Başta Çin olmak üzere, Asya'da yaşanan rekabet, devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı'nın etkileri, ABD'nin gümrük tarifeleriyle zorlaşan ekonomik koşullar ve zayıflayan ekonomiyle birçok ürüne yönelik talebin zayıf kalması ve başta yapay zeka olmak üzere, teknolojideki gelişmeler Avrupalı şirketleri yeniden yapılanmaya zorluyor.
Avrupa'da başta otomotiv olmak üzere ilaçtan teknolojiye, mühendislikten havacılık ve bankacılığa kadar pek çok sektörü etkisi altına alan işten çıkarma dalgası, belirsiz ve yavaşlayan ekonomide küresel iş gücünün karşılaştığı zorlukların devam ettiğini gösteriyor.

Trump fena vurdu

Bir zamanlar sağlam olan transatlantik ticaret ilişkileri, modern çağın en büyük zorluklarından biriyle karşı karşıya kalırken ABD Başkanı Donald Trump'ın getirdiği tarifeler Avrupa'nın sanayisini etkilemeye devam ediyor.
Avrupa'da son zamanlarda sık sık işten çıkarma kararları görülüyor. Buna, son olarak, İsviçre merkezli gıda ve içecek şirketi Nestle'nin maliyet azaltma programı kapsamında iki yıl içinde dünya çapında 16 bin çalışanını (işgücünün yüzde 5.8'ini) işten çıkarma kararı eklendi. Bu çalışanların 12 binini beyaz yakalılar oluşturacak. Kalan 4 bin pozisyon ise ağırlıklı olarak imalat ve tedarik zinciri birimlerinden olacak.


Alman şirketler istihdamı korumakta zorlanıyor

Almanya'da otomotiv, endüstri ve mühendislik, teknoloji, telekomünikasyon, finans ve diğer sektörlerdeki işten çıkarma kararlarına her gün yenileri ekleniyor.
İşten çıkarmalarda Almanya'nın otomobil endüstrisi dikkati çekiyor. Denetim ve danışmanlık firması EY tarafından yapılan bir araştırmada, bir yıl içinde Alman otomobil endüstrisinde yaklaşık 51 bin 500 kişi işini kaybetti. Bu da sektörün toplam iş gücünün yüzde 6.7'sine ve aynı dönemde 114 bin imalat işinin neredeyse yarısına denk geliyor. Ekonomik koşullar ve Çin'le rekabet Alman şirketleri yeniden yapılanmaya iterek işe alımları dondurmaya veya işten çıkarmaya zorluyor. Bazı ticaret anlaşmazlıkları ve zayıf iç ekonomik faaliyetler, Alman şirketlerini kemerlerini sıkmaya zorluyor.

Hangi şirket, ne yapacak?


Avrupa'da bu yıl başta otomotiv sektörü olmak üzere büyük çaplı şirketler işten çıkarma kararları aldı. Otomotiv sektörünün önemli tedarikçilerinden Bosch, 25 Eylül'de maliyetleri düşürmeyi ve 2030'da kadar yaklaşık 13 bin kişiyi daha işten çıkarmayı planladığı duyurdu.
Dünyanın en büyük kamyon üreticilerinden Daimler (Mercedes - Benz Kamyon ve tır) Truck, 8 Temmuz'da 2030'a kadar Almanya'da yaklaşık 5 bin kişiyi işten çıkarmayı planladığını bildirdi. Alman üretici, ABD ve Meksika'daki fabrikalarında da 2 bin kişinin işine son vermeyi planlıyor.
Dünyanın üçüncü büyük araç üreticisi Stellantis, 10 Haziran'da bu yıl İtalya'daki iş gücünü 2 bin 500 kişi azaltacağını açıkladı. Alman otomobil üreticisi Volkswagen Grubu, Almanya'da maliyet azaltma programı kapsamında 7 bin kişinin işine son verdi. Volkswagen Grubunun diğer lüks markası Porsche ise 3 bin 900 kişiyi işten çıkarmayı planlarken, 2025'in ikinci yarısında sendikalarla daha fazla işten çıkarma için müzakerelere başlayacağını duyurdu.
Alman menşeli lastik ve otomobil parçaları üreticisi Continental, 18 Şubat'ta 2026 sonuna kadar araştırma ve geliştirme bölümünde 3 bin kişiyi işten çıkarma kararı almıştı. Fransız otomobil üreticisi Renault 11 Mart'ta, artan ekonomik belirsizlik karşısında Avrupa'da ticari araçlara yönelik talebin yavaşlaması nedeniyle Fransa'nın kuzeyindeki Sandouville'de bulunan kamyonet fabrikasında 300 kişiyi işten çıkaracağını açıklamıştı.
İsveç merkezli otomobil üreticisi Volvo, 26 Mayıs'ta devam eden yeniden yapılanmasının parçası olarak yaklaşık 3 bin kişiyi işten çıkarmayı planladığını duyurdu.
Alman otomotiv tedarikçisi Webasto, 14 Ekim'de Almanya'da 300 kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Sunroof üreticisi Webasto, geçen yıl dünya genelinde 16 bin çalışanından 1300'ünü işten çıkarmıştı. Şirket, Nisan 2025'te de Almanya'daki 3 bin 700 çalışanından 650'sinin işten çıkarılacağını duyurmuştu.

