi üniversitemiz bünyesinde olan Teknoparkımıza, teknoloji transfer ofisine ve prototip atölyesine de teşekkür ediyorum. Gençlerimiz bu sayede atölyelere girip gece gündüz uykusuz bir şekilde prototiplerini, araçlarını üretebiliyorlar' dedi.İHA

Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi

Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi

15.11.2026 23:00:00
AA
 
Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi
Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi
Sağlık Bakanlığından "1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı" dolayısıyla yapılan yazılı açıklamada, Türkiye'de yılda yaklaşık 34 bin kişiye tanısı konulan akciğer kanserinin erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında ilk, kadınlarda ise dördüncü sırada yer aldığı belirtildi.

Akciğer kanserinin en önemli ve önlenebilir risk faktörünün, tütün ile tütün ürünlerinin kullanımı olduğu kaydedilen açıklamada, elektronik sigaralar da dahil olmak üzere tütün ve tütün ürünlerinin kullanımının akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80-90'ına sebep olduğu vurgulandı.

Açıklamada, söz konusu kanserden korunmanın en etkili yolunun tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmak olduğuna dikkati çekilerek, "Bu doğrultuda, sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlar için Türkiye genelinde 1910'dan fazla sigara bırakma polikliniği faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda ise 2026'da 356 bin vatandaşımıza hizmet sunularak, bir yıl içerisinde polikliniklerden hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşılmıştır." ifadeleri kullanıldı.

1 milyon 500 binden fazla kişiye ücretsiz ilaç desteği sağlandı
Uzaktan sağlık hizmetleri kapsamında, sigara bırakma polikliniklerinin 380'den fazla çevrim içi poliklinikle de hizmet verdiğine işaret edilen açıklamada, 7/24 danışmanlık ve motivasyon desteği verilen ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı üzerinden ise 2025'ten bu yana 670 bine yakın çağrının cevaplandığı vurgulandı.

Açıklamada, sigara bırakma sürecinde uygun bulunan kişilere ücretsiz ilaç desteği sağlandığı aktarılarak, 2015'ten bu yana sigara bırakma polikliniklerinde 1 milyon 500 binden fazla kişinin bu uygulamadan yararlandığı kaydedildi.

Dumansız hava sahası ihlallerine yönelik denetimlerin, 81 ilde yetkilendirilen kamu görevlilerinden oluşan ekipler tarafından 7 gün 24 saat esasına göre yürütüldüğü ifade edilen açıklamada, ALO 184 SABİM Tütün İhbar Hattı'na iletilen ihbarlar ve Yeşil Dedektör mobil uygulaması üzerinden yapılan bildirimler doğrultusunda da gerekli denetimlerin Bakanlıkça gerçekleştirildiğinin altı çizildi.

Çeşitli suçlardan aranan 108 kişi 74 günde Türkiye'ye getirildi

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin, organize suçlarla mücadele ve aranan kişilerin iadesine yönelik uluslararası temasları kapsamında 74 günde çeşitli suçlardan aranan 108 kişi 4 ülkeden Türkiye'ye getirildi

15.11.2026 17:06:00
AA
 
Çeşitli suçlardan aranan 108 kişi 74 günde Türkiye'ye getirildi
Çeşitli suçlardan aranan 108 kişi 74 günde Türkiye'ye getirildi
AA muhabirinin İçişleri Bakanlığı kaynaklarından edindiği bilgiye göre, Bakan Çiftçi, 1 Eylül-13 Kasım tarihleri arasında Gürcistan, Kazakistan, Yunanistan, Bulgaristanlı yetkililer ile çeşitli temaslarda bulundu.

Sınır aşan suçlarla mücadele, aranan kişilerin yakalanması ve aranan kişilerin iade süreçlerinin hızlandırılması gibi konuların ele alındığı görüşmelerde, ülkeler arasındaki güvenlik işbirliğinin güçlendirilmesi, kolluk birimleri arasındaki koordinasyonun artırılması üzerinde duruldu.

Bu süreçte yürütülen uluslararası işbirliği ve operasyonel çalışmalar kapsamında, Gürcistan, Yunanistan, Bulgaristan ve Kazakistan'dan 52'si iade, 56'sı sınır dışı yoluyla olmak üzere toplam 108 aranan kişi Türkiye'ye teslim edildi.

Bu süreçte Gürcistan'dan 37'si iade, 55'i sınır dışı yoluyla olmak üzere 92 aranan kişi Türkiye'ye teslim edilirken, Yunanistan'dan 12, Bulgaristan'dan 3 kişinin iadesi sağlandı, Kazakistan'dan 1 kişi sınır dışı edildi.

