Zaho saldırısında istihbarat parmağı
Irak’ın kuzeyindeki Zaho’da 20 Temmuz'da gerçekleşen kanlı saldırıda Irak, Türkiye’yi sorumlu tutsa da saldırının zamanlaması, istihbarat servisleriyle terör örgütünün işi olabileceğini gösteriyor. Zira saldırıyla, eleştirilerin hedefi haline getirilen Türkiye’nin Irak’ın kuzeyindeki PKK hedeflerini vurmasının engellenmesi amaçlanıyor
21.07.2022 17:15:00
Kuzey Irak'ın Türkiye sınırına yakın Dohuk vilayetinin Zaho bölgesinde 20 Temmuz'da düzenlenen saldırıda 2'si çocuk 9 kişinin hayatını kaybetti, 23 kişi de yaralandı. Iraklı yetkililerin bir topçu ateşi olduğunu ifade ettikleri saldırıda ölen ve yaralıların çoğunluğunun havanın nispeten daha serin olması nedeniyle yaz aylarında güneyden ülkenin kuzeyine gelen Iraklı turistler olduğu kaydedildi. Saldırıdan Türkiye'ye sorumlu tutan Irak, Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığına çağırdı. Türkiye'yi Irak'ın egemenliğini alenen ihlal etmekle suçlayan Irak Başbakanı Mustafa El Kazımi, Irak'ın karşılık verme hakkını saklı tuttuklarını söyledi. Ankara'ya sert tepki gösteren ve maslahatgüzarını geri çağıran Irak hükümeti, Türkiye'den "bütün askeri güçlerini Irak'tan geri çekmesini" istedi. Bağdat'taki Türk Büyükelçiliği önünde toplanan protestocular da Irak'ın kuzeyindeki saldırıyı kınadı. Irak'ın Kerbela kentinde de Türkiye protesto edildi. Batılı haber ajanslarının konuşmalarına yer verdiği protestoculardan bazılarının Irak'ta bulunan Türk şirketleri kapatacaklarını açıklamaları da dikkat çekti. Bağdat yönetiminin Türkiye'yi sorumlu tuttuğu bombardımanla ilgili Irak Kürt Bölgesel Yönetiminden (IKBY) de açıklamalar geldi. IKBY Başbakanı Neçirvan Barzani, "Türk ordusu ile PKK'lılar savaşı durdurmalı ve artık sınır bölgelerinde ölümlere ve yıkıma neden olmamalılar" dedi.
Saldırıyla ilgili ABD'den ilk açıklama ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price'den geldi. Price, "Irak'ta askeri eylemlerin Irak'ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi gerektiğine ilişkin duruşumuzu teyit ediyoruz" dedi ve gelişmeleri takip ettiklerini dile getirdi. Suriye söz konusu olduğunda egemenlik ve toprak bütünlüğünden hiç bahsetmeyen ABD'nin bu saldırının ardından Irak'ın toprak bütünlüğü ve egemenliğinden bahsetmesi hayli ilginç bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndaki günlük basın toplantısında Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyine yapabileceği olası bir askeri operasyon da soruldu. Sözcü Ned Price, bu konudaki duruşlarını daha önce net şekilde ifade ettiklerini belirterek, Suriye'nin kuzeyinde askeri faaliyetin artması ihtimaline ilişkin tartışmalardan endişe duymaya devam ettiklerini vurguladı. Böylesi askeri bir adımın sivil nüfus açısından yaratabileceği etkilere dikkat çeken sözcü Price, bölgede var olan ateşkes hatlarının korunmasını desteklemeye devam ettiklerini söyledi. Bu durumu değiştirerek gerilimi tırmandıracak her adımı kınadıklarını ifade etti.
