Burun tıkanıklığı ve tedavisi / Op. Dr. Gökalp Dizdar

Burun tıkanıklığı nedir?Burnun en önemli görevlerinden biri solunumdur. Eğer bu görev tam anlamıyla yapılamıyorsa burun tıkanıklığından bahsedilir. Burun boşluğu ortada septum adı verilen ve kıkırdak ile kemikten yapılı bir bölme ile ikiye ayrılır. Her iki tarafta da konka adı verilen etler bulunur. Bu etler solunum havasının nemlendirilmesi ve ısıtılmasından sorumludur.

Burun TıkanıklığıSebepleri Nelerdir?Burun tıkanıklığına anatomik, iltihabi ya da tümöral faktörler neden olabilir. Ayrıca bazı hastalar alt solunum yoluna bağlı nefes darlıklarını burun tıkanıklığı olarak tarif edebilmektedirler. En sık burun tıkanıklığı yapan hastalıklar şunlardır:***Septum Deviasyonu: Burun ortasındaki bölmenin bir ya da iki tarafa doğru eğilmesidir. Burun darbelerine bağlı olabilir ya da gelişme sırasında bu bölme eğilebilir.***Konka Hipertrofisi: Burunda normalde bulunan konka adı verilen etlerin büyümesidir. Bu büyüme alerji ya da iltihaplara bağlı olabilir.***Allerjik Rinit: Alerjiye bağlı olarak burun mukozasında şişme, akıntı ve et büyümesi burun tıkanıklığı yapabilir.***Geniz Eti: Özellikle çocuklarda görülen bu istenmeyen durum, burnun arka kısmında et büyümesidir. Sıklıkla ameliyat gerektirir.***Nasal Polip: Burun boşluğu ve sinüslerde alerjiye bağlı olarak büyüyen ve konka hipertrofisinden farklı olarak, normalde olmayan et büyümesidir.***Burun Boşluğu İltihapları: Nezle grip gibi geçici rahatsızlıklara bağlı olabildiği gibi kronik iltihaba bağlı burun tıkanıklığı da gelişebilir.***Dar Burun Sendromu: Belirgin bir hastalık olmamasına rağmen yapısal olarak burun boşluğu dardır.***Burun Boşluğu Tümörleri: Burun içindeki tümöral hastalıkların en sık görülen şikayeti burun tıkanıklığıdır.

Nasıl Teşhis Edilir?Burun tıkanıklığının nedeninin belirlenmesi konusunda en önemli bilgiler burnun muayenesi ile elde edilir. Bu muayene endoskopik olarak yapılırsa daha net olarak görülebilir. Bir çok kez burun tıkanıklığının kesin sebebi muayene ile anlaşılır ve herhangi bir tetkike gerek kalmaz. Ancak bazen bilgisayarlı tomografi, alerji testleri gibi tetkikler gerekebilir.

Nasıl Tedavi Edilir?Burun tıkanıklığının nasıl tedavi edileceği, burun tıkanıklığının sebebinin ne olduğuna bağlıdır. Bu tedavi şekli her hastalığın kendi bölümünde anlatılmıştır. Eğer deviasyon varsa tedavi ameliyattır.Et büyümelerinde önce ilaç tedavisi denenebilir ancak ameliyat yine sık uygulanan tedavidir. Alerji tedavisi ilaçlarla olur ancak alerjiye bağlı et büyümesi ya da sinüzit gelişmişse ameliyat gerektirebilir. İltihaplar ilaçla tedavi edilmesine rağmen tümörler ameliyat, hatta sonrasında radyoterapi gerektirebilmektedir. (Geniz eti tedavisi hakkında ayrıca bilgi vereceğiz).