Kaynak savaşlarını bitiren fikir

Haydar Baş hocamızın Hakk'a yürüyüşünün 6. seneyi devriyesi… Aradan geçen yıllar bize şunu gösterdi: Büyük insanlar, yaşadıkları dönemde değil, yokluklarında daha iyi anlaşılır. Tıpkı heybetli bir dağ gibi… Eteğinde dururken büyüklüğünü fark edemezsiniz. Uzaklaştıkça, o azametin farkına varırsınız. Bugün yaşanan gelişmeler, hocamızın ortaya koyduğu fikirlerin ne kadar isabetli olduğunu her geçen gün daha net biçimde ortaya koyuyor. Bu nedenle bu hafta, sadece bir anma değil; aynı zamanda bir idrak haftasıdır.

Bugün dünya, büyük bir kırılmanın içinden geçiyor. Savaşlar, krizler ve küresel gerilimler artarak devam ediyor. Ancak meseleye yüzeyden bakıldığında görülen ile gerçekte olan aynı değildir. Batı'nın yıllardır dayattığı "kaynaklar sınırlı, ihtiyaçlar sınırsızdır" anlayışı, aslında bütün bu çatışmaların teorik zeminini oluşturur. Çünkü bu anlayış, sınırlı kabul edilen kaynakların paylaşılması yerine ele geçirilmesini meşrulaştırır. Oysa Haydar Baş hocamız bu paradigmayı kökten reddetmiştir. Ona göre sorun kaynak değil, ihtirastır. İhtiyaç sınırlıdır; insanın yiyebileceği, giyebileceği, tüketebileceği bellidir. Ama ihtiras sınırsızdır. İşte savaşları doğuran da bu sınırsız ihtirastır.

Bugün gelinen noktada bu tespitin ne kadar doğru olduğu açıkça görülmektedir. Amerika'nın son açıklamalarına bakıldığında, savaşın ideolojik ya da insani gerekçelerle değil, doğrudan kaynaklara hâkim olma amacıyla yürütüldüğü net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Petrol, enerji, su… Bunların hepsi birer bahanedir. Asıl mesele ise çok daha derindir: Para. Çünkü kaynakları kontrol etmek kadar, o kaynakların hangi para birimi ile işlem gördüğü de belirleyicidir. İşte bu noktada petro-dolar sistemi devreye girer. Yıllardır dünya ticareti dolar üzerinden yürütülmüş, böylece Amerika üretmeden kazanan bir sistem kurmuştur. Dünya çalışmış, emek üretmiş; ama kazanan hep parayı basan olmuştur.

Haydar Baş hocamız bu düzeni yıllar önce deşifre etmiş ve Milli Ekonomi Modeli ile çözümünü ortaya koymuştur: Devletler, ticaretlerini kendi milli paralarıyla yapmalıdır. Bu sadece ekonomik bir öneri değil, aynı zamanda siyasi bağımsızlığın da temelidir. Bugün Rusya'nın enerji satışında kendi para birimini talep etmesi, Çin'in alternatif finans sistemleri kurması, İran'ın dolar dışına çıkarak ticaret yapması tesadüf değildir. Bunlar, yıllar önce ortaya konulan Milli Ekonomi Modeli'nin sahaya yansımasıdır. Artık bu model, bir teori olmaktan çıkmış; uygulanan bir gerçek haline gelmiştir.

Bugün ABD, İsrail şer ittifakının İran ile yaptığı savaşın görünen yüzü petrol olsa da arka planda çok daha büyük bir mücadele vardır: dolar ile milli paralar arasındaki savaş. Bu savaş, sadece ekonomik değil; aynı zamanda siyasi ve stratejik bir savaştır. Savaşın nedeni kaynak değil, paranın kime ait olduğudur. Çünkü parayı kontrol eden, dünyayı da kontrol eder. Bu nedenle ABD kontrolündeki küresel sistem, milli para hamlelerine karşı sert tepki vermekte, baskı ve tehdit mekanizmalarını devreye sokmaktadır. Ancak artık eski dünya yoktur. Artık tek merkezli bir sistem değil, çok kutuplu bir denge oluşmaktadır. Bakın güncel bir yorum 'ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, doların saltanatı 5 yıl içinde bitebileceğini söylüyor ve dünyada tamamen ABD'den bağımsız ikinci bir ekonomi modeline geçildiğini itiraf ediyor. Bu zaten bilinen bir durum, ancak içerden bir bakanın bunu ifade etmesi artık konunun gizlenemez bir mahiyette olduğunu gösteriyor. 

Tarih bize şunu öğretmiştir: Bu dünyada barışı hukuk yazmaz, güç yazar. Anlaşmalar yapılır, ama ihlal edilir. Sözler verilir, ama tutulmaz. Dün Osmanlı'nın yaşadıkları ile bugün yaşananlar arasında büyük benzerlikler vardır. Ancak bugün farklı olan bir şey var: Artık alternatif bir fikir ve sistem mevcuttur. İşte Haydar Baş hocamızın en büyük farkı burada ortaya çıkmaktadır. O, sadece eleştiren değil; sistem kuran bir liderdi. Sadece sorunu gösteren değil; çözümü ortaya koyan bir fikir adamıydı.

Anmak demek onun fikirleriyle yeniden buluşmak demektir. Çünkü artık görüyoruz ki, dün söylenenler bugün yaşanmakta; dün anlatılanlar bugün uygulanmaktadır. Dünya o noktaya gelmektedir.

Sonuç olarak, dün petro-dolar dünyayı yönetiyordu. Bugün ise milli paralar bu düzeni sarsmaktadır. Ve hakikat şudur: Geç anlaşılır. Ama gerçekleştiğinde artık geri dönüş olmaz.