Bakan Çiftçi'nin yurt dışı temasları
İçişleri Bakanı Çiftçi'nin 1 Eylül'de Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te gerçekleştirdiği görüşmelerde, yeni nesil organize suç örgütleriyle mücadele, suçluların iadesi ve iki ülkenin kolluk birimleri arasındaki operasyonel işbirliği gündeme geldi.

Çiftçi, 28 Ekim'de Gürcistan İçişleri Bakanı Sulkhan Tamazaşvili ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, "1 Eylül'de Gürcistan'a gerçekleştirdiğimiz ziyaretin ardından iade ve sınır dışı süreçleri hız kazandı." ifadesini kullanmıştı.

Kazakistan'ın başkenti Astana'da 10 Eylül'de Türk Devletleri Teşkilatı İçişleri Bakanları 3. Toplantısı kapsamında, terör ve organize suçlarla mücadele ile aranan kişilerin tespiti ve yakalanmasına yönelik işbirliği konularını ele alan Çiftçi, bu toplantıda, Interpol ve Europol benzeri "TÜRKPOL" teşkilatının kurulmasını da önermişti.

İçişleri Bakanı Çiftçi ile Kazakistan İçişleri Bakanı Yerzhan Sadenov'un 12 Eylül'de Kazakistan'ın Türkistan şehrinde yaptığı görüşmede, iki ülkede yasal kalış hakkı bulunmayan kişilerin geri gönderilmesine ilişkin usulleri düzenleyen geri kabul anlaşması imzalanmıştı.

Yunanistan'ın başkenti Atina'da 8 Ekim'de Göç ve İltica Bakanı Thanos Plevris ve Vatandaşı Koruma Bakanı Michalis Chrisochoidis ile bir araya gelen Çiftçi, aranan kişilerin iade süreçlerinin hızlandırılması, terör ve organize suçlarla mücadele ile gerekli şartların oluşması halinde sınır dışı mekanizmalarının işletilmesi konularını görüştü.

Öte yandan Çiftçi, 20 Ekim'de Belçika'nın başkenti Brüksel'de düzenlenen Türkiye-Belçika Dışişleri, Adalet ve İçişleri Bakanları 4. Toplantısı'na katıldı.

Toplantıda, iki ülke arasında güvenlik ve adli işbirliği, suçluların iadesi ve organize suçlarla mücadele konuları ele alınırken, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Belçika Federal Polisi arasında 2027-2028 dönemini kapsayan Ortak Eylem Planı imzalandı.

Yıl sonuna kadar 1000 firarinin Türkiye'ye getirilmesi hedefleniyor
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 12 Kasım'da İstanbul'da katıldığı Konya İl Tanıtım Günleri'nde yaptığı açıklamada, yıl başından itibaren 45 ülkeden, 189'u suç örgütü elebaşı veya üyesi olmak üzere toplam 805 firarinin Türkiye'ye getirildiğini bildirmişti.

Suç ve suçlularla mücadelenin sınır ötesinde de sürdürüldüğünü vurgulayan Çiftçi, yıl sonuna kadar yurt dışından Türkiye'ye getirilecek kişi sayısında 1000 hedefine ulaşmayı amaçladıklarını belirtmişti.

89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE

Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog ve yeni açılım süreci tartışmaları sürerken, Seyit Rıza ve beraberindekiler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının bozulması için Adalet Bakanlığına başvuru yapıldı

14.11.2026 19:30:00
Haber Merkezi
 
89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE
89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE
Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog ve yeni açılım süreci tartışmaları sürerken, Seyit Rıza ve beraberindekiler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının bozulması için Adalet Bakanlığına başvuru yapıldı.

1937'deki Dersim olayları ve yargılamalar yeniden gündeme gelirken, benzer taleplerin başka tarihî isimler için de gündeme gelip gelmeyeceği tartışılıyor.

1937'DEKİ YARGILAMA İÇİN 2026'DA BAŞVURU

Avukat Cihan Söylemez, 11 Kasım 2026 tarihinde Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne başvurdu. Başvuruda, Seyit Rıza ve beraberindeki Dersim ileri gelenleri hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının kanun yararına bozulması talep edildi.

Dersim'de çatışmalar Mart 1937'de başladı. 4 Mayıs 1937'de bölgede askerî harekât kararı alındı. 1937'de başlayan askerî operasyonlar 1938'de de devam etti.

