Bozbaş Yemeği: Etin, baklagillerin ve baharatların uyumu
Bozbaş, Türk ve Azerbaycan mutfağının köklü yemeklerinden biri olup, etin, baklagillerin ve baharatların uyumuyla ortaya çıkan doyurucu ve geleneksel bir lezzettir. Özellikle Doğu Anadolu ve Güney Kafkasya coğrafyasında kültürel bir miras olarak yaşatılmaktadır
05.01.2026 00:10:00
Hasan Gündoğdu
Hasan Gündoğdu
Bozbaş, kelime kökeni itibarıyla "bozartma"dan türemiştir ve genellikle koyun etiyle yapılan, sulu, taneli bir yemektir. Azerbaycan'da "kraliyet yemeği" olarak anılan bozbaş, Türkiye'de özellikle Iğdır, Ardahan, Kars ve Erzurum gibi illerde sofraların baş tacıdır. Yemeğin temelini kemikli et, nohut (veya lepe), patates ve sarıkök (zerdeçal) oluşturur.
Bozbaş tarifi (6 kişilik)
Malzemeler:
- 500 gram kemikli kuzu eti
- 1 su bardağı haşlanmış nohut (veya lepe: kabuksuz nohut)
- 2 adet orta boy patates
- 1 adet kuru soğan
- 1 yemek kaşığı tereyağı
- 1 tatlı kaşığı zerdeçal (sarıkök)
- Tuz, karabiber
- 6 su bardağı sıcak su
Hazırlanışı:
1. Etler iri parçalar halinde doğranır ve tencerede tereyağı ile hafifçe kavrulur.
2. İnce doğranmış soğan eklenip pembeleşene kadar kavrulmaya devam edilir.
3. Haşlanmış nohut ve küp doğranmış patatesler tencereye eklenir.
4. Üzerine sıcak su ilave edilerek etler yumuşayana kadar pişirilir.
5. Son olarak zerdeçal, tuz ve karabiber eklenir. 10 dakika daha kaynatılıp ocaktan alınır.
Bozbaş'ın özellikleri
- Sulu ve taneli bir yemektir: Çorba ile yahni arasında bir kıvamdadır.
- Zerdeçal ile renklendirilir: Bu baharat hem aroma hem de altın sarısı bir görünüm kazandırır.
- Kemikli et kullanımı esastır: Etin lezzeti suya geçer ve yemeğe derinlik katar.
- Bölgesel farklılıklar gösterir: Bazı yörelerde domates, havuç veya sumak da eklenir.
Besin değeri ve faydaları
- Protein açısından zengindir: Et ve nohut birleşimi kas gelişimini destekler.
- Bağışıklığı güçlendirir: Zerdeçalın antioksidan etkisiyle vücut direncini artırır.
- Enerji vericidir: Özellikle kış aylarında vücudu sıcak tutar ve tok tutar.
- Sindirim dostudur: Lifli yapısı sayesinde bağırsakları çalıştırır.
Kültürel ve tarihî önemi
Bozbaş, sadece bir yemek değil, aynı zamanda bir gelenektir. Düğünlerde, bayram sofralarında ve kış hazırlıklarında sıkça yer alır. Azerbaycan'da "köfte bozbaş" ve "etli bozbaş" gibi çeşitleri bulunur. Türkiye'de ise özellikle Iğdır mutfağında "lepe bozbaş" adıyla bilinir. Bu yemek, toplumsal dayanışmanın, misafirperverliğin ve bereketin simgesi olarak görülür.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
