ABD'nin yeşil kağıttan imparatorluğu çökmeye mahkûmdur

Sayın Bağımsız Türkiye Partisi Genel Başkanı Hüseyin Baş'ın "ABD'nin yeşil kağıttan imparatorluğu çöktü" tespitinin analiziyle bu konudaki tespitlerinin dağarcığımızdaki etkilerinin paylaşımı sona erecektir.

"Amerika güçlü olduğu için değil, ben Maduro'nun alındığı gün de aynı şeyi söyledim, güçsüz olduğu için feveran halinde. Trump, Amerikan tarihinin en güçsüz zamanlarına denk geldi. NATO kağıttan kaplan mıdır bilmem ama Amerika'nın kağıttan bir imparatorluk olduğu dünya tarafından çözüldü ve o kağıttan imparatorluk devletlerin kendi aralarında Milli Ekonomi Modeli gereğince milli paralarla ticaret yapmasıyla birlikte o kağıttan imparatorluk yani yeşil kağıttan dolardan olan imparatorluk çöktü. Şu andaki bütün feryatları bu. O yüzden bu savaşın kazananını, kaybedenini biz belki de 10 yıl sonra göreceğiz veya 20 yıl sonra göreceğiz. Ama şunu göreceğiz. Amerika çok net bir şekilde sürecin kaybedeni. İsrail de insanlığın yüz karası olduğunu bir kez daha ispatlamış oldu. Bütün bu devran dönecek ve bu devran döndüğünde de insanlık Allah'ın izniyle inanıyorum ki rahat bir nefes alacak. Bize de Allah bu hizmeti yapmayı millet olarak nasip etsin."

Bugün dünya siyasetinde yaşanan gelişmeler, bu tespitlerin sadece bir iddia değil, giderek daha görünür hale gelen bir dönüşümün işareti olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle enerji piyasalarında ve uluslararası ticarette yaşanan kırılmalar, dolar merkezli sistemin sorgulanmasına neden olmaktadır. Nitekim son dönemde petrol ticaretinde dolar dışı para birimlerinin kullanılmasına yönelik eğilimlerin arttığı, küresel ekonomik dengelerin çok kutuplu bir yapıya doğru evrildiği ifade edilmektedir.

Öte yandan güncel gelişmeler de bu dönüşümün sahadaki yansımalarını açıkça göstermektedir. İran merkezli krizler ve enerji hatları üzerindeki gerilimler, sadece askeri değil aynı zamanda ekonomik bir sistem mücadelesine işaret etmektedir. Körfez ülkelerinin dahi dolar sistemine olan bağımlılıklarını yeniden değerlendirmeye başladığı ve alternatif para birimlerine yönelme arayışlarının hız kazandığı görülmektedir.

Bu noktada mesele sadece Amerika'nın askeri veya siyasi gücü değildir. Asıl tartışılan konu, onlarca yıl boyunca küresel sistemi ayakta tutan "dolar hâkimiyetinin" sürdürülebilir olup olmadığıdır. Çünkü petrol ticaretinin dolar üzerinden yapılması, Amerika'ya benzersiz bir ekonomik avantaj sağlamış; bu da küresel dengeleri uzun süre tek merkezli bir yapıda tutmuştur. Ancak bugün bu yapının çatırdadığına dair işaretler her geçen gün daha fazla dillendirilmektedir.

Tam da bu kırılma noktasında, milli paralarla ticaret fikri yalnızca teorik bir öneri olmaktan çıkıp, pratikte karşılık bulan bir yönelime dönüşmektedir. Çin, Rusya, Hindistan gibi aktörlerin kendi para birimleriyle ticaret hacmini artırması, sistemin tek merkezli yapısının çözülmeye başladığını göstermektedir. Bu gelişmeler, yukarıdaki tespitte ifade edilen "yeşil kağıt imparatorluğu"nun neden tartışmaya açıldığını daha anlaşılır kılmaktadır.

Elbette bu sürecin sonucu kısa vadede netleşmeyecektir. Küresel sistemler bir anda çökmez; zaman içinde aşınır, dönüşür ve yerini yeni dengelere bırakır. Ancak görünen o ki, dünya artık tek bir merkezin belirlediği ekonomik düzenden uzaklaşmakta; daha parçalı, daha rekabetçi ve çok kutuplu bir yapıya doğru ilerlemektedir.

Sonuç olarak, bugün yaşanan savaşlar, krizler ve ekonomik gerilimler yalnızca bölgesel hadiseler değildir. Bunlar, aynı zamanda yeni bir dünya düzeninin sancılarıdır. Ve bu sancıların sonunda nasıl bir tablonun ortaya çıkacağını zaman gösterecektir. Ancak şu gerçek giderek daha fazla kabul görmektedir: Artık hiçbir güç, tek başına dünyanın ekonomik kaderini belirleyebilecek mutlak hâkimiyete sahip değildir.