Seyit Rıza, 10 Eylül 1937'de teslim oldu. Elazığ'da görülen yargılama sonucunda 14 Kasım 1937'de idam kararları verildi. Seyit Rıza, oğlu Hüseyin ve diğer beş kişi, 14 Kasım'ı 15 Kasım'a bağlayan gece idam edildi.

AÇILIM SÜRECİYLE BİRLİKTE YENİ TARTIŞMA

Türkiye'de Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog, PKK'nın silah bırakması ve sürecin hukuki boyutuna ilişkin tartışmalar devam ediyor. Tam da bu dönemde 89 yıl önceki yargı kararlarının yeniden gündeme taşınması dikkat çekti.

Başvurunun açılım sürecinin doğrudan bir sonucu olduğuna ilişkin açıklanmış bir kanıt bulunmuyor. Ancak gelişme, sürecin tarihî ve siyasi figürler üzerinden yeni talepleri gündeme taşıyıp taşımayacağı sorusunu beraberinde getirdi.

SIRADA ŞEYH SAİD Mİ VAR?

Seyit Rıza dosyasının yeniden yargı gündemine taşınmasının ardından gözler, benzer hukuki girişimlerin başka tarihî isimler için yapılıp yapılmayacağına çevrildi.

Özellikle 1925 yılında yaşanan Şeyh Said İsyanı ve sonrasında verilen kararlar yeniden tartışmaya açılacak mı? Şeyh Said hakkında da benzer bir hukuki başvuru yapılacak mı?

PKK’dan ‘mağaraları boşalttık’ açıklaması

PKK yönetimi, Türkiye sınırlarına yakın askeri mevzilerin ve mağaraların boşaltıldığını açıkladı

14.11.2026 15:19:00
Haber Merkezi
 
PKK’dan ‘mağaraları boşalttık’ açıklaması
PKK’dan ‘mağaraları boşalttık’ açıklaması
PKK yönetimi, Türkiye sınırlarına yakın askeri mevzilerin ve mağaraların boşaltıldığını açıkladı. Türkiye'ye dönerek demokratik siyasete katılmaya hazır olduklarını belirten örgüt yönetimi, şimdi hukuki adımların atılmasını beklediklerini söyledi.

Açıklama, Süleyman Soylu'nun geçmişteki "Ayakkabı numaralarına kadar biliyoruz" sözlerini yeniden gündeme getirdi.

PKK yönetiminden yapılan açıklamada, Türkiye sınırlarına ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin konuşlandığı askeri noktalara yakın bölgelerde artık örgüte ait herhangi bir askeri gücün kalmadığı ileri sürüldü.

Açıklamada, son iki ay içerisinde Türkiye sınırlarına yakın 10'dan fazla savaş mevzisi bulunan mağaranın boşaltıldığı iddia edildi.

Örgüt yönetimi, Türkiye'ye dönerek demokratik siyasal yaşama katılma iradesini ortaya koyduklarını belirterek, bunun gerçekleşmesi için gerekli hukuki sistemin oluşturulmasını istedi.

Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"Türkiye'ye dönüp demokratik siyasal yaşama katılma irademizi açıkça ortaya koyduk. Bunu sağlayan hukuki sistem yaratıldığında Türkiye'ye dönüşler gerçekleşecektir. Bu açıdan sürecin hızlı ilerlemesi tamamen bu yönlü adımların atılmasına bağlıdır."

Örgüt yönetimi ayrıca demokratik siyasi çözüm konusunda kararlı olduklarını savunarak attıkları adımların barış ve demokratik toplum sürecine bağlılıklarının kanıtı olduğunu öne sürdü.

SOYLU "AYAKKABI NUMARALARINI BİLİYORUZ" DEMİŞTİ!

PKK'nın Türkiye sınırlarına yakın mağaraları boşalttığı yönündeki açıklaması, eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun geçmişte kullandığı "Ayakkabı numaralarına kadar biliyoruz" sözlerini yeniden hatırlattı.

Türkiye'nin güvenlik güçlerinin örgütün en ince ayrıntılarına kadar hâkim olduğunu ifade eden açıklamalar yapılırken, Türkiye sınırlarının hemen yakınındaki 10'dan fazla askeri mevzinin bulunduğu mağaranın bugüne kadar ne ölçüde bilindiği sorusu gündeme geliyor.

ŞİMDİ SIRA HÜKÜMETİN ATACAĞI ADIMLARDA MI?