Bankacılık da süreçten etkilendi

Almanya'nın ikinci büyük bankası Commerzbank 14 Mayıs'ta, 2028'e kadar çoğunluğu Almanya'da olmak üzere 3 bin 900 kişinin işine son vereceğini duyurmuştu.
İspanyol Banco Santander'in İngiltere kolu Sandanter İngiltere, 19 Mart'ta yaptığı açıklamada, İngiltere'deki yeni şube kapanışlarının yaklaşık 750 personelin işini kaybedebileceği anlamına geldiğini bildirdi.
Deutsche Bank da geçen yıl maliyetleri düşürmek için 3 bin 500 destek personelini işten çıkarmasının ardından, 20 Mart'ta bu yıl 2 bin kişinin işine son verme kararı aldı.
İngiltere'nin en büyük bankalarından HSBC, 14 Mayıs'ta gönüllü işten ayrılma programı kapsamında Fransa'da 348 kişiyi işten çıkarmayı planladığını açıkladı.
Yine İngiltere'nin başkenti Londra'da bulunan ülkenin en eski bankalarından Lloyds maliyetleri düşürmek ve müşterileri dijital hizmetlere yönlendirmek amacıyla 1600 kişiyi işten çıkarmaya hazırlanıyor.

Enerji, sanayi ve mühendislikte işçi azaltma kararı

Avusturya basınına göre, Avusturyalı enerji şirketi OMV küresel iş gücünü 2 bin kişi azaltmayı planlıyor.
Küresel enerji krizi sürecinde mali yapısı bozulan Alman enerji firması Uniper, 3 Temmuz'da zorlu enerji piyasası koşulları nedeniyle 400 kişiyi işten çıkaracağını açıklarken Fransız-İtalyan STMicroelectronics, 4 Haziran'da, üç yıl içinde 5 bin çalışanın şirketten ayrılmasını beklendiğini duyurdu.
Alman mühendislik şirketi Siemens, 2027'ye kadar başta otomasyon alanında olmak üzere 6 binden fazla kişiyi işten çıkarma kararı almıştı.
Alman ThyssenKrupp, 6 Mart'ta da küresel otomotiv endüstrisindeki sürekli zorlu piyasa koşullarına atıfta bulunarak, işe alımları donduracaklarını ve otomotiv bölümünde 1800 kişiyi işten çıkaracağını duyurdu.
Almanya'da, Bosch'un yan kuruluşu BSH Ev Aletleri, 10 Ekim'de ülkedeki iki fabrikasını kapatarak 1400 kişiyi işten çıkaracağını bildirdi.
Dünyanın en büyük deniz üstü rüzgar enerjisi şirketi Orsted da 9 Ekim'de yaklaşık 2 bin kişiyi işten çıkaracağını açıkladı.

Perakende sektörü de zorda

Fransız market zinciri Auchan 8 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, İspanya'da 710 kişiyi işten çıkaracağını ve 25 mağazasını kapatacağını duyurdu.
Alman spor giyim üreticisi Puma, 12 Mart'ta maliyet azaltma programı çerçevesinde dünya çapında 500 kişiyi işten çıkaracağını açıklamıştı.
İngiltere'nin en büyük süpermarket grubu Tesco, 29 Ocak'ta, tasarruf arayışı nedeniyle mağazalardan ve merkez ofisinden yaklaşık 400 kişiyi işten çıkarma kararı almıştı.
Yine İngiltere'nin büyük süpermarket zincirlerinden Sainsbury's Ocak ayında zorlu maliyet ortamına karşı tasarruf sağlama hedefiyle çalışan sayısını 3 binin üzerinde azaltma yoluna gideceğini duyururken, dünyanın ünlü lüks markalarından İngiliz Burberry, 14 Mayıs'ta tasarruf programı kapsamında küresel çapta 1700 kişiyi işten çıkarmayı planladığını açıklamıştı.
Danimarkalı ilaç üreticisi Novo Nordisk, 10 Eylül'de 9 bin kişiyi işten çıkarma kararı aldı. İşten çıkarmaların 5 bininin şirketin merkezi Danimarka'da olması bekleniyor.

Diğer sektörlerdeki işten çıkarma kararları


Yemek dağıtım şirketi, UEFA Şampiyonlar Ligi sponsorlarından Just Eat Takeaway ise 17 Temmuz'da 2025 sonuna kadar 2 bin kişiyi işten çıkaracağını duyurdu.
Alman Posta İdaresi'nin (Deutsche Post) iştiraki DHL, 6 Mart 2025'te karındaki düşüşün ardından tasarruf etmek için Almanya'da bu yıl yaklaşık 8 bin kişiyi işten çıkarmayı planladığını açıkladı.
Alman biyoteknoloji firması, Covid-19 aşısından milyarlarca dolar kazanan BioNTech, 10 Mart'ta 2027'ye kadar 950 ila 1350 tam zamanlı pozisyonda kesintiye gitmeyi planladığını duyurmuştu.
Alman hava yolu firması Lufthansa Grubu da 29 Eylül'de 2030'a kadar idari işlerde 4 bin kişiyi işten çıkarmayı planladığı bilgisini paylaştı.