MURAT ÇABAS/ DETAY HABER

6 Şubat günü 11 ilimizde büyük yıkıma neden olan Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden 17 gün geçerken hayatını kaybedenlerin sayısı da artmaya devam ediyor. Son açıklanan resmi verilere göre, vefat edenlerin sayısı 42 bin 310'a yükseldi. Enkaz kaldırma çalışmaları devam ederken, hala enkaz altında on binlerce vatandaşımızın cesedinin bulunduğu belirtiliyor. Bu arada hasar tespit çalışmaları da hızla devam ediyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, deprem bölgesinde 1 milyon 123 bin binanın incelendiğini belirterek, "139 bin binadaki 458 bin bağımsız bölümün yıkık, acil yıkılacak ve ağır hasarlı olduğu tespit edildi. Halihazırda 865 bin vatandaşımız çadırda. 23 bin 500 vatandaşımız konteynerlerde" dedi. AFAD'ın verdiği bilgiye göre, 448 bin 18 depremzede felaketin yaşandığı şehirlerden tahliye edildi. Ayrıca kendi imkanlarıyla bölgeyi terk edenler ciddi boyutlarda. Bölgede, kurulan çadır sayısı 301 bin 289, konteyner sayısı ise 6 bin 375... Uzmanlar, depremden etkilenen bölgede nüfusun 13.5 milyon kişi olduğu hesaba katıldığında, kurulan çadır ve konteynerlerin yetersiz olduğunu vurguluyor.

Bölgede yeni depremler bekleniyor

Deprem uzmanı Prof. Dr. Naci Görür, Kahramanmaraş depremlerinden hemen sonra yaptığı açıklamada, Hatay, Adana, Bingöl ve Karlıova bölgelerinde büyük  depremlerin beklendiğini ifade ediyordu. Dün Bingöl'de kısa bir arayla iki depremin gerçekleşmesi tedirgin etti. AFAD verilerine göre saat 10.09 ve 10.24'te Merkez üssü Bingöl'ün Genç ilçesi olan 4.4 ve 3.4 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi. AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar, Hatay'ın Defne ilçesinde Pazartesi akşamı meydana gelen 6.4 büyüklüğündeki depremin, bağımsız deprem olduğunu belirterek "Bu deprem Antakya'nın güneyinde bizim 'Antakya fayı' diye adlandırdığımız faydan kaynaklanan bir deprem. Büyüklüğü 6.4. Bu büyüklükteki ana depremden sonra ise en büyüğü 5.8 olmak üzere şu ana kadar Hatay merkezli 116 deprem meydana geldi. 3 depremi dikkate aldığımızda şu ana kadar meydana gelen toplam artçı deprem sayısı 7 bin 242. Bu artçı sarsıntıların 41 tanesi 5 ile 6 arası büyüklükte, 450 tanesi ise 4 ile 5 arası büyüklükte" diye konuştu. Bölgede büyüklüğü fazla olan artçı depremlerin olmasıyla alakalı olarak Gazi Üniversitesi Deprem Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Samet Arslan, "Bu büyüklükte artçı depremlerin olması normal ve beklenebilecek bir durum" dedi. Arslan, "Bu bölgenin deprem karakteristiği bir yıl artçı depremlerin irili ufaklı devam etmesi yönünde. Bundan sonra devam edebilir mi? Evet devam edebilir. Artçı depremler yine olabilir. 6.7 hatta 6.8'e kadar artçı depremler meydana gelebilir" diye konuştu.

Ağır binalara girmek yasaklandı!

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, eşya almak için ağır hasarlı evlere kısa süreli de olsa girişlerin yasaklandığını duyurdu. Ağır hasarlı binalara girmenin riskli olduğunu vurgulayan Soylu, "Şimdi art arda gelen depremlerden sonra Çevre Şehircilik Bakanlığımızla yaptığımız değerlendirmeler çerçevesinde, bugünden itibaren buradan eşya alınması, buraya kısa sürede girilmesi de yasaklanmıştır. Yani ağır hasarlı binalara da bu saatten sonra girmek yasaktır, yeni bir karara kadar. Çünkü bu riski taşıyamayız, bu sorumluluğu taşıyamayız, bu da doğru değil" diye konuştu. 6 Şubat tarihinde alınması gereken bu kararın bugüne kadar neden alınmadığı merak konusu. Neticede 20 Şubat'ta yaşanan Hatay depremlerinde 6 vatandaşımız ağır hasarlı binalardan eşya taşırken hayatlarını kaybettiler. Uzmanlar, yakın zamanda büyük deprem riskinin olduğu bölgede ağır hasarlı olmasa bile binalara girmenin doğru olmadığını belirtiyor.