PKK yönetiminin açıklaması yalnızca mağaraların boşaltıldığı iddiasıyla sınırlı değil. Örgüt, Türkiye'ye dönüş ve demokratik siyasete katılım için hukuki düzenleme yapılmasını beklediğini de açıkça dile getiriyor.

Açıklamanın satır aralarında, "Biz adım attık, şimdi sıra sizde" mesajı mı var?

Örgütün attığını söylediği adımların sahada nasıl doğrulanacağı, silah bırakma sürecinin hangi mekanizmalarla denetleneceği ve devletin bundan sonraki yol haritasının ne olacağı ise yanıt bekleyen temel sorular arasında.

Bir tarafta yıllardır sürdürülen güvenlik operasyonları, diğer tarafta örgütün kendi açıklamalarıyla ortaya koyduğu yeni talepler… Şimdi kamuoyu, sürecin hangi şartlarda ve hangi güvencelerle ilerleyeceğini görmek istiyor.

Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?


 
Çocuklarda en sık karşılaşılan doğumsal kalp hastalıklarından biri olan Atriyal Septal Defekt (ASD), kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasında bulunan duvarda açıklık olmasıyla ortaya çıkıyor. Halk arasında kalp deliği olarak bilinen bu durum, bazı çocuklarda uzun yıllar herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilirken, bazı hastalarda çabuk yorulma, nefes darlığı, fiziksel aktivitelerde zorlanma ve büyüme geriliği gibi şikâyetlere neden olabiliyor. 

14.11.2026 14:46:00
Murat Çorbacı
 
Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?
Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?

Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Cansaran Tanıdır, ASD'nin her çocukta aynı belirtilerle ortaya çıkmadığına dikkat çekerek, hastalığın erken dönemde fark edilmesinin ve düzenli takip edilmesinin uzun vadeli kalp sağlığının korunması açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Çocuklarda ASD nedir?

Atriyal Septal Defekt, kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasındaki duvarın tam olarak oluşmaması sonucunda ortaya çıkar. Bu açıklık nedeniyle oksijen bakımından zengin kanın bir bölümü sol kulakçıktan sağ kulakçığa geçebilir. Böylece kalbin sağ tarafına ve akciğerlere normalden fazla kan yönlenebilir.
ASD'nin kalp üzerindeki etkileri, deliğin büyüklüğüne ve kalpten geçen kan miktarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Küçük açıklıklar genellikle önemli bir dolaşım problemine neden olmazken büyük açıklıklar zaman içerisinde kalbin sağ odacıklarında genişlemeye yol açabilir.

Belirtileri neler?

ASD bulunan çocukların önemli bir bölümünde erken yaşlarda belirgin şikâyet görülmeyebilir. Bununla birlikte bazı belirtiler kalpte yapısal bir problem olabileceğini düşündürebilir.
* Özellikle fiziksel aktiviteler sırasında çabuk yorulma,
* Yaşıtlarına göre daha düşük egzersiz kapasitesi
* Nefes darlığı ve sık solunum yolu enfeksiyonları.

Bebeklerde beslenme sırasında yorulma ve kilo alımında yavaşlama da görülebilir.
Ancak bu belirtilerin bulunmaması ASD olmadığı anlamına gelmez. Bazı çocuklarda kalp deliği, tamamen farklı bir nedenle yapılan rutin muayene sırasında tespit edilebilir.

Tanısı Nasıl Konuluyor?

Çocuklarda ASD tanısının değerlendirilmesinde çocuk kardiyolojisi muayenesi önemli bir yer tutar. Kalbin dinlenmesi sırasında duyulan üfürüm veya ikinci kalp sesindeki karakteristik değişiklikler, ASD şüphesini gündeme getirebilir.
Kesin tanıda kullanılan temel yöntem ekokardiyografidir. Kalp ultrasonu olarak bilinen bu inceleme sayesinde kalbin anatomik yapısı, deliğin konumu, büyüklüğü ve kan akımının yönü değerlendirilebilir.
Gerektiğinde elektrokardiyografi ve diğer görüntüleme yöntemleriyle kalbin çalışma düzeni hakkında ek bilgiler elde edilebilir.

ASD her çocukta tedavi gerektirir mi?

