logo
19 ŞUBAT 2026


Bilim insanları Viyana’da ‘MEM’ dedi

18.02.2026 00:00:00
11'incisi 7-8 Şubat tarihlerinde Viyana Teknik Üniversitesi'nde gerçekleşen Uluslararası Milli Ekonomi Modeli'nde 21 ülkeden 50'yi aşkın bilim insanı Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli'ni değişik yönlerden anlattılar.
 
Bilim insanlarının her bir sunumu oldukça kıymetliydi, çok önemli tespitleri barındırıyordu. Tabii ki, bu tebliğlerin tamamını aktarma imkanımız yok ama özetle bazı bölümlerini aktarmaya çalışacağım. Ben çok istifade ettim, sizlerin de istifade edeceğinize inanıyorum.
 
"İnsanı merkeze alan sistem"
Prof. Dr. Herman Knoflacher (Viyana Teknik Üniversitesi – Avusturya):
 
"İmparatorluk kurma hedefindeki devletler arasındaki çatışmaların arkasında ekonomik modellerin yattığı gerçeği, kamuoyunda daha çok siyasi gelişmelere odaklanan haberlerde ya hiç ele alınmaz ya da çok sınırlı bir biçimde yer bulur.
 
Devletlerin ve yerel yönetimlerin giderek artan borçluluğu da, küresel ölçekte hareket eden küçük bir zengin azınlığın elinde biriken sermaye ile halkın büyük çoğunluğunun yoksullaşması arasındaki süreçle bağlantılı görülmez; genellikle sadece ulusal düzeyde değerlendirilir.
 
Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli, günümüzde hakim olan ekonomik modelleri analiz ederek, bu modellerin toplumsal sorunlara yol açan eksiklerini, kontrolsüz büyüme eğilimlerini, devletlerin ve bireylerin içine sürüklendiği borç sarmalını ve bunun girişimcilik ve özel inisiyatifler üzerindeki olumsuz etkilerini ortaya koyar. İnsanı merkeze alan ve bireyin toplumla olan doğrudan ve dolaylı ilişkilerini temel alan bu yaklaşım, geleneksel iktisat anlayışlarına karşı tutarlı bir alternatif sunar. Özünde bu ekonomi disiplininde de bir paradigma (model) değişimidir."
 
"Model, pek çok toplumsal soruna çözüm olacaktır"
Prof. Dr. Veysel Ulusoy (Boston Üniversitesi):
 
"Kapitalist sistem ile ekonomisini yönlendiren devlet anlayışı, adaleti temin edememektedir. Davos Zirvesi'nde Dünya Ekonomi Forumu'nun geçici eş başkanı Larry Fink, bu adaletsizliği şu cümlelerle itiraf etmiş ve büyük bir tehlikeye dikkat çekmiştir: 'Berlin Duvarı yıkıldığından beri tarihin en büyük serveti yaratıldı ama bu para, toplumsal barışı bozacak kadar küçük bir azınlığın cebine girdi. Bu kadar adaletsiz bir dağılımı hiçbir toplum uzun süre kaldıramaz, sonunda sistem çatırdar.'
 
Tam da bu noktada Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli'ndeki Sosyal Devlet anlayışı, güçlü devlet, devletinin sağladığı adaletli ortamda millet ve ülkesine bağlı güçlü bireyler oluşturarak, pek çok toplumsal soruna çözüm olacaktır.
 
Burada akla şu soru gelebilir: Kastedilen adaletli ortam sosyalist sistemdeki gibi fertlerin gelir eşitlenmesi ile mi sağlanmaya çalışılmaktadır? Çünkü uygulandığı ülkelerde bu sistem de arzu edilen adaleti sağlayamamıştır.
 
Modelde konu şöyle anlatılmaktadır: 'Milli Devlet anlayışımızda gelir dağılımındaki adaletten kastımız, tüm bireylerin aynı hayat standardına kavuşması değildir. Önemli olan bireylerin gelirleri arasında toplumsal dokuyu zedeleyecek bir uçurumun olmaması ve en alt gelir grubundaki bireylerin hayatlarını kimseye muhtaç olmadan ikame edecekleri bir gelire malik olmalarıdır.'
 
Öyleyse mevcut sistemlerin çözümsüz kaldığı günümüzde, Milli Ekonomi Modeli yaklaşımı, önemli bir boşluğu doldurmaktadır."
 
"Sorunların çözümü için alternatifi olmayan tek model"
Prof. Dr. Ruşen Guliyev (Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi – Azerbaycan):
 
"Neredeyse 300 yıldır dünyaya hakim olan kapitalizm sisteminin, 19. yüzyılın sonrasında ve 20. yüzyılın başlarında ilk ciddi ekonomik krizle karşı karşıya kaldığı ve 'Büyük Buhran' döneminde eksikliklerinin hem sosyal, hem de politik alanlarda daha da derinleştiği açıktır.
 
Ancak Marks'ın fikirlerinden ilham alan alternatif sosyalizm sisteminin ömrü kısa oldu. Son yüzyılda, esas olarak J.M. Keynes'ten bu yana, kapitalizmin ekonomik, sosyal ve bunun sonucunda ortaya çıkan siyasi zorluklarını ele almayı amaçlayan birçok ekonomik teori önerilmiş olsa da, sorunlar yine de sadece azalmakla kalmıyor, aynı zamanda derinleşiyor.
Bugün Prof. Dr. Haydar Baş'ın, sosyal devlete, Milli Ekonomi Modeli'ne ve en önemlisi adil yönetişime dayalı sistemi, sorunların çözümü için alternatifi olmayan tek kavramdır."
 
Devam edeceğiz.
 
 
Murat Çabas / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.