Asıl soru şu: İşçi neden hâlâ mağdur?

Bir 1 Mayıs'ı daha geride bıraktık. Adı "işçi bayramı" olan bu gün, ne yazık ki hafızalara bir bayramdan çok bir gerilim, bir çatışma ve bir mücadele günü olarak kazınmış durumda. Özellikle Taksim Meydanı başta olmak üzere birçok şehirde yaşanan müdahaleler, gözaltılar ve sokak görüntüleri, meselenin özünden ne kadar uzaklaşıldığını bir kez daha gösteriyor. Oysa 1 Mayıs, işçinin emeğinin takdir edildiği, üretimin kıymetinin teslim edildiği ve toplumsal barışın pekiştirildiği bir gün olmalıydı. Bir bayram gününde meydanların değil barikatların konuşulması, meselenin kutlama değil kriz olduğunu gösterir.

Soruyu açık sormak gerekir: Neden her 1 Mayıs'ta aynı tabloyla karşılaşıyoruz? Çünkü işçinin problemi çözülmemiştir. Eğer bir sistem, kendi üretici gücünü yani işçisini memnun edemiyorsa, orada her bayram potansiyel bir krize dönüşür. Çünkü mesele sadece bir günün kutlanması değildir; mesele, o günün arkasındaki birikmiş sosyal ve ekonomik gerilimdir. İşçi sadece ücret talep etmez. İşçi, adalet ister. İşçi, onur ister. İşçi, geleceğe güvenle bakmak ister.

Fakat bugün hâkim olan ekonomik sistemlere baktığımızda, ister kapitalizm, ister sosyalizm, ister liberalizm olsun; ortak bir gerçek karşımıza çıkıyor.

İşçi sistemin merkezinde değil, çoğu zaman yükünü taşıyan ama karşılığını tam alamayan bir unsur olarak kalıyor. Kapitalizm üretir ama adaleti ihmal eder; sosyalizm dağıtır ama sürdürülebilirliği zayıflatır; liberalizm büyütür ama dengeyi koruyamaz.

İşçi, üretim zincirinin en alt halkası değil; tam tersine en kritik halkasıdır. İşçi olmadan üretim olmaz. Üretim olmadan ekonomi olmaz. Ekonomi olmadan da güçlü bir devlet mümkün değildir. Bu kadar temel bir unsurun sürekli hak aramak zorunda kalması, aslında sistemin kendisinin sorgulanması gerektiğini gösterir.

Burada "sosyal devlet" kavramı devreye girer.

Devlet dediğimiz yapı, sadece güvenlik sağlayan bir mekanizma değildir. Devlet, toplumun dengesini kuran iradedir. Nasıl ki bir baba, aile içinde en güçlü olana değil en zayıf olana öncelik verirse; sosyal devlet de toplumun zayıf kesimlerini korumak ve güçlendirmek zorundadır. İşçi, memur, emekli, ev hanımı, genç… Bunlar sistemin korunması gereken kesimleridir.

Bugün yaşanan problemlerin temelinde, bu sosyal devlet anlayışının yeterince uygulanmaması yatmaktadır.

İşte tam bu noktada Milli Ekonomi Modeli farklı bir perspektif sunar.

Bu model, üretimi desteklemenin yolunun doğrudan tüketim gücünü artırmaktan geçtiğini savunur. Yani mesele sadece üretmek değil, üretileni satın alabilecek bir toplum oluşturmaktır. Çünkü üretim ancak tüketimle anlam kazanır. Eğer toplumun geniş kesimleri alım gücünden yoksunsa, üretim de sürdürülebilir olmaz.

Bu nedenle model; asgari ücretin artırılması, ev hanımlarına maaş verilmesi, çocuk ve gençlik destekleri, emekli gelirlerinin iyileştirilmesi gibi uygulamaları sadece bir sosyal yardım değil, aynı zamanda ekonomik bir zorunluluk olarak görür.

Eleştirenler bu yaklaşımı "popülist" olarak nitelendirmiştir. Bu popülizm değil; ekonominin en temel kanunudur: Para dolaşmadan üretim yaşayamaz. Bu aynı zamanda sistemin denge mekanizmasıdır. Çünkü piyasaya giren para, doğrudan üretimi canlandırır. Harcayan toplum, büyüyen ekonomi demektir. Bu sistemde işçi de kazanır, işveren de kazanır, devlet de kazanır. En önemlisi ise çatışma değil, denge ortaya çıkar.

Bugün 1 Mayıs'ın bir "direniş günü" gibi algılanmasının sebebi, bu dengenin kurulamamış olmasıdır.

Oysa olması gereken şudur:

1 Mayıs, işçinin sokakta hakkını aradığı bir gün değil; hakkının zaten verilmiş olduğu bir gün olmalıdır.

1 Mayıs, polis barikatlarının kurulduğu bir gün değil, işçi ile işverenin yan yana durduğu bir gün olmalıdır.

1 Mayıs, gerilimin değil; toplumsal uzlaşının günü olmalıdır.

Bunun yolu da sistem değişikliğinden geçer.

Ne katı devletçi sosyalizm ne de sınırsız serbest piyasa anlayışı bu sorunu çözebilmiştir. Yeni bir dengeye, üretici ile tüketiciyi aynı zeminde buluşturan bir modele ihtiyaç vardır. İşte bu noktada Milli Ekonomi Modeli, teoriden pratiğe geçmiş, tartışılmış ve giderek daha fazla karşılık bulmuş tek uygulanabilir model karşımızda durmaktadır. Çünkü üretimin devamı için talep gerekir; talep için gelir gerekir; gelir ise toplumun geniş kesimlerine verilmeden oluşmaz.

Sonuç olarak şunu açıkça ifade etmek gerekir:

İşçinin mutlu olmadığı bir toplumda, kimse gerçekten huzurlu olamaz.

Ve 1 Mayıs, bize her yıl bunu hatırlatmaktadır.

Asıl mesele, bu gerçeği her yıl izlemek değil; bir kez çözmektir.