ASD tanısı konulan her çocuk için girişimsel tedavi uygulanması gerekmez. Küçük açıklıkların bir bölümü büyüme sürecinde kendiliğinden kapanabilir veya önemli bir dolaşım problemine neden olmadan izlenebilir.
Bununla birlikte kalbin sağ tarafında genişlemeye yol açan ve belirgin kan geçişi oluşturan açıklıklarda kapatma tedavisi gündeme gelebilir. Uygun anatomik özelliklere sahip bazı ASD türleri, kasık damarından ilerletilen kateterler yardımıyla açık kalp ameliyatına ihtiyaç duyulmadan kapatılabilir. Diğer durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir.

Erken tanı neden önemli?

Çocuklarda ASD'nin erken dönemde tespit edilmesi, kalbin yapısal ve işlevsel durumunun düzenli olarak izlenmesini sağlar. Özellikle büyük açıklıkların uzun yıllar tedavisiz kalması, kalbin sağ tarafında hacim yüklenmesine ve bazı hastalarda akciğer damar basıncında artışa neden olabilir.
Bu nedenle çocuklarda çabuk yorulma, açıklanamayan nefes darlığı veya kalpte üfürüm gibi bulguların göz ardı edilmemesi önem taşır. ASD'nin erken teşhis edilmesi ve uygun zamanda değerlendirilmesi, çocukların sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesine ve ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek kalp sorunlarının önlenmesine katkı sağlayabilir.

Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu


 
Diyabet, dünyada ve Türkiye’de hızla yaygınlaşırken; erken tanı, kişiye özel tedavi ve gelişen teknolojiler hastalığın kontrolünde büyük önem taşıyor. Türkiye’de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin ediliyor. Obezite diyabetin ana nedenleri başında geliyor. 

14.11.2026 09:22:00
Murat Çorbacı
 
Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu
Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu

Diyabet, sessiz bir pandemi gibi hızla yayılırken geliştirilen yeni yöntemler sayesinde hastalar, hastalıktan kurtuldukları gibi yaşam kalitelerini de artırabiliyor. Bu hastalardan Nisa Güner, Selin Oral ve İlhan Güngördü 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında gerçekleştirilen 'Diyabette yalnız değilsiniz' etkinliğinde anlattıkları hikayeleriyle dikkat çekti.
Görme engelli psikolog Nisa Güner dijital insülin pompası ile sensörünü ekran okuyucu ve yapay zeka desteğiyle tek başına kullanarak Türkiye'de bir ilke imza attı. Kan şekeri 600 ile komaya giren, günlerce hastanede yatan İlhan Güngördü ise 52 kilo vererek insülini bıraktı, diyabeti yendi. Güngördü, hipertansiyon, karaciğer yağlanması hastalıklarından da kurtuldu. Yıllarca kilo sorunuyla mücadele eden 46 yaşındaki Selin Oral, tedaviyle 108 kilodan 70 kiloya düşerek, İstanbul Maratonu kapsamında düzenlenen 15.5K'yi koştu. Şimdi Nisan 2027'de Prag'daki yarı maratona hazırlanıyor.

Pandemi gibi hızla artıyor

Türkiye'de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin edildiğini belirten Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, "Diyabet mikrobik etkeni olmayan bir pandemi gibi inanılmaz hızla artıyor. Ülkemizde her 10 yılda görülme sıklığının yüzde 100 arttığını, ikiye katlandığını saptadık. Diyabet tedavisinde kullandığımız GLP-1 analogları doğru kullanıldığında tıbbın önemli buluşlarından biri ama bu ilaçlar reçetesiz satılmamalı. Çünkü çok ciddi yan etkileri var" uyarısında bulundu. Diyabetin 0-90 yaş arasında her yaşta ortaya çıkabildiğine ve iyi izlenmediğinde ciddi organ hasarlarına neden olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, hastalığın kalp-damar ve böbrek hastalıkları, hipertansiyon, obezite, görme kaybı ve bacak ampütasyonlarının temel sebeplerinden biri olduğunu belirtti. Diyaliz tedavisi gören hastaların yaklaşık yarısında sorunun diyabete bağlı geliştiğini aktaran Prof. Dr. Yılmaz, erken dönemde önlem alınmasının hem hastayı organ hasarlarından koruduğunu hem de tedavinin ekonomik yükünü azalttığını vurguladı.