Bölgede barınma sorunu çözülemedi

Deprem bölgesinde mağdur olan vatandaşların sayısıyla, kurulan çadır ve konteyner sayısını mukayese ettiğinizde birçok vatandaşın hala barınma sorunu olduğu ortada. Yetkililer, çadır ve konteynerlerin sayısının yeterli olmadığını belirtiyor. Hatay'da incelemelerde bulunan CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, "Çadır ihtiyaçları tümüyle karşılanmış değil. İnsanlar en azından yıkılan binalarının yakınında çadır olmasını istiyorlar" dedi. Depremin merkez üssü Defne'nin Belediye Başkanı İbrahim Güzel, herkesin dışarıda olduğunu ve acil çadır beklediklerini söyledi. Güzel "Elektrikler kesik. Bu depremi Kahramanmaraş depreminden daha fazla hissettik. İnsanların çığlıkları arasında konteynerde koordine etmeye çalışıyorum. Bütün ilçede elektrik yok. Vatandaşlarımıza acil çadır istiyorum" dedi. Samandağ Belediye Başkanı Refik Eryılmaz ise bölgede çadır sıkıntısı olduğunu dile getirerek "Çadırı olmayan vatandaşlar eve girmek zorunda kaldı. İnsanları bu şekilde ölüme terk etmenin anlamı yok. Vatandaşlarımız bir an önce çadır ihtiyacının karşılanmasını talep ediyor" diye konuştu.

Hasar tespiti gözlemle yapılıyor

Deprem bölgesinde 17 gün gibi kısa bir sürede 1 milyon 123 bin binada hasar tespit çalışması nasıl yapılabildiği merak konusu oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen depremlerin ardından eş zamanlı başlatılan hasar tespit çalışmalarıyla ilgili bir kamu spotu filmi hazırladı. Bilgilendirme videosunda "Hasar tespit çalışmaları tüm dünya literatüründe yer aldığı gibi gözlemsel incelemeye dayalıdır. Bu incelemede binaların kolon, perde, kiriş gibi taşıyıcı olan ve bölme duvar ve kaplama gibi taşıyıcı olmayan elemanlarında oluşan hasarlar belirlenmektedir. Binalar hasarsız, az hasarlı, orta hasarlı, ağır hasarlı, acil yıkılacak ve yıkık olarak sınıflandırılmaktadır" ifadeleri kullanıldı. Uzmanlar, gözlemle yapılan tespit çalışmalarının yeterli olmayacağı konusunda uyarıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, depremden etkilenen bölgelerde ilan edilen hasar tespit sonuçlarına, 1 ay içinde itiraz edilebileceğini, yeniden yapılan hasar tespitiyle sonuçların kesinleşeceğini belirtti.

Konut yapımında telaş felaket getirir

Hükümetin, deprem bölgesinde Mart ayında konut inşalarına başlanacağı ve 1 yılda konutların teslim edileceği yönündeki açıklamalarına bilim çevrelerinden uyarılar gelmeye devam ediyor. İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Başkanı Hasan Aksungur, Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremin yaşandığı 11 ilde, telaşlı davranarak bir ay içinde konut yapımına başlanmasının, ileride doğabilecek yeni felaketlere zemin hazırlayabileceği uyarısında bulundu. Aksungur, yapılacak çalışmaların bütün kurumların, üniversitelerin, bilim insanlarının, sivil toplum örgütlerinin, meslek odalarının da dahil edildiği bir planlama süreci ile tespit edilmesini istedi. Aksungur, "Yıkım yaşanan illerde her bir bölge ve lokasyon kendi içerisinde değerlendirilerek, sosyolojik, kültürel ve iktisadi parametreler ele alınarak planlanmalı. Zeminin durumu, kaç katlı bina yapılabileceği değerlendirilmeli. Yapılan plan, kamuoyunda ve muhataplarınca da kabul görmeli" diye konuştu.