Saldırıyla ilgili Türk Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada ise "Terör örgütü kaynaklı olduğu değerlendirilen bu gibi saldırılarla ülkemizin terörle mücadeledeki haklı ve kararlı tutumunun hedef alınmaktadır" ifadelerine yer verildi. Dohuk'taki saldırıya ilişkin, Irak yetkililerinden, PKK'nın etkisi altında açıklama yapmamalarını isteyen Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, "Irak'ı faillerin açığa çıkarılması için işbirliğine davet ediyoruz" dedi. Çavuşoğlu, "Türkiye'nin hiçbir zaman sivillere yönelik saldırı gerçekleştirmediğini tüm dünya bilir. TSK'dan aldığımız bilgiye göre, sivillere yönelik herhangi bir saldırı olmamıştır. Bizim her zaman hedefimiz PKK ya da Suriye'de YPG/PYD terör örgütleri olmuştur" açıklamasında bulundu. Türkiye'nin Irak'ın değişik bölgelerinde bugüne kadar terör örgütü PKK'yla mücadele ettiğini hatırlatan Çavuşoğlu, "Terör örgütlerinin gerçekleştirdiğini düşündüğümüz bu hain saldırı neticesinde Irak makamları ile iş birliği yapabileceğimizi açıkladık. Bu sis perdesi aralanmadan Türkiye'ye yönelik gerek yetkili gerek yetkisiz yapılan açıklamaları reddediyoruz. Türkiye bir taraftan aydınlatılması için iş birliği yapacağım derken Türkiye'ye yönelik bu tür açıklamalar doğru değil" değerlendirmesinde bulundu. Çavuşoğlu, Türkiye-Irak ilişkilerinin iyiye gittiği, terörle mücadelenin başarılı olduğu bir dönemde böyle bir olayın manidar olduğunu söyledi.
Irak'ın sınır kenti Zaho'ya düzenlenen, Türkiye'nin terör bağlantılı olduğuna dikkat çektiği saldırının zamanlaması manidar. Zira söz konusu saldırı, Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Rusya lideri Vladimir Putin'in katılımıyla 19 temmuzda Tahran'da düzenlenen Astana Formatında Yedinci Üçlü Zirve Toplantısından bir gün sonra gerçekleşti. ABD'nin Suriye'nin kuzeyinde Fırat'ın doğusundaki varlığının kabul edilemez olduğuna vurgu yapılan zirvede, ABD'nin Suriye'de bulundurduğu askerlerini çekmesi gerektiğini altı çizilmişti. Zaho'da gerçekleşen saldırıdan sonra Türkiye'nin özellikle Kuzey Irak'ta terör örgütü PKK hedeflerine gerçekleştirdiği operasyonlara karşı daha cüretkâr açıklamalar gelmeye başladı. Bu durum Zaho saldırısının PKK'nın ekmeğine yağ sürdüğünü gösteriyor. Zaho'daki saldırıyı gerçekleştiren karanlık odaklar, aynı zamanda Suriye'nin kuzeyindeki PKK/YPG bağlantılı terör hedeflerine yeni bir operasyonun hazırlıklarını yapan Türkiye'nin önünü kesmeyi de amaçlıyor olabilir. Bu saldırıdan sonra Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyindeki terör hedeflerine yönelik gerçekleştireceği operasyon da zora girmiş durumda. Bu bağlamda Zaho'daki saldırının Türkiye'nin planlarını bozmak isteyen yabancı istihbarat servislerinin işi olabileceği uzmanlarca ifade ediliyor.
ABD'den ilk açıklama
Saldırıyla ilgili ABD'den ilk açıklama ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price'den geldi. Price, "Irak'ta askeri eylemlerin Irak'ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi gerektiğine ilişkin duruşumuzu teyit ediyoruz" dedi ve gelişmeleri takip ettiklerini dile getirdi. Suriye söz konusu olduğunda egemenlik ve toprak bütünlüğünden hiç bahsetmeyen ABD'nin bu saldırının ardından Irak'ın toprak bütünlüğü ve egemenliğinden bahsetmesi hayli ilginç bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndaki günlük basın toplantısında Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyine yapabileceği olası bir askeri operasyon da soruldu. Sözcü Ned Price, bu konudaki duruşlarını daha önce net şekilde ifade ettiklerini belirterek, Suriye'nin kuzeyinde askeri faaliyetin artması ihtimaline ilişkin tartışmalardan endişe duymaya devam ettiklerini vurguladı. Böylesi askeri bir adımın sivil nüfus açısından yaratabileceği etkilere dikkat çeken sözcü Price, bölgede var olan ateşkes hatlarının korunmasını desteklemeye devam ettiklerini söyledi. Bu durumu değiştirerek gerilimi tırmandıracak her adımı kınadıklarını ifade etti.