Diyabetli sayısı çığ gibi artıyor

Diyabet tedavisinde kullanılan teknolojilerin son yıllarda büyük bir dönüşüm geçirdiğini belirten Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, geçmişte parmaktan yapılan günlük birkaç ölçümle yürütülen takibin, sürekli glikoz ölçen sensörler sayesinde çok daha ayrıntılı hale geldiğini söyledi. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Çelik de, Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon diyabetli bulunduğunu belirterek, 2050 yılında bu sayının 850 milyonun üzerine çıkmasının beklendiğini söyledi. Türkiye'nin diyabet görülme sıklığında Avrupa'da ilk sırada yer aldığına dikkat çeken Prof. Dr. Çelik, ülkemizde diyabet prevalansının yüzde 16.5'e ulaştığını ve hasta sayısının 15 milyona yakın olduğunun tahmin edildiğini belirtti. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin de Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde izlenen 11 bin 270 diyabet hastasına ait verileri ilk kez kamuoyuyla paylaştı.

Verilere göre:
• Diyabet tanısı konulan her 10 hastanın 7'sinde aşırı kiloluluk veya obezite sendromu bulunuyor.
• Hastaların yüzde 46'sında karaciğer yağlanması görülüyor.
• Her iki diyabet hastasından biri aynı zamanda kalp-damar hastalıklarıyla ilgili sorunlar yaşıyor.
• Tedaviye başlanmasının ardından hastaların hemoglobin A1c değerleri dünya ortalamasının altına geriliyor.

Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı

Türkiye'nin gündemini sarsan fon soruşturmasında yüksek kazanç elde eden isimlerin kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağı AK Parti içinde görüş ayrılığına neden oldu. TBMM AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in "masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı" vurgusuna, eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar'dan dikkat çeken bir tepki geldi

13.11.2026 19:20:00
Haber Merkezi
 
Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı
Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren fon soruşturmasına dair tartışmalar siyasetin ana gündem maddesi olmaya devam ediyor.

Kamuoyunda sıkça dile getirilen "kazanç sağlayanların listesi açıklansın" talebine ilişkin TBMM'de gazetecilerin sorularını yanıtlayan AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, hukuki hassasiyetlere dikkat çekti.

Abdullah Güler: "Yarın mahcup olacağımız isimleri lekelemeyelim"

Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına ilişkin kanun teklifini Meclis Başkanlığına sunmasının ardından basın toplantısı düzenleyen Abdullah Güler, fonlara yatırım yapan 455 bin 578 kişinin tamamının suçla ilişkilendirilemeyeceğini belirtti.

Borsaya veya fonlara yatırım yapmanın tek başına suç olmadığını vurgulayan Güler, Merkezi Kayıt Kuruluşundaki kişisel verilerin yalnızca talep edildiği için açıklanamayacağını ifade etti.

Soruşturma sürecinin titizlikle sürdüğünü ve biraz sabredilmesi gerektiğini kaydeden Güler, masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkının esas olduğunu vurguladı. Güler, listenin hangi ölçütlere göre hazırlanacağının netleşmesi gerektiğini belirtti.

Muhalefetin zaman zaman bazı isimleri gündeme getirdiğini ancak bunların isim benzerliği olduğunun ortaya çıktığını söyleyen Güler, "Yarın bir gün utanacağımız, mahcup olacağımız isimleri de lekelemeyelim. Benim kaygım bu" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatı doğrultusunda suça karışan herkesin üzerine gidileceğini ifade eden Güler, hiçbir ayrım yapılmaksızın sorumluların hesap vereceğini dile getirdi.

Şamil Tayyar'dan yanıt: "455 bin kişinin değil, 214 kişinin listesi isteniyor"

Abdullah Güler'in bu açıklamalarının ardından eski AK Parti Gaziantep Milletvekili Şamil Tayyar, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla Güler'in sözlerine itiraz etti. Kamuoyunun talebinin yanlış yorumlandığını savunan Tayyar, açıklanması istenen listenin fon mağduru olan 455 bin 578 yatırımcıya değil, yüksek kazanç elde eden dar bir gruba ait olduğunu vurguladı.

Tayyar, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in de daha önce işaret ettiği verilere atıfta bulunarak, üç fondan toplam 187 milyar 653 milyon lira kazanç sağladığı belirtilen 141 gerçek ve 73 tüzel kişiden oluşan 214 kişilik listenin kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini savundu.

"Masumiyet karinesi yeni mi aklınıza geldi?"

Abdullah Güler'in "masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı" gerekçesini sert sözlerle eleştiren Şamil Tayyar, geçmişte kamuoyuna yansıyan bazı soruşturma ve medya haberlerini hatırlattı.

