Akdeniz foku ve toy korunmalı
Dünya Doğa Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan ve nesli tehlikede olan türlerin yer aldığı kırmızı liste güncellendi. Yapılan çalışma sonucunda Türkiye' den iki önemli tür olan Akdeniz foku (Monachus monachus) ve toyun (Otis tarda) tehdit durumu değişti
30.12.2023 16:07:00
YENAL ARMAN
YENAL ARMAN
Dünya Doğa Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan ve nesli tehlikede olan türlerin yer aldığı kırmızı liste güncellendi. Yapılan çalışma sonucunda Türkiye' den iki önemli tür olan Akdeniz foku (Monachus monachus) ve toyun (Otis tarda) tehdit durumu değişti.
Uzmanlar her iki tür için yapılan koruma çalışmalarının artırılması gerektiğini söylüyor. Akdeniz Fokları 20. yüzyılın başlarına kadar geniş bir coğrafyada dağılım gösteriyordu. İnsan baskısı ve yaşam alanlarının yok olması nedeniyle yok olma eşiğine gelmişti. Yapılan koruma çalışmalarıyla günümüzde ergin sayıları 444-600 ve gençlerle birlikte toplam yaklaşık 900 bireye ulaştı. Bir önceki dönemde Akdeniz fokları dünya çapında "Tehlike Altında (EN)" ve "Akdeniz'de Bölgesel Kritik Derecede Tehlike Altında (CR) kategorisinde yer alıyordu.
Gerek doğu Atlantik gerekse doğu Akdeniz bölgesinde gerçekleştirilen koruma ve araştırma çalışmaları sonucunda Yunanistan ve Moritanya popülasyonlarda görülen gözle görülür büyümeler küresel nüfusa da yansıdı ve toplamda bir artış gösterdi. Haziran 2023 de yapılan son IUCN komite değerlendirmesi ile bu nadir memeli türünün kategorisi "Hassas (VU)" olarak güncellendi.
Akdeniz foklarının tehlike kategorisinin değiştirilmesi hakkında açıklama yapan SAD-AFAG Kurucu Üyesi Cem Orkun Kıraç, "Türkiye'de 20 yıl önce yaklaşık 100 tahmin edilen fok popülasyonu içinde bulunduğumuz yılda SAD-AFAG ve ODTÜ-DBE'nin ortak verileri ile yaklaşık 120 ergin bireye ulaştı" dedi.
Güncellemede değerlendirilen 500 kuş türü arasında bulunan ve sayıları düşüş eğilimi gösteren toyların ise kırmızı liste kategorisi "Hassas (VU)" kategorisinden "Tehlike Altında (EN)" kategorisine yükseltildi.
Bir bozkır kuşu olan toyların nüfusu, yoğun endüstriyel tarım faaliyetleri, mera alanlarının yok edilmesi, avcılık ve yumurta toplayıcılığı gibi tehditler nedeniyle hızla azalıyor. Türkiye'de 600, dünyada ise 30.000 ergin bireyin kaldığı tahmin ediliyor.
Uzmanlar her iki tür için yapılan koruma çalışmalarının artırılması gerektiğini söylüyor. Akdeniz Fokları 20. yüzyılın başlarına kadar geniş bir coğrafyada dağılım gösteriyordu. İnsan baskısı ve yaşam alanlarının yok olması nedeniyle yok olma eşiğine gelmişti. Yapılan koruma çalışmalarıyla günümüzde ergin sayıları 444-600 ve gençlerle birlikte toplam yaklaşık 900 bireye ulaştı. Bir önceki dönemde Akdeniz fokları dünya çapında "Tehlike Altında (EN)" ve "Akdeniz'de Bölgesel Kritik Derecede Tehlike Altında (CR) kategorisinde yer alıyordu.
Gerek doğu Atlantik gerekse doğu Akdeniz bölgesinde gerçekleştirilen koruma ve araştırma çalışmaları sonucunda Yunanistan ve Moritanya popülasyonlarda görülen gözle görülür büyümeler küresel nüfusa da yansıdı ve toplamda bir artış gösterdi. Haziran 2023 de yapılan son IUCN komite değerlendirmesi ile bu nadir memeli türünün kategorisi "Hassas (VU)" olarak güncellendi.
Akdeniz foklarının tehlike kategorisinin değiştirilmesi hakkında açıklama yapan SAD-AFAG Kurucu Üyesi Cem Orkun Kıraç, "Türkiye'de 20 yıl önce yaklaşık 100 tahmin edilen fok popülasyonu içinde bulunduğumuz yılda SAD-AFAG ve ODTÜ-DBE'nin ortak verileri ile yaklaşık 120 ergin bireye ulaştı" dedi.
Güncellemede değerlendirilen 500 kuş türü arasında bulunan ve sayıları düşüş eğilimi gösteren toyların ise kırmızı liste kategorisi "Hassas (VU)" kategorisinden "Tehlike Altında (EN)" kategorisine yükseltildi.
Bir bozkır kuşu olan toyların nüfusu, yoğun endüstriyel tarım faaliyetleri, mera alanlarının yok edilmesi, avcılık ve yumurta toplayıcılığı gibi tehditler nedeniyle hızla azalıyor. Türkiye'de 600, dünyada ise 30.000 ergin bireyin kaldığı tahmin ediliyor.