Türkiye: Saldırı terör kaynaklı
Saldırıyla ilgili Türk Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada ise "Terör örgütü kaynaklı olduğu değerlendirilen bu gibi saldırılarla ülkemizin terörle mücadeledeki haklı ve kararlı tutumunun hedef alınmaktadır" ifadelerine yer verildi. Dohuk'taki saldırıya ilişkin, Irak yetkililerinden, PKK'nın etkisi altında açıklama yapmamalarını isteyen Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, "Irak'ı faillerin açığa çıkarılması için işbirliğine davet ediyoruz" dedi. Çavuşoğlu, "Türkiye'nin hiçbir zaman sivillere yönelik saldırı gerçekleştirmediğini tüm dünya bilir. TSK'dan aldığımız bilgiye göre, sivillere yönelik herhangi bir saldırı olmamıştır. Bizim her zaman hedefimiz PKK ya da Suriye'de YPG/PYD terör örgütleri olmuştur" açıklamasında bulundu. Türkiye'nin Irak'ın değişik bölgelerinde bugüne kadar terör örgütü PKK'yla mücadele ettiğini hatırlatan Çavuşoğlu, "Terör örgütlerinin gerçekleştirdiğini düşündüğümüz bu hain saldırı neticesinde Irak makamları ile iş birliği yapabileceğimizi açıkladık. Bu sis perdesi aralanmadan Türkiye'ye yönelik gerek yetkili gerek yetkisiz yapılan açıklamaları reddediyoruz. Türkiye bir taraftan aydınlatılması için iş birliği yapacağım derken Türkiye'ye yönelik bu tür açıklamalar doğru değil" değerlendirmesinde bulundu. Çavuşoğlu, Türkiye-Irak ilişkilerinin iyiye gittiği, terörle mücadelenin başarılı olduğu bir dönemde böyle bir olayın manidar olduğunu söyledi.
Saldırıda zamanlama manidar
Irak'ın sınır kenti Zaho'ya düzenlenen, Türkiye'nin terör bağlantılı olduğuna dikkat çektiği saldırının zamanlaması manidar. Zira söz konusu saldırı, Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Rusya lideri Vladimir Putin'in katılımıyla 19 temmuzda Tahran'da düzenlenen Astana Formatında Yedinci Üçlü Zirve Toplantısından bir gün sonra gerçekleşti. ABD'nin Suriye'nin kuzeyinde Fırat'ın doğusundaki varlığının kabul edilemez olduğuna vurgu yapılan zirvede, ABD'nin Suriye'de bulundurduğu askerlerini çekmesi gerektiğini altı çizilmişti. Zaho'da gerçekleşen saldırıdan sonra Türkiye'nin özellikle Kuzey Irak'ta terör örgütü PKK hedeflerine gerçekleştirdiği operasyonlara karşı daha cüretkâr açıklamalar gelmeye başladı. Bu durum Zaho saldırısının PKK'nın ekmeğine yağ sürdüğünü gösteriyor. Zaho'daki saldırıyı gerçekleştiren karanlık odaklar, aynı zamanda Suriye'nin kuzeyindeki PKK/YPG bağlantılı terör hedeflerine yeni bir operasyonun hazırlıklarını yapan Türkiye'nin önünü kesmeyi de amaçlıyor olabilir. Bu saldırıdan sonra Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyindeki terör hedeflerine yönelik gerçekleştireceği operasyon da zora girmiş durumda. Bu bağlamda Zaho'daki saldırının Türkiye'nin planlarını bozmak isteyen yabancı istihbarat servislerinin işi olabileceği uzmanlarca ifade ediliyor.