Mustafa Sarıgül, Muhittin Böcek ve eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya hakkında geçmişte yayımlanan haberleri örnek gösteren Tayyar, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

"Mustafa Sarıgül'ün don rengine kadar öğrenmeyen kalmadı. Masumiyet karinesi neredeydi? Lekelenmeme hakkı yeni mi aklınıza geldi? Kamuoyu 455 bin mağdurun değil, 187,6 milyar lira kazanç sağlayan 214 kişi ve şirketin kim olduğunu öğrenmek istiyor. Bahaneye gerek yok, lütfen bu listeyi açıklayın."

Tartışmanın ardından gözler, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ve ilgili finans kurumlarının yürüttüğü soruşturma kapsamında hazırlanacak resmi iddianameye ve yargı sürecinin seyrine çevrildi.

HABAŞ’ta işçi eylemine müdahale, gözaltılar var

İzmir’in Aliağa ilçesinde 19 işçinin yaşamını yitirdiği patlamayla gündeme gelen HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda, yönetimin tesise cep telefonu sokulmasını yasaklaması işçileri ayağa kaldırdı. Kararı protesto etmek için iş bırakarak fabrika önündeki yolu trafiğe kapatan işçilere jandarma ekipleri müdahale etti, çok sayıda işçi gözaltına alındı

13.11.2026 17:10:00
Haber Merkezi
 
HABAŞ’ta işçi eylemine müdahale, gözaltılar var
HABAŞ’ta işçi eylemine müdahale, gözaltılar var
İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren ve 9 Kasım tarihinde meydana gelen şiddetli patlamada 19 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda tansiyon yeniden yükseldi.

Facianın yaraları henüz sarılmamışken fabrika yönetiminin aldığı "cep telefonu yasağı" kararı, sabah vardiyasına gelen işçilerin sert tepkisiyle karşılaştı.

Kriz nasıl başladı?

Sabah saatlerinde mesaiye başlamak üzere tesise gelen işçilere, yapılan anonslar ve girişlere asılan duyurularla cep telefonlarını güvenlik noktasına bırakmaları gerektiği bildirildi. Telefonunu teslim etmeyen çalışanların turnikelerden içeri alınmayacağı belirtildi.

İşçiler, söz konusu yasağın patlama soruşturması kapsamında hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı verilen HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın talimatıyla getirildiğini öne sürdü. Çalışma alanlarındaki iş güvenliği ihlallerinin ve olası ihmallerin kayıt altına alınmasını engellemek amacıyla bu yola başvurulduğunu savunan sabah vardiyası işçileri, turnikelerden geçmeyerek iş bıraktı.

Yol kapatma ve oturma eylemine müdahale

Fabrika önündeki bekleyişleri sırasında yönetimle yapılan görüşmelerden sonuç alamayan ve yasağın geri çekilmediğini gören bir grup işçi, eylemi fabrika önündeki ana yola taşıdı. Yeni Foça yolunu ulaşıma kapatan işçiler, asfalt üzerinde oturma eylemi başlattı.

Bölgeye sevk edilen çok sayıda jandarma ekibi, yolu trafiğe açmaları yönünde işçilere uyarılarda bulundu. Eylemin sonlandırılmaması üzerine kalkanlarla ilerleyen jandarma ekipleri oturma eylemine müdahale etti. Yaşanan arbede ve müdahale sonucunda çok sayıda işçi gözaltına alınarak karakola götürüldü. Öte yandan valilik kararıyla fabrikaya ulaşan bazı yolların da güvenlik gerekçesiyle trafiğe kapatıldığı öğrenildi.

İşçilerin talepleri neler?

Gözaltıların ardından fabrika çevresindeki gergin bekleyiş sürerken, işçiler ve işçi temsilcileri taleplerini şu maddelerle sıraladı:

• 5 Gün Ücretli Yas İzni: Patlamada hayatını kaybeden 19 mesai arkadaşları için tüm çalışanlara 5 gün süreyle ücretli yas izni verilmesi.

• Bağımsız Kurum Denetimi: Tesisteki üretimin derhal durdurularak fabrikanın Makine Mühendisleri Odası başta olmak üzere bağımsız meslek odaları ve kurumlar tarafından denetlenmesi.

• Güvenlik Sağlanmadan Üretim Yapılmaması: İş güvenliği önlemleri eksiksiz alınmadan ve işçilerin de sürece dahil edildiği risk analizleri tamamlanmadan üretime geçilmemesi.

• Telefon Yasağının Kaldırılması: Çalışanların iletişim hakkını ve iş güvenliği denetimini kısıtlayan telefon yasağının iptal edilmesi.

9 Kasım'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nın çelikhane bölümünde tavan vincinin ark ocağına ve doğalgaz hattına çarpması sonucu yaşanan patlamada 19 işçi hayatını kaybetmiş, 14 işçi yaralanmıştı. Yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan 11 şüpheliden 9'u tutuklanırken, Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran ve bir şüpheliye ev hapsi verilmişti.

İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı

İstanbul Valiliği, fırtına nedeniyle kentteki korular ve kent ormanlarının geçici olarak ziyarete kapatıldığını, Eyüp-Piyer Loti teleferik hattında da seferlerin durdurulduğunu açıkladı. Saat 13.00 itibarıyla yapılan 74 ihbarın tamamına müdahale edildiği bildirildi

13.11.2026 13:56:00
İHA
 
İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı
İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı
İstanbul Valiliğinden yapılan açıklamada, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 13 Kasım saat 02.00 ile 14 Kasım saat 05.00 arasında kuvvetli rüzgar ve fırtına beklendiğini bildirerek İstanbul için sarı kodlu uyarı yaptığı hatırlatıldı.

Kentin gece saatlerinden itibaren fırtınanın etkisi altında olduğu belirtilen açıklamada, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında görevli 23 afet grubu, 39 kaymakamlık ve ilgili kurumlara gerekli bilgilendirmelerin yapıldığı kaydedildi. Kurumlardan iletişim kanallarını kesintisiz açık tutmaları ve ihtiyaç duyulabilecek araç, iş makinesi, ekipman ile personel planlamalarını yapmaları istendi.

Valilik, saat 13.00 itibarıyla çatı uçması, ağaç devrilmesi ve tehlike oluşturan parçalar nedeniyle 112 Acil Çağrı Merkezi'ne toplam 74 ihbar ulaştığını ve ilgili kurumların ihbarların tamamına müdahale ettiğini bildirdi.

Korular ve kent ormanları geçici olarak kapatıldı

Dal düşmesi ve ağaç devrilmesi riskine karşı Emirgan, Yıldız, Gülhane, Küçük Çamlıca, Büyük Çamlıca, Fethi Paşa, Hidiv Kasrı ve Beykoz koruları ile Büyükdere Atatürk Fidanlığı, Atatürk Kent Ormanı, Florya Atatürk Kent Ormanı ve Büyükçekmece Doğal Yaşam Parkı'nın geçici olarak ziyaretçi girişine kapatıldığı açıklandı.

Eyüp-Piyer Loti teleferiğinde seferler durduruldu

Açıklamada, olumsuz hava şartları nedeniyle saat 08.00 itibarıyla TF1 Maçka-Taşkışla ve TF2 Eyüp-Piyer Loti teleferik hatlarında seferlerin durdurulduğu belirtildi.

Şehir Hatları'nın çok sayıda seferinin iptal edildiği, Aşiyan-Anadolu Hisarı-Küçüksu Ring Hattı ile Aşiyan-Üsküdar Hattı seferlerinin ise ikinci bir duyuruya kadar Bebek üzerinden gerçekleştirileceği duyuruldu. Bazı deniz otobüsü seferlerinin de iptal edildiği kaydedildi.

İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı'nda planlı uçuşların devam ettiğini bildiren Valilik, vatandaşlara kuvvetli rüzgar ve fırtına boyunca dikkatli ve tedbirli olmaları, yetkili kurumların uyarılarını takip etmeleri çağrısında bulundu.

Malatya'da şehit olan 4 askerin naaşı Ankara'ya uğurlandı

Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde askeri helikopterin kaza kırıma uğraması sonucu şehit olan 4 askerin naaşı düzenlenen törenin ardından Ankara'ya gönderildi

13.11.2026 11:57:00
İhlas Haber Ajansı
 
Malatya'da şehit olan 4 askerin naaşı Ankara'ya uğurlandı
Malatya'da şehit olan 4 askerin naaşı Ankara'ya uğurlandı
Yeşilyurt ilçesi Samanköy mevkiinde dün akşam saatlerinde kaza kırıma uğrayan S-70 tipi askeri helikopterde şehit olan askerlerin naaşları, gece saatlerinde Malatya Adli Tıp Kurumu morguna kaldırıldı.

Şehitlerin naaşları sabaha karşı 05.00 sıralarında Malatya Havalimanı'nda basına kapalı düzenlenen törenin ardından askeri uçakla Ankara'ya uğurlandı.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.