Borsa İstanbul'da fon krizi
ABD Merkez Bankası Fed'in sürpriz faiz artırımı kararı ve yurt içi yatırım fonlarındaki likidite sıkışıklığı borsa endeksini aşağı çekti. Dün yüzde 5,54 değer kaybederek devre kesen BIST 100 endeksi, güne de düşüşle başladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, piyasalardaki oynaklığı gidermek amacıyla Finansal İstikrar Komitesi'ni sabah saatlerinde acil gündemle topladı
Eyüp Kabil





Dün günü yüzde 5,54 kayıpla kapatan endeks, bugünkü açılışta da yüzde 1,32 değer kaybederek 12.948,83 puana geriledi. Piyasalardaki asıl panik dalgasının arkasında ise yurt içi yatırım fonlarında yaşanan likidite sıkışıklığı yer alıyor.
Fon sektöründe nakde geçiş hızı arttı
Yatırımcıların odağındaki asıl kriz, fon piyasasındaki nakit döngüsünün tıkanmasıyla baş gösterdi. MSCI Endeksi'ndeki ağırlık değişiklikleri ve hisselerin fiili dolaşım oranlarına dair yeni fon düzenlemeleri, kurumsal ve bireysel yatırımcıların hızla nakde geçme isteğini doğurdu. Son haftalarda TEFAS'a açık fonlardan milyarlarca liralık net çıkış gerçekleşti.Bu ani çıkış dalgası, portföy yönetim şirketlerini likidite bulma noktasında zor durumda bıraktı. [Tera Portföy], kurucusu olduğu bazı serbest fonlarda katılma payı iade ödemelerinde esnekliğe gidildiğini ve birim pay değerlerinin her gün yerine ayda sadece bir kez hesaplanacağını duyurdu. Yaşanan bu operasyonel değişim, borsa yatırımcıları arasındaki teminat tamamlama çağrılarını (margin call) 1,76 milyar TL ile son üç ayın en yüksek seviyesine çıkardı.
Mehmet Şimşek başkanlığında finansal istikrar zirvesi
Sistemik risk algısını düşürmek ve fon piyasasındaki nakit akışını yeniden düzenlemek amacıyla Finansal İstikrar Komitesi, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında sabah saat 08.00'de acil olarak toplandı.Ekonomi yönetiminin masaya yatırdığı öncelikli başlıklar şunlar oldu:
• Likidite Koridoru: Yatırım fonlarında zincirleme bir temerrüt oluşmasını engellemek amacıyla aracı kurumlara esneklik sağlanması.
• Mevzuat Düzenlemesi: Pay iade sürelerinin ve değerleme günlerinin piyasa dengesini bozmayacak şekilde geçici olarak yeniden yapılandırılması.
• Yatırımcı Güveni: Yatırımcı haklarının korunması ve piyasaya likidite akışının sürekliliği için Merkez Bankası ve SPK koordinasyonunun artırılması.
Tera Holding Yönetimi tarafından yapılan açıklamalarda, durumun sistemik bir çöküş olmadığı, belirli fon mekanizmalarındaki "geçici bir likidite sıkışıklığı" olduğu belirtilerek sistemin kilitlenmemesi adına gerekli tedbirlerin alındığı vurgulandı.
Fed'in sürpriz hamlesi para akışını değiştirdi
Borsa İstanbul üzerindeki baskıyı artıran dış faktör ise okyanus ötesinden geldi. [ABD Merkez Bankası (Fed)], eylül ayı toplantısında politika faizini oy birliğiyle 25 baz puan artırarak yüzde 3,75–4,00 aralığına yükseltti. Küresel piyasalarda yüksek faiz ortamının bir süre daha devam edeceği ve ek sıkılaşma adımlarının gelebileceği sinyali, Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalardan sermaye çıkışını hızlandırdı.Yurt içinde ise artan finansal oynaklık ve emtia piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle enerji fiyatları da hareketlendi; motorinin litre fiyatı 100 TL eşiğini aşarak tarihi bir rekor kırdı.
Piyasa aktörleri ve yatırımcılar, şimdi Finansal İstikrar Komitesi toplantısının ardından atılacak somut adımları ve Merkez Bankası'nın fon piyasasına yönelik olası fonlama kararlarını yakından takip ediyor